Երևան, 15.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Նունչակու. ինչպես թագավորի «արգելքը» ստիպեց ինքնապաշտպանության նոր միջոց ստեղծել. «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Երևի շատերը տեսած կլինեն այդ «գործիքը», բայց գուցե լինեն այնպիսիք, որոնք չգիտեն, թե ինչպես է այն կոչվում և ինչպես է այն ստեղծվել: Խոսքը նունչակուի (nuntyaku) մասին է: Կա տեսակետ, որ ժողովրդականությամբ սառը զենքի այս տեսակն անգամ գերազանցում է հայտնի կաստետներին:

Բազմաթիվ վարկածներ կան մարտական նունչակուի առաջացման վերաբերյալ: Սխալ կերպով ենթադրվում է, որ այդ զենքը առաջին անգամ հայտնվել է Ճապոնիայում՝ որպես նինձյայի զենք: Ամենայն հավանականությամբ, նունչակուի հայրենիքը Չինաստանն է, այնտեղից էլ աշխարհով մեկ տարածվել է նրա առաջին նախատիպը: Դրա օգտին ավելի շատ փաստեր կան: Բացի այդ, նունչակու բառը ճապոներենով ոչինչ չի նշանակում:

Շատերը համարում են, որ այդ սառը զենքի հիմքը եղել է այն գյուղատնտեսական գործիքը, որի միջոցով գյուղացիները հացահատիկ են մշակում՝ երկու հավասարաչափ փայտի կտորներ, որոնք իրար են միացած կաշվե փոկով: Այնուամենայնիվ, այնքան էլ այդպես չէ: Բանն այն է, որ դասական նունչակուն իրենից ներկայացնում է երկու հավասարաչափ փայտի կտոր, որոնք իրար են միացված շղթայով, իսկ շղթան հնում էլ եղել է կործանարար մարտական սառը զենք: Շղթան հայտնվել է 15-16-րդ դարերում, երբ մարդիկ սկսել են մետաղից պատրաստված օղակներ կպցնել իրար: Ամենայն հավանականությամբ, նունչակուի նախատիպը եղել է հենց մարտական շղթան: Համարվում է, որ նունչակուն միայն գյուղացիներն ու նինձյաներն են օգտագործել որպես զենք: Բայց պատմությունը այլ բան է փաստում: 1429 թվականին տեղի է ունեցել Օկինավայի երեք շրջանի միավորում. թագավորը միավորել է բոլոր իշխանություններին և կազմել մեկ պետություն: Բոլոր տեսակի բողոքներից ու ապստամբություններից խուսափելու համար նա հրապարակել է օրենսդրական նորմեր, որոնցով արգելվել է զենք կրելը, ինչպես նաև կրճատվել են զինատեսակները: Արդյունքում երկրում միայն արքայական բանակն է մնացել զինված: Զենք կրելու իրավունք են ունեցել միայն ազնվականները, իշխանները և թագավորական ընտանիքի անդամները:

Սակայն կտրուկ շատացել են հանցագործությունները: Դա ստիպել է նախկին զինվորականներին ստեղծել պաշտպանվելու միջոցներ: Հենց այդպես էլ հայտնվել են մարտական նունչակուները: Բայց դրանք շատ տարածված չեն եղել: Բանն այն է, որ նունչակուն կարելի է օգտագործել միայն այն իրավիճակում, երբ հարձակվողները դանակներով, կաստետներով և սրերով են: Դա զենք է ինքնապաշտպանության համար: Նինձյաներին դուր է եկել նունչակուն իր գործնականության համար. այն կարող ես մշտապես պահել մոտդ և անգամ թաքցնել հագուստի տակ: Նմանատիպ զենքեր կան բոլոր մարտարվեստներում: Դրանք հեշտ է պատրաստել ձեռքի տակ եղած նյութերից և կռվի ժամանակ ծանր վնասվածք հասցնել հակառակորդին: Այդ զենքը հարմար է նաև նրանով, որ հարվածի դեպքում չի լինում հետհարված:

Ներկայում նունչակուն հանրահայտ է դարձել: Այն օգտագործվում են փողոցային կռիվներում, իսկ Բրյուս Լիի մասնակցությամբ ֆիլմերը մեծացրել են հետաքրքրությունը այդ սառը զենքի նկատմամբ: Ներկայում մարտական նունչակուները հաճախ պատրաստվում են լարից, քանի որ այն ավելի դիմացկուն է, քան շղթան, և օգտագործում են փայտ կամ մետաղ՝ որոշ դեպքերում փշերով: Դասական մարտարվեստներում նունչակուները օգտագործվում են ոչ միայն մարտի ժամանակ, այլ նաև դրանցով մարզվում են և զարգացնում մկանները:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Սոցիալական ցանցերը 15 տարեկանից փոքր երեխաների համար արգելելու համար Մակրոնն առաջարկ է արելՍեպտեմբերի 15/16-ին հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինելուԱմենայն Հայոց Կաթողիկոսը ընդունել է Ռուս Ուղղափառ Եկեղեցու արքեպիսկոպոս ԱկսիյինՀայաստանը՝ Եվրոպայի ամենաակտիվ բասկետբոլային երկրների շարքում ԷՀայաստանի արտաքին առևտուրն ու միջազգային հարաբերությունների նոր ռիսկերըՎրաստանի արտաքին առևտրաշրջանառությունն աճել էՀայաստանը գրավելու հիմքեր են ստեղծում․ հայոց պատմությունը կեղծում են, իսկ մենք ինչո՞ւ ենք լռում. Էդմոն ՄարուքյանOpenAI-ի գործադիր տնօրենը վախենում է ԱԲ-ի օգտագործման դիստոպիկ սցենարիցԱրաբկիրում տղամարդը դանակը ձեռքին հայհոյել է ինչ-որ անձանց՝ փորձելով նրանցից մեկի նկատմամբ հաշվեհարդար տեսնելՄենք այլևս չենք լռելու. խորհրդարանում պայքարում ենք մեր հայկական ինքնության համար. ՈՒժեղ ՀայաստանՊատերազմը պետք է ավարտվի. ԶելենսկիՀայաստանում քննարկվում է Արևելք–Արևմուտք տրանսպորտային կապերի ամրապնդումըԹրամփը հայտարարել է Մոսկվայի և Կիևի միջև էներգետիկ հրադադարի մասինԳեղարքունիքում ավտովթարի հետևանքով մահացած վարորդը օրեր առաջ էր հայր դարձել․ կան 3 վիրավորներՄենք կշարունակենք nչնչացնել Իսրայելին uպառնացող ցանկացած uպառնալիք․ ՆեթանյահուԴադիվանքում և Գանձասարում ավելի քան 200 հայերեն արձանագրություններից բացի այլալեզու որևէ տառ չկաԼեհաստանում զինուժին թույլ են տվել օդային տարածքում խոցել օտար օբյեկտներՔրեակատարողական հիմնարկի անվտանգության ապահովման բաժնի ծառայողը զբաղվել է թմրամիջոցների իրացմամբԿանադայի վարչապետը ակնկալում է ԵՄ-ի հետ համագործակցության զգալի խորացումՆեյմարը չի ցանկանում վերադառնալ հավաքական․ ԱնչելոտտիՑեմենտի գինը 20% թանկացել է․ ինչո՞ւ կառավարությունը չի փոխում իրանական կլինկերի տուրքը, իսկ «Հրազդան ցեմենտը» դառնում է «888». Հրայր ԿամենդատյանՀաջիևին չպատասխանելը նշանակում է՝ կա՛մ վախեր ունեն, կա՛մ չեն կարողանում Ալիևին տված խոստումների տակից դուրս գալ․ Գառնիկ ԴավթյանՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղարը հորդորել է դաշինքի երկրներին ուժեղացնել Կիևին ռազմական աջակցությունըԿայացավ Buissup Challenge-ը․ 150 մասնակից, 10 բիզնես մարտահրավեր և 3,5 մլն դրամ մրցանակային ֆոնդՓաշինյանի սեղանին Ալիև՞ն է պահանջ դրել, որ կառավարության երդման տեքստը փոխեք․ Մարիաննա ՂահրամանյանՈրպես անհետ կորած որոնվում է 2011թ. ծնված Անի Գևորգյանը «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցությունում տեղի են ունեցել նոր նշանակումներԳլխավոր մրցանակ՝ iPhone 18 ProՓաշինյանը չի՛ առաջնորդվում ազգային շահերով. Նարեկ ԿարապետյանՖինլանդիան կմիանա ֆրանսիական միջուկային զսպման նախագծին ԱՄՆ-ում օդանավակայան կվերանվանվի քանթրի երաժշտության լեգենդ Դոլլի Փարթոնի անունով Մեծ Բրիտանիայում հայտարարել են Ուկրաինայի հարցով «Անքորիջյան փոխզիջման» ավարտի մասին Սպասվում է բարձր կարգի հրդեհավտանգ իրավիճակ. եղանակի տեսությունը «Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը» (ԶՊՄԿ) Հայաստանի հանքարդյունաբերական ֆորումի ռազմավարական հովանավորն էՄեր պայքարը անձի դեմ չէ, այլ արհեստական ներմուծված գաղափարախոսության. Ավետիք Չալաբյան«Ռուսիչ» դիվերսիոն-գրոհային խմբի ղեկավար Ալեքսեյ Միլչակովը ողջ է ԶՈՒ ատեստավորում․ թերությունները և հետևանքները․ ՀՃԿ ղեկավար, պահեստազորի փոխգնդապետ Ռուբինյանն ընդունել է Էստոնիայի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Մարգ Մարդիսալու-Կահարին Կանադան ձգտում է ԵՄ-ի հետ «եզակի դաշինքի», բայց ոչ անդամակցության. Քարնի Եթե տեսնում եք ՀԱՊԿ-ին այլընտրանք կա, եկեք, ներկայացրեք. Նարեկ Կարապետյան ԱԷՄԳ-ը ավելի քան վեց ամիս գրեթե մուտք չի ունեցել Իրանի միջուկային օբյեկտներ Հեղափոխությունը շարունակելը կամ նորից իրականացնելը չարիք է մեր երկրի համար. Հրայր ԿամենդատյանԴպրոցում աշակերտին սովորեցնում են անտեսել հոգևորը և ձգտել միայն նյութական բարիքների. Ցոլակ ԱկոպյանԻրանը հրապարակել է այն նավերի ցանկը, որոնց արգելված է Հորմուզի նեղուցով անցնելը Իշխանությունները մեր երկրի համար մինչ օրս որևէ ռեալ համագործակցություն ձեռք չեն բերել. Աննա ԿոստանյանՀարբած տղամարդը ներքնազգեստով խեղդել է կնոջըՏիգրանաշենն ադրբեջանական անվամբ կոչելը թուլացնում է Հայատանի բանակցային դիրքերը․ Լենա ՄաթևոսյանԱԷՄԳ-ն կրկին մեկնում է իր ձեռքը Իրանին՝ հրավիրելով համատեղ աշխատանքի միջուկային ծրագրին վերաբերող հարցերը պարզաբանելու համար. Գրոսի Մեր ձեռագրերում ազատ էջեր չկան. Մատենադարանի տնօրենը՝ Հաջիևին Էս թմրանյութերի տարածման դեմը ո՞նց եք առնելու․ Նարեկ Կարապետյան