Երևան, 26.Ապրիլ.2024,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Վրաստան և Ռուսաստան ցամաքային նոր ճանապարհի մասին. ե՞րբ այն իրականություն կդառնա

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Փաստ» օրաթերթի հյուրն է Վրաստանի հարցերով փորձագետ Ալիկ Էրոյանցը

 

Պարոն Էրոյանց, Վրաստանի և Ռուսաստանի միջև ցամաքային նոր ուղու բացման խնդիրն ինչպիսի՞ հանգրվանում է գտնվում: Այսօ՞ր արդեն ինչ հարցեր են առաջ գալիս:

– Ընդհանուր առմամբ այն երկկողմ պայմանավորվածություն է Ռուսաստանի և Վրաստանի միջև, որը ձեռք էր բերվել 2011 թվականին: Նախատեսում է շվեյցարական ընկերության մոնիտորինգային ծառայության միջոցով բեռնափոխադրում իրականացնել Հարավային Օսիայի և Աբխազիայի տարածքով:

Ինչ վերաբերում է Հայաստանին, ապա կարող է հետագայում հնարավորություն ստեղծվել, որպեսզի Հայաստանը ևս բեռներ տեղափոխի տարանցիկ այդ ճանապարհով: Այս մասին խոսում էր նաև Վրաստանի վարչապետը:

Սակայն պետք է ասեմ, որ թեև նշվում է, թե գործընթացն ավարտական փուլում է, այնուհանդերձ, որոշակի խնդիրներ կան՝ կապված Հարավային Օսիայի և Աբխազիայի հետ: Այն փաստաթղթի առնչությամբ, որը նախատեսվում է ստորագրվել Վրաստանի և Ռուսաստանի միջև, կան անհամաձայնություններ: Վրացական կողմը բացառում է ներառել Հարավային Օսիայի և Աբխազիայի կարգավիճակները: Իսկ ռուսական կողմն էլ թերևս այս առումով խնդիրներ է ստեղծում:

Օրերս Կարասինի և Աբաշիձեի միջև նաև հեռակա երկխոսություն տեղի ունեցավ: Աբաշիձեն հակադարձում էր Կարասինի այն հայտարարությանը, թե անցման վայրերում պետք է մաքսային կետեր տեղակայվեն: Հասկանալի է, որ այս փաստն արդեն կխոսեր Հարավային Օսիայի և Աբխազիայի կարգավիճակների մասին: Մի բան, որն անընդունելի է Վրաստանի համար: Ուստի Աբաշիձեն պնդում էր, որ նման պայման փաստաթղթի մեջ չի կարող ներառվել:

Եվ եթե ընդհանուր առմամբ փորձենք գնահատել, թե գործընթացն ի՞նչ փուլում է, ապա կարող ենք ասել, որ այն գտնվում է ավարտական փուլում: Քանզի վրացական կողմը շվեյցարական ընկերության հետ ավարտել է գործընթացը՝ ստորագրել է համապատասխան փաստաթուղթը՝ համաձայնագիրը: Իսկ ռուսական կողմը դեռևս չի ավարտել գործընթացը և փաստաթուղթը չի ստորագրել:

Մինչդեռ ընդհանուր համաձայնություն պետք է լինի երկու կողմի միջև, որպեսզի ստորագրվի վերջնական փաստաթուղթը: Բայց, ինչպես տեսնում ենք, վերը նշված անհամաձայնության պատճառով լուծումը ձգձգվում է:

 

Իսկ Հայաստանը ինչ–որ կերպ չի՞ կարող ազդել իրադարձությունների վրա:

– Սա քաղաքական նուրբ հարց է, որն առնչվում է Հարավային Օսիայի և Աբխազիայի կարգավիճակներին: Ռուսաստանը համարում է այս երկրներն անկախ պետություններ, իսկ Վրաստանի համար դրանք իր տարածքներն են:

Անշուշտ, և՛ ռուսական կողմը, և՛ վրացական կողմը դեմ չեն, որ երբ ծրագիրը մտած լինի գործարկման փուլ, Հայաստանն օգտագործի այն որպես բեռնափոխադրումների տարանցիկ ճանապարհ: Սակայն վերը հիշատակված քաղաքական հարցերի, այն էլ՝ այդքան նուրբ հարցերի պարագայում Հայաստանը չի կարող անելիք ունենալ:

Եվ էլի՛ եմ կրկնում՝ դա երկկողմ պայմանավորվածության հարց է ընդամենը:

 

Եթե երկու պետությունների միջև համաձայնությունը կայանա, ապա որքա՞ն ժամանակ կպահանջվի, որպեսզի իրականություն դառնա ծրագիրը:

– Գործնական փուլում արդեն հարկավոր կլինի լուծել նաև մի շարք տեխնիկական խնդիրներ: Թերևս շվեյցարական ընկերությունը հարկ է, որ տեղանքի հետազոտություններ կատարի, որից հետո նոր միայն հնարավոր անցակետերը տեղակայվեն: Բնականաբար հարկ կլինի նաև անցակետերը ապահովել տեխնիկապես, դրանք զինել համապատասխան սարքավորումներով: Նաև հնարավոր է, որ առաջ գա ճանապարհների բարեկարգման խնդիրը:

Ընդհանուր առմամբ եթե պատկերացնելու լինենք այս ողջ գործընթացը, ապա կարող ենք ասել, որ այն մեկ ամսվա կամ անգամ մեկ տարվա մեջ լուծելիք խնդիր չէ: Այն բավականին հեռանկարային հարց է: Եվ կպահանջվեն տարիներ, որպեսզի ծրագիրն իրականություն դառնա: Դրանից հետո նոր արդեն, եթե տրվի այդ հնարավորությունը, Հայաստանը կկարողանա օգտվել տարանցիկ այդ ուղուց:

Բայց նույնիսկ այդ պարագայում, հաշվի առնելով թե՛ Հայաստանի աշխարհագրական դիրքը, թե՛ երկու հարևանների հետ ունեցած նրա փակ սահմանները, կլինի հինգ տարի հետո, թե տասը տարի հետո, այդ ճանապարհը միանշանակ այլընտրանքային լուրջ հնարավորություն է լինելու մեր երկրի համար:

 

 

Գոհար Սարդարյան

Խաչափայտի մասունքը կբերվի Արաբկիրի Սուրբ Խաչ եկեղեցիՀայ դպրոցականները երեք մեդալ են նվաճել քիմիայի Մենդելեևյան 58-րդ միջազգային օլիմպիադայում «Տարօրինակ» ու կրեատիվ բողոքի ակցիա՝ Մոնումենտի կամրջի տակ. 1930-ականների հագուստով ցուցարարները բողոքում են. Ռուբեն Մելիքյան Եթե դեմ են​ ՌԴ սահմանապահ ծառայությունը, թող բաց ասեն, Հայաստանն առանց մեր համաձայնության չի կարող խաչմերուկ լինել. Ալիև Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է բոլոր տեսակի տրանսպորտային միջոցների համար Ռուսաստանը կարող է «տոնական» հարված հասցնել մայիսի 9-ին. Զելենսկու գրասենյակ Էրդողանը ծրագրում է մայիսի 9-ին հանդիպել ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենին․ Bloomberg Ալիևը Շոլցի հետ հանդիպմանը բարձր է գնահատել Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև ընթացող բանակցությունները Կոնվերս Բանկը հաշված օրերի ընթացքում ավարտել է դրամային պարտատոմսերի տեղաբաշխումըԵթե Պեկինը միջոցներ չձեռնարկի այս խնդիրը լուծելու համար, դա կանի Վաշինգտոնը. Բլինկենը Չինաստանին պատժամիջոցներով է սպառնացել ՌԴ-ին օգնելու համար Գևորգն ու Քրիստինան հարսանիքից հետո մեկնել են Կիշ կղզի Սևանի հոգեկան առողջության կենտրոնում պացիենտների վերջույթները կապվել են սավաններով կամ հագուստով. ՄԻՊ Ստամբուլում քրեական դատարանը կնոջը դատապարտել է 1,794 տարվա ազատազրկման Պենտագոնը 6 միլիարդ դոլարի պայմանագրեր է պատրաստում Կիևի համար զենք արտադրելու նպատակով Հայաստանն ու Իտալիան քննարկել են ռազմական համագործակցությանը վերաբերող հարցեր Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև հակամարտության խաղաղ կարգավորման շանսերն առավել քան երբևէ մեծ են. Շոլցը՝ Ալիևի հետ ասուլիսում Մոսկվայի Չեխովի անվան գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնի դպրոց- ստուդիան հանդես կգա Երևանում Տղամարդուն, որը խանդի պատճառով սպանել է հարսնացուին, գտել են նրա դիակը գրկած (տեսանյութ 18+) ԶՊՄԿ բնապահպանության բաժինը ծառատունկ իրականացրեց Կապան խոշորացված համայնքի Վանեք գյուղական բնակավայրում Ամաչում եմ այն գործընկերներիս համար, որոնք Պետդումայում պատմում են, թե այս ամենը պատմական արդարության ակտ է. Զատուլինը՝ Արցախից հայերի գաղթի մասին Ազատման դիմում չի գրում, բայց պահանջում է ազատել աշխատանքից․ Վրացյանը չարիք է դարձել Մասիսի դպրոցում Հայկական «Outatime» առագաստանավը Կարիբյան ծովումՊԵԿ-ը ստուգումներ է սկսել Միհրան Պողոսյանի ընտանիքի հետ առնչություն ունեցող ընկերություններումԻդեալ համակարգի նոր խանութ-սրահը՝ Հայաստանի ամենակոլորիտային քաղաքում Իդրամն ու IDBank-ը՝ Career City Fest-ի մասնակիցCrocus-ում տեղի ունեցածի հետքերը տանում են դեպի Ուկրաինա. Շոյգու Ժամը 13.00-ի դրությամբ Երևանում փակ փողոցներ չկան Ինչպես է երեխայի ծննդյան ամսաթիվն ազդում նրա ողջ կյանքի վրա. տպավորիչ փաստեր Արամ Մելիքյանի հղի կնոջը հիվանդանոց են տեղափոխել. ի՞նչ է պատահել նրան Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն Եվրախորհրդարանի բանաձևն անհիմն է անվանել Կզարմանաք երբ տեսնեք՝ ուր են մեկնել Գևորգն ու Քրիստինան հարսանիքից հետո Ղազախստանն ու Մեծ Բրիտանիան ռազմավարական գործընկերության համաձայնագիր են ստորագրել Սպանել են գյուղապետին ու ևս 6 հոգու․ 2 ռուս զինծառայող է ձերբակալվել ՆԱՏՕ-ի երկրները Կիևին չեն տվել խոստացված օգնությունը․ ՍտոլտենբերգԱննա Հակոբյանը Գյումրի մեկնող գնացքում (Տեսանյութ) Արգելափակված են Շիրակի և Արտաշիսյան փողոցները և Երևան-Էջմիածին ճանապարհը Երևանի դպրոցներից մեկում 14-ամյա տղաները հարվածել են համադասարանցու գլխին․ նա հիվանդանոց է տեղափոխվել Մեր հավաքական արժանապատվությունը ոտնատակ տրված վիճակում է. Մենուա ՍողոմոնյանUcom-ը անվճար ինտերնետ է ապահովել Իջևանի չորս համայնքների կանգառներում Օդի ջերմաստիճանն աստիճանաբար կբարձրանա 4-6 աստիճանովՀրդեհ Գառնի գյուղում Տարադրամի փոխարժեքները ապրիլի 26-ին Հնդկաստանի ԱԳՆ-ն արձագանքել է Հայաստանի հետ համագործակցության պատճառով Բաքվի դժգոհությանը Հայաստանի շախմատիստուհիների արդյունքները 6-րդ տուրում․ ԵԱԱստղագուշակ ապրիլի 26-ի համարԱդրբեջանն իր նախընտրած քարտեզներով փորձում է «սահմանը ծռել» ու մխրճվել այն հատվածներում, որտեղ նպատակահարմար է համարում․ Տիգրան Աբրահամյան Ջուր չի լինի Երևան-Սևան ավտոմայրուղու վրա պարեկները կանգնեցնում են բոլոր բեռնատար մեքենաները` արգելելով մուտք գործել Երևան (տեսանյութ) Հայկական առաջին բանկը Ֆասթեքսվերսում․ Ֆասթ Բանկը ներկայացնում է իր վիրտուալ տարածքը Ազգային հպարտության հանրային տրիբունալի շարժիչ մասն արդեն իսկ գործի է գցվել․ Արշակ Կարապետյան