Երևան, 19.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


«Այս խմբակի օրոք միլիարդավոր դոլարների տնտեսական ներուժ ենք կորցրել». «Փաստ»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Ազգային ժողովում նախօրեին ներկայացվեց «Հայաստանի Հանրապետության 2021թ. պետական բյուջեի կատարման մասին» տարեկան հաշվետվությունը: Լավատեսական համարվեցին ոչ միայն ՀՀ տնտեսական ցուցանիշները, այլև անդրադարձ եղավ Արցախին: Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց, որ Արցախի բյուջեն երբեք ավելի մեծ բյուջե չի ունեցել՝ այդ համատեքստում ընդգծելով ՀՀ կառավարության դերակատարությունը:

ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Թադևոս Ավետիսյանը, «Փաստի» հետ զրույցում անդրադառնալով նաև նախօրեին հնչեցված գնահատականներին, մի քանի իրողության մասին է մատնանշել: Նա շեշտեց, որ նախօրեին հնչեցված գնահատականները բարոյականությունից դուրս են, դրանք, նրա խոսքով, հերթական մանիպուլ յացիաներն են. «Հարցը պետք է դիտարկենք բարոյական դաշտում, որովհետև այդտեղ անգամ տնտեսագիտություն չկա: Ասֆալտից են խոսում, քանի՞ կիլոմետր ճանապարհ նվիրեցին թուրքին: Գյուղատնտեսությունից են խոսում, որքա՞ն գյուղատնտեսական հողատարածքներ, որքա՞ն ՀԷԿ-եր, անտառներ, պատրաստի վիճակում վերամշակող գործարաններ հանձնեցին թուրքին: Ի վերջո, որքա՞ն տնտեսական հնարավորություններ ու ներուժ հանձնեցին: Այս ամենի հետ կապված գնահատական ինչո՞ւ չի տրվել մինչ հիմա, ինչը կարևոր է նաև միջազգային հանրությանը ներկայացնելու համար:

Մենք ի՞նչ տնտեսական ներուժ ենք կորցրել: Դրանք իրականում միլիարդավոր դոլարների են հասնում: Բացի այդ, որքա՞ն են ավելացրել պետական պարտքը: 30 տարվա անկախ պետություն ենք, 30 տարվա կուտակած պետական պարտքը վերջին 4 տարում 40 տոկոսով ավելացրին: Հնարավոր չէ գտնել որևէ երկիր, որը նման պետական պարտքի պայմաններում տնտեսական կոլապսի չի ենթարկվել: Եթե այսպիսի ցուցանիշներով շարժվենք, մենք մտնում ենք պարտքային ճգնաժամի փուլ»:

Անդրադառնալով Արցախի բյուջեի վերաբերյալ արված հայտարարությանը՝ նա շեշտեց. «Այն, ինչ իրենք բերել են Արցախի գլխին և՛ տնտեսական, և՛ սոցիալական, և՛ բարոյահոգեբանական ու մնացած առումներով, որևէ կերպ դրամական արտահայտություն չունի: Անբարոյականությունը հենց դա է: Ի՞նչն են չափում: Իրենք փողով փորձում են հատուցել մարդկանց կյանքերը, որ տարել ու մատաղ են արել: Հայրենիքը երբեք փողով չես չափի, զոհված ընկերոջդ հիշատակը փողով չես վաճառի: Նման համեմատությունն ամենավերջին անբարոյականությունն է: Իրականում տնտեսական ծրագրերի մասին կարելի է վեճ ունենալ, ինչը նորմալ է, կարող է ազատականը սոցիալիստից տարբերվող կարծիք ունենա, ինչը ևս նորմալ է: Տնտեսական տարբեր դպրոցներ կան, որոնք մշտապես վեճի մեջ են. դա էլ է նորմալ: Աննորմալ է, երբ հայրենիքի կորուստը փորձում են մեղմել կամ արտահայտել փողային տեսքով: Իրենք դրանով շատ պարզ ասում են, որ, այո, իրենք վաճառվում են, որ, այո, իրենց համար չվաճառվող ու բացարձակ արժեքներ չկան: Այդ տեսակն իրավունք չունի մեր հայրենիքը ղեկավարել: Եթե նկարագրվածից բխող պարզ բանաձևը բացենք, կտեսնենք, որ իրենք պատրաստ են թուրքին փողով վաճառել հայրենիքը»:

Խոսելով վերջին 4 տարում արձանագրված վնասների մասին՝ Թ. Ավետիսյանն ընդգծեց, որ ամենամեծ կորուստն, իհարկե, մարդկանց կյանքերն են:

«Այդ թվում՝ նաև այն հերոս տղերքի, որոնք զոհվեցին հանուն հայրենիքի: Այստեղ միանշանակ է գործող իշխանությունների պատասխանատվությունը: Մարդկային կյանքերի կորուստներ ունեցանք նաև Covid-19 համավարակի ժամանակ: Իհարկե, ամբողջ աշխարհում են մարդիկ մահացել կորոնավիրուսի հետևանքով, բայց բոլորն են տեսել այն անկազմակերպ վիճակը, այն ապիկարությունը, որը կար նաև այդ ընթացքում: Նշված իրողությունների առաջնային հետևանքը ոչ թե տնտեսական անկումն է, սոցիալական խնդիրների սրացումը, այլ հենց մարդկային կյանքերի կորուստը, որ ունեցանք: Մյուս կարևոր հանգամանքը իշխանության գալու հենց առաջին օրվանից հանրությանը պառակտելու մոլուցքն է: Այս խմբակն ակնհայտորեն պառակտեց ամբողջ հանրությանը: Իմ ամբողջ կենսագրության ընթացքում ես չեմ հիշում մի այնպիսի պահ, որ այդքան մեծ պառակտում լիներ հանրության մեջ, երբ անգամ եղբայրը եղբոր դեմ դուրս գար: Այդ պառակտման պատճառով էին նաև 44-օրյա պատերազմի այն հետևանքները, որոնք տեսանք: Պառակտում են ամեն օր ու այսօր ևս շարունակում են դա անել, որովհետև պառակտելու հետևանքով է, որ կարողանում են նաև իրենց իշխանությունը երկարաձգել: Մարդկանց իրար դեմ հանելը, ստելը, կեղծելը, խաբելը, տարբեր կեղծ մեղավորների վրա իրենց գործունեության հետևանքները բարդելն այս խմբակի բանաձևն է»,-ասաց մեր զրուցակիցը:

Նա շեշտեց, որ հետևողականորեն քանդում են նաև պետության հիմքերը, պետական կառավարման համակարգը: «Օրինակ՝ նախարարություններ, պետական կառավարման մարմիններ այցելելու դեպքում յուրաքանչյուրը միանգամից կզգա անպատասխանատվության շունչը: Անպատասխանատվությունը, որը գալիս է այս քաղաքական խմբակի ամենագլխավորից, արդեն տարածվել է պետական կառավարման համակարգում:Սա ևս շատ վտանգավոր երևույթ է: Այսինքն, ինչ-որ որոշումներ են կայացնում՝ մտքում ունենալով այն համոզմունքը, որ ինչ էլ լինի, միևնույնն է, իրենք պատասխանատու չեն, նոր կեղծ մեղավորների են գտնելու, «փաստարկներն» անընդհատ մարդկանց ականջներին են հասցնելու, և իրենք խուսափելու են պատասխանատվությունից: Պետական կառավարման կարևորագույն և առաջնային սկզբունքներից մեկը համաչափ պատասխանատվությունն է այն իրավունքների ու լիազորությունների նկատմամբ, որոնցով օժտված է պետական կառավարման համակարգը: Այդ ամենը, սակայն, շատ բարդ է լինելու վերականգնել. այդ ինստիտուտները կայանում են տարիներով, տասնամյակներով, թեպետ դրանք հնարավոր է շատ կարճ ժամանակում կազմաքանդել, ինչն այս խմբակն արել ու անում է: Մյուս կարևոր հարցը պոպուլիզմն է, որը ներմուծեցին հանրային կյանք: Սկզբունքը հետևյալն է. իրենք սուտ են ասում, հետո այդ ստի վրա բռնվում են ու ավելի մեծ սուտ են ասում, որպեսզի ծածկեն նախորդը: Այդ փուչիկն անընդհատ փչվում է, ու երբ դա մի օր տրաքի, կարծում եմ, շատ մեծ հիասթափություն ենք ունենալու հանրության մեջ: Խոսքը հատկապես հասարակության այն հատվածի մասին է, որն անվերապահորեն ու միամտորեն իրենց հավատում է: Իրականում այդ մեծ սթրեսն իր անդառնալի հետևանքներն է թողնելու և արդեն իսկ թողնում է»,-շեշտեց Թ. Ավետիսյանը:

Հիշեցնելով ներկայիս իշխանության կողմից նախկինում տրված խոստումների մասին՝ նա նշեց. «Իրենք 2018-ից սկսած ամենատարբեր խոստումներով խաբեցին, քվեներ շահեցին կամ գողացան: Հետո, իշխանության գալով, իրականացրեցին ոչ միայն այդ խոստումներից տարբերվող գործողություններ, այլև շատ կարևոր հարցերում ճիշտ հակառակ հետևանքներն ունեցանք. իրենք երբեք չեն ասել, որ Արցախը հանձնելու են Ադրբեջանին, որ իրենք տեսնում են Արցախը Ադրբեջանի կազմում: Չեն ասել, որ ամեն օր ՀՀ-ից սուվերեն տարածք կորցնելու իրական հնարավորություն կա: Չեն ասել նաև, որ բանակը չեն վերականգնելու, այլ ընդհակառակը՝ ամեն ինչ անելու են, որ բանակի ողնաշարը վերջնականապես ջարդեն: Չեն ասել, որ հայ մարդն իրենց իշխանության գալուց հետո յուրաքանչյուր հաջորդ օրն ավելի վատ է ապրելու, քան նախորդ օրը: Չեն ասել, որ ազատ խոսքի նկատմամբ տեռոր են իրականացնելու: Երբ այդ ամենն ասեին, այսինքն՝ այն, ինչ հիմա են իրականացնում, վստահեցնում եմ՝ ոչ միայն մեծամասնություն չէին լինի ԱԺ-ում, այլ իրենք ընդհանրապես ԱԺ-ում չէին էլ լինի»:

Թադևոս Ավետիսյանը նշեց նաև, որ իշխանությունը տարածում է այն թեզը, թե հայ մարդը կարող չէ, չի կարող իր ինքնիշխանությունը պաշտպանել, ինչը բացառապես բխում է մեր թշնամու շահերից. «Ընդդիմության խնդիրն է այս ամենը մանրամասն ու պարզ կերպով ներկայացնել հանրությանը: Վստահ եմ՝ եթե հանրության աչքերը բացվեն ու օբյեկտիվ գնահատեն իրողությունները, այս խմբակը մեկ վայրկյան անգամ չի կարող մնալ որպես ՀՀ իշխանություն»:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Քոբայր վանական համալիրի մոտակայքում քաղաքացին ընկել և վնասել է ձեռքը. նա հոսպիտալացվել էԱրցախցիներն իրենց տներում ապրելու լիակատար իրավունք ունեն. բայց այդ իրավունքը կյանքի կոչելու համար մենք դեռ երկար ու աշխատանքով լեցուն ճանապարհ պիտի անցնենք․ Նարեկ ԿարապետյանՀորդառատ անձրևը հեղեղել է Հռոմի փողոցներըԱռանձին հատվածներում սպասվում են հորդառատ տեղումներՔաղաքացիների 64%-ը դրական է վերաբերվում թվային ռուբլու ներդրմանը Ամենածանր բեռը արցախցիների փոքրիկ ճամպրուկների մեջ չէր․ այդ բեռը հայրենիքի կորուստն էր․ Իրինա ՅոլյանNASA-ն Լուսնի վրա հայտնաբերել է նոր ձևավորված ռեկորդային չափերի խառնարան Ծրագրում էի գնալ Երևան, սակայն ինձ զգուշացրին Հայաստան կատարելիք իմ ուղևորության հետ կապված որոշակի ռիսկերի մասին․ ուղևորությունը հետաձգվում է․ Իլյա Յաշին Յամալին պետք է PR արշավ վարել․ սակայն լավագույններն այն խաղացողներն են, որոնց նման արշավներ հարկավոր չեն․ «Բավարիայի» սպորտային տնօրեն Իսրայելի ՊԲ-ն հարվածել է լիբանանյան «Հըզբոլլահ»-ի ենթակառուցվածքներին Ծաղիկների խոնարհում ԵռաբլուրումԱրցախցիները դարձան աշխարհի խոշոր 7 պետությունների ագրեսիայի զոհը Հրազդան գետում հայտնաբերվել է քաղաքացու մարմին Մեր դատավորները համատարած գտնվում են Փաշինյանի ճնշման տակ. Ավետիք ՉալաբյանՇենգավիթի բաժնի համայնքային ոստիկանները թմրամիջոց իրացնելու դեպք են բացահայտել․ նախաձեռնվել է քրեական վարույթ Մերձավոր Արևելքում տասնամյակներ շարունակվող անվերջ պшտերազմներն ապացուցել են մի անհերքելի ճշմարտություն, որ ռшզմական միջամտությունը չի ապահովում անվտանգություն․ Արաղչի Բենզալցակայանում տաքսու ուղևորը կրակ է բացել՝ թանկ վճարի պատճառովԲժիշկը զգուշացրել է աշնանը սրտի հետ կապված ռիսկերի մասին 48-ամյա տղամարդու մեքենայում հայտնաբերվել են մոտ 33 գրամ մեթամֆետամին և 9,7 գրամ մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցներ Տնտեսական ճգնաժամի վտանգը մեծանում է․ ի՞նչ է սպասվում Հայաստանին առաջիկա ամիսներինԻշխանությունը իր դիրքերը պահպանելու համար պատրաստ է գնալ ոչ օրինական քայլերի. Արեգ Սավգուլյան«HOWO» բեռնատարը Ռանչպար գյուղի կամրջի վրա ասֆալտի փլուզման հետևանքով կողաշրջվել է ԵՊՀ-ում տիրում է խտրականություն, և աշխատանքից հեռացնում են քաղաքական հայացքների համար. Մենուա ՍողոմոնյանԱրցախի հայաթափումը չի կարող ջնջել Արցախի դարավոր հայկական պատմությունը, մշակութային ժառանգությունը և արցախահայության իրավունքներըՑիկլոնը մոտենում է Հայաստանին․ ջերմաստիճանը կնվազի, սպասվում են տեղատարափ անձրևներ Ինչպես տան պայմաններում ստուգել ջրի մաքրությունն ու դրա մեջ առկա տարրերըԵվրոպայի առաջնությունում այսօր ռինգ դուրս կգա Հայաստանի 3 ներկայացուցիչ Սեպտեմբերի 21-ին Երևանը «փակվում է»․ 8 ավտոբուսային երթուղի կփոխի շարժման ուղղությունը Ինչպես ռելսային տրանսպորտը «գրավեց» խոշոր քաղաքները. «Փաստ»ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (19 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ). Սկսվել է Ադրբեջանի լայնամասշտաբ ագրեսիան Արցախի դեմ. «Փաստ»Դպրոցներում միտումնավոր աշակերտներին հեռացնում են ազգային արժեքներից. Ատոմ ՄխիթարյանԱրցախի հանձնումը նախապես համաձայնված է եղել Ադրբեջանի հետ․ Աշոտ Սարգսյան Կրակեն՝ չպատասխանենք․ այսպե՞ս են պատրաստվում պաշտպանել Հայաստանը. Էդմոն Մարուքյան Փաշինյանն այլ պետության քաղաքական գիծն է զարգացնում. արցախցի նախկին պաշտոնյա Մեր ուժը մեր աշխատակիցներն են. Արամ Մարգարյան. տեսանյութԾափ տվեք. կարևորը՝ իշխանավորները ճոխ կյանքով ապրեն. «Փաստ»Արցախն ընդամենը տարածք չէր․ այն տուն էր, հիշողություն ու մեր տղաների կյանքի պատմությունը. Past.am-ը՝ ամենակարևորի մասինԱյն մասին, թե ինչ կրիտիկական նշանակություն ունի փոքրիկ Տիգրանաշենը Հայաստանի համար, և ինչու են մեր թշնամիները ու նրանց տեղական կամակատարներն ամեն գնով փորձում մեզնից այն պոկել. Չալաբյան«Տալ, պրծնելուց» անցավ երեք տարի. մենք ոչ միայն հանգիստ չենք ապրում, այլև կանգնած ենք այնպիսի սպառնալիքների առջև, որոնք անհավանական էին թվում. թյուրքագետ #ՀԻՄԱ. Ազգային ողբերգությունից 3 տարի անց. ուղիղ միացում` Եռաբլուրից Գազի մատակարարումները դիվերսիֆիկացնելու հնարավորությունները խիստ սահմանափակ են. ի՞նչ առաջարկ է անում Բաքուն. «Փաստ»Քաղաքական շանտաժը միշտ իր գինն է ունենում. «Փաստ»«Համահայկական ճակատ» շարժման առաջնորդի ուղերձը Արցախի հանձնման ու հայաթափման երրորդ տարելիցի կապակցությամբ Ջերմուկի ոստիկանները կեղծ խմիչքի և ծխախոտի իրացման դեպք են բացահայտել․ հայտնաբերվել են կեղծ ծխախոտի 1738 տուփ և 24 շիշ օղի Գերմանիայի հեռուստատեսության հայտարարությունն արվել է Արցախի տեղահանման հենց նախօրեին. Նարեկ Կարապետյան Տերյան փողոցում բախվել են Հրազդան-Երևան երթուղու միկրոավտոբուս ու «TOYOTA», 2 հոգի տեղափոխվել է հիվանդանոց․ Shamshyan Տարադրամի փոխարժեքները սեպտեմբերի 19-ին 2023 թվականի ադրբեջանական ագրեսիան, դրա հետևանքով հայերի բռնագաղթը բխում էին ՀՀ ներկայիս ռեժիմի քաղաքական առաջնահերթությունից. Աբրահամյան «Ապրելու ուժ ավագ որդիս տվեց, չեմ կարող թուլանալ և կոտրվել». կրտսեր սերժանտ Մհեր Հովակիմյանն անմահացել է սեպտեմբերի 28-ին Մարտակերտում. «Փաստ»ՌԴ-ում շարունակվում են խորհրդարանական ընտրությունները․ մասնակցությունը հասել է 30,21%-ի