ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (12 ՄԱՐՏԻ). Աշխարհում առաջին ռադիոգիրը, ավտոմատ հեռախոսակայանի արտոնագրումը. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

ՏՈՆԵՐ ԵՎ ՀԻՇԱՐԺԱՆ ՕՐԵՐ

Չինաստան՝ Ծառ տնկելու օր, Գաբոն՝ Նորացման օր, Կանադա՝ Համագործակցության օր, Զամբիա՝ Երիտասարդության օր, ԱՄՆ՝ Աղջիկ-սկաուտների օր։

ՀԱՅ-ՀԱՅԱՍՏԱՆ

1900 - ծնվել է հայկական կրկեսի հիմնադիր Վաղարշակ Արզումանյանը։

1905 –վախճանվել է դերասան, դրամատուրգ Ռոմանոս Սետեֆճյանը։

1917 - ծնվել է ինժեներ-շինարար Վարդան Հասրաթյանը։

1918- Հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ թուրքական բանակը գրավել է Կարինը։

1920- Հայ-ադրբեջանական պատերազմի ժամանակ Խալիլ Բեյի կողմից կազմակերպված ադրբեջանական աշխարհազորին օգնելու նպատակով Բաքվից Ղարաբաղ է տեղափոխվել մոտ 90 վագոն ադրբեջանցի զինվոր և զինտեխնիկա։ Հարուստ հայ ընտանիքները սկսել են լ քել Շուշին։

1922- Անդրկովկասի երեք հանրապետությունների ներկայացուցիչների կոնֆերանսը հաստատել է դաշնային պայմանագիրը, որով իսկ հիմնադրվել է Անդրկովկասի Խորհրդային Ֆեդերատիվ Սոցիալիստական Հանրապետությունը։

1938 - ծնվել է թատրոնի և կինոյի դերասան Վլադիմիր Մսրյանը։

1981- Թեհրանում հայ հայրենասերների մի խումբ հարձակվել է թուրքական դեսպանատան վրա, որի արդյունքում զոհվել է դեսպանատան երկու պահապան։

1982 - վախճանվել է արձակագիր Ալեքսանդր Արաքսմանյանը։

2004 - Հայաստանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի (ԳԱԱ) տարեկան ժողովում ակադեմիկոսներից շատերի համար անսպասելիորեն տեղի են ունեցել նախագահի ընտրություններ. առաջադրված միակ թեկնածու Ֆադեյ Սարգսյանը վերընտրվել է ձայների ճնշող մեծամասնությամբ:

2009- Փարիզի կենտրոնում բացվել է Փարիզի քաղաքապետ Բերտրան Դելանոեի նախաձեռնությամբ ստեղծված Երևանի պուրակը:

2015 - վախճանվել է սոցիոլոգ, քաղաքագետ, պատմաբան Մանուել Սարգսյանցը։

2019-Ստեփանակերտում կայացել է Հայաստանի և Արցախի Անվտանգության խորհուրդների համատեղ նիստը։

2024– մամուլի ասուլիսում Նիկոլ Փաշինյանը ասել է, որ հայ–ադրբեջանական սահմանի սահմանազատումը կսկսվի Տավուշի մարզից, և ինքը պատրաստվում է գնալ և խոսել տավուշցիների հետ: Մինչ այդ էլ Ադրբեջանը հայտարարել էր, որ Հայաստանը պետք է անհապաղ 4 գյուղ «վերադարձնի» Տավուշի մարզում:

ԱՇԽԱՐՀ

604 - վախճանվել է Հռոմի պապ, կաթոլիկ եկեղեցու սուրբ Գրիգոր 1-ինը։

1169 -Անդրեյ Բոգոլ յուբսկին զավթել է Կիևը և այրել այն։

1229- Խաչակիրները գրավել են Երուսաղեմը։

1519- իսպանացի նշանավոր կոնկիստադոր Էռնան Կորտեսն իր խմբով մտել է ներկայիս Մեքսիկայի տարածք։

1685- ծնվել է անգլիացի փիլիսոփա, Իռլանդիայի եպիսկոպոս Ջորջ Բերկլին։

1710 - ծնվել է անգլիացի կոմպոզիտոր Թոմաս Արնը։

1824 - ծնվել է գերմանացի ֆիզիկոս Գուստավ Ռոբերտ Կիրխհոֆը։

1863 - ծնվել է ռուս գիտնական Վլադիմիր Վերնադսկին։

1881 -Ֆրանսիան գերիշխանություն է հաստատել Թունիսի նկատմամբ։

1889 -Էլմոն Ստրոուջերը ԱՄՆ-ում արտոնագրել է ավտոմատ հեռախոսակայանը։

1896 -Պետերբուրգի համալսարանի շենքում Պոպովի ստեղծած սարքով հաղորդվել է աշխարհում առաջին ռադիոգիրը։

1911 -Ռոկֆելլերի համալսարանի դոկտոր Ֆլետչերը բացահայտել է մանկական ուղեղային կաթվածի պատճառը։

1912 -ԱՄՆ-ում հիմնադրվել է «The Girl Guides» շարժումը (հետագայում վերանվանվել է սկաուտական շարժման)։

1913- Ավստրալիայի մայրաքաղաքն է դարձել Կամբերրան։

1918- Մոսկվան 215 տարվա ընդմիջումից հետո կրկին դարձել է Ռուսաստանի մայրաքաղաք։

1940 -ավարտվել է Խորհրդա-ֆիննական պատերազմը։ ԽՍՀՄ-ը և Ֆինլանդիան կնքել են խաղաղության պայմանագիր, ըստ որի, ԽՍՀՄ-ին են անցել Վիբորգը և Արևմտյան Կարելիան։

1946 - ծնվել է ամերիկացի դերասանուհի, երգչուհի Լայզա Մինելլին։

1968- Մավրիկիոսը ձեռք է բերել անկախություն, իսկ 1992 թվականի նույն օրը դարձել հանրապետություն։

1974- «Մարս-6» խորհրդային տիեզերական կայանը իջել է Մարս մոլորակի վրա՝ առաջին անգամ Երկիր հաղորդելով այդ մոլորակի ընդերքի և մթնոլորտի վերաբերյալ տեղեկություններ։

1999- Հյուսիսատլանտյան դաշինքին անդամակցել են Լեհաստանը, Հունգարիան և Չեխիան։

2011- Ճապոնիայում տեղի ունեցած ուժեղ երկրաշարժի և ցունամիի հետևանքով «Ֆուկուսիմա-1» ատոմակայանում տեղի է ունեցել վթար։ Արդյունքում ռադիացիայի մակարդակը գերազանցել է նորման 20 անգամ։

2018 - վախճանվել է ռուս հանրահայտ դերասան Օլեգ Տաբակովը։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում