«Իշխանությունների քաղաքական շահերը չեն համընկնում մեր պետության ու ժողովրդի շահերի հետ»․ «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Անցած տարվա նոյեմբերի 9-ի կապիտուլյացիոն խայտառակ հայտարարության ստորագրումից հետո էական ոչինչ չի փոխվել: Ադրբեջանը քայլ առ քայլ իր քաղաքական օրակարգն է առաջ տանում, իսկ Հայաստանը քայլ առ քայլ հետ է քաշվում՝ զիջելով Ադրբեջանին այն տարածքներն ու կոմունիկացիաները, որոնք նշված չեն ոչ մի պայմանագրով: Եվ պարզապես հայտարարվում է, որ ինչ-որ բանավոր համաձայնագրեր կամ պայմանավորվածություններ են եղել:

«Փաստի» հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող, էներգետիկ աշխարհաքաղաքականության մասնագետ Արմեն Մանվելյանը: Սոչիում, նաև վերջին շրջանում հնչած այլ հայտարարությունները՝ կապված սահմանագծման, սահմանազատման, ինչպես նաև ապաշրջափակման գործընթացի հետ, ըստ Ա. Մանվել յանի, մեկ իրողության մասին են փաստում. «Այդ ամենը վկայում է, որ մինչ այս առկա օրակարգերից չեն շեղվում: Մինչդեռ, տարանջատելով Հայաստան պետությունը և ՀՀ գործող իշխանություններին, պետք է արձանագրենք, որ այդ օրակարգերը Հայաստանին ու հայ ժողովրդին ձեռնտու չեն: Դրանք ՀՀ ինքնիշխանության նվազման և, մեծ հաշվով, կործանման տանող քաղաքական օրակարգեր են»:

Այս համատեքստում նա մասնավորապես շեշտեց Ադրբեջանի ու Թուրքիայի կողմից առաջ քաշվող «միջանցքի» հարցը. «Մինչդեռ ՀՀ իշխանություններն առաջ են քաշում խաղաղության դարաշրջանի բացման օրակարգը, ինչը պարտվողական մանիֆեստ է: Ու սա ոչ թե օրակարգ, այլ լոզունգ է: Իրենց շարունակական պարտվողականությունը քողարկում են կեղծ լոզունգներով: Հիմա էլ առաջ են քաշում, այսպես ասած, սահմանագծման և սահմանազատման գործընթացը, որը էլի չի բխում ՀՀ շահերից: Իրականության մեջ, բացի վնասից, ոչինչ չի տալու մեզ այդ գործընթացը»: Նա ընդգծեց, որ թեպետ դեռ պաշտոնապես սահմանագծման ու սահմանազատման գործընթացի մեկնարկ չկա, բայց արդեն իսկ խնդիրների ենք բախվում. «Երբ վարչապետի պաշտոնին նստած անձը հայկական անվանումների փոխարեն ադրբեջանական անվանումներ է օգտագործում, դա նշանակում է, որ պետական մակարդակով ասում են՝ «ադրբեջանական է»:

Ու թեպետ հայկական կողմը դեռ պաշտոնապես չի էլ սկսել այդ գործընթացը, այս քաղաքականությունն իր հերթին շատ մեծ վնաս է հասցնում մեր արտաքին քաղաքականությանը: Ես ներքին կարգով գիտեմ, որ շատ դիվանագետներ բողոքում են այն խնդրից, որ իրենք չեն կարողանում որոշակի հարցեր առաջ քաշել: Նրանք բողոքում են, որ ամեն անգամ իրենց առջև դնում են վարչապետի աթոռին նստած անձի կամ այլ պաշտոնյայի հայտարարությունները: Այս ամենի հետևանքով, կարծես, ամբողջ հարցերը հօգուտ Ադրբեջանի են լուծվում: Այսինքն, ստացվում է, որ մեր իշխանություններն այս պահին սահմանագծման գործընթացում հօգուտ Ադրբեջանի են աշխատում, ինչը, կարծես, ոչ էլ թաքցնում են: Մեծ հաշվով, գտնվում ենք սարսափելի վատ վիճակում, քանի որ այսօրվա գործող իշխանությունների քաղաքական շահերը չեն համընկնում մեր պետության ու ժողովրդի շահերի հետ, ինչի հետևանքով պետությունն արդեն տուժում է»:

Նրա խոսքով, մեր պետության ինքնիշխանությունն ինքնավար մարզի մակարդակի է հասել՝ կախվածության մեջ հայտնվելով տարբեր երկրներից. «Առաջին հերթին՝ Ռուսաստանից, որը մեր ռազմավարական դաշնակիցն է, սակայն այդ ռազմավարական, դաշնակցային հարաբերություններն ինքներս փչացրինք: Արդյունքում հայտնվելով կախվածության մեջ՝ ամեն անգամ, երբ սահմանին կրակում են, զանգում, խնդրում ենք, որ ռուսական զորքերը գան ու միջնորդի դեր խաղան: Այս ամենն այսօրվա իշխանությունների քաղաքականության հետևանքն է: Նույնը՝ տնտեսական ու էներգետիկ դաշտ է տեղափոխվում: Օրինակ՝ Իրանը մեզ համար կարևոր բարեկամ ու գործընկեր պետություն է, բայց վերջին տարիներին Իրանի հետ համագործակցությունը նվազագույնի է հասել: Հատկապես էներգետիկ ոլորտում վերջին 3 տարում կանգնեցված են բոլոր ծրագրերը»:

Ինչ վերաբերում է վերոնշյալ «միջանցքին» ու շարունակաբար այդ գաղափարին դեմ արտահայտվող ՀՀ իշխանություններին, Ա. Մանվել յանը հավելեց. «Իրենք դեմ են միջանցք բառին, մինչդեռ նոյեմբերի 9-ին ստորագրված խայտառակ փաստաթղթում սևով սպիտակի վրա գրված է՝ «հատուկ կարգավիճակով ճանապարհ»: Այդ փաստաթղթի տակ ստորագրել է հայկական կողմը ու պարտավոր է հատուկ կարգավիճակով ճանապարհը տալ, որը պետք է լինի երրորդ ուժի վերահսկողության տակ: Եթե այս գործընթացը վերջնականապես լինի, ապա հայկական ինքնիշխանությունը զրոյական կդառնա: Մենք հարավը կկորցնենք ու կկորցնենք նաև վերահսկողությունն այդ տարածքի վրա:

Բացի այդ, թշնամի պետություններին՝ Թուրքիային ու Ադրբեջանին հնարավորություն կտանք ցանկացած պահի հայկական տարածքում ինչ-որ գործողություններ իրականացնել: Փաստն այն է, որ եթե անգամ միջանցք բառից հրաժարվեն, ոչինչ չի փոխվի, քանի որ կա ստորագրված փաստաթուղթ: Եթե այս իշխանությունները շարունակեն մնալ, հայկական կողմը ստիպված է ինչ-որ զիջումներ անել: Իսկ եթե, Աստված չանի, սահմանագծման և սահմանազատման գործընթաց սկսվի, այսօր Սյունիքում առկա խնդիրներն ընդամենը փոքր հարցեր կթվան: Սահմանագծման և սահմանազատման գործընթացի հետևանքով կկորցնենք վերահսկողությունը ոչ միայն Սյունիքի ու Սյունիքի ճանապարհների նկատմամբ, այլև Տավուշի մարզում գտնվող, այսպես կոչված, անկլավների, նաև Երևանից դեպի Վրաստան գնացող ճանապարհի նկատմամբ: Մենք լուրջ և գլոբալ խնդիրների առջև կկանգնենք, որոնց լուծումներն այսօրվա իշխանությունները չունեն: Այս պայմաններում զիջումներն ու պարտվողական իրավիճակը շարունակվելու են»:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում