Yerevan, 17.November.2026,
00
:
00
BREAKING

«Հա­ճախ ներ­քա­ղա­քա­կան օրա­կար­գը բա­րե­փո­խում­նե­րի օրա­կար­գից բարձր են դա­սում. առ­կա է կա­ռա­վար­ման որա­կի խնդիր, որը ստեղ­ծել է ակն­կա­լիք­նե­րի ճգնա­ժամ»

INTERVIEW

Կառավարման խնդիրներից մինչև ճգնաժամ, կադրային հարցերից մինչև համավարակով պայմանավորված ռիսկեր, որոնց գնահատման տեսանկյունից վերապահումներ կան: «Ոսկանապատ» վերլուծական կենտրոնի փորձագետ Դավիթ Մաթևոսյանի հետ զրուցել ենք նշված թեմաների շուրջ՝ այդ համատեքստում անդրադառնալով նաև առկա քաղաքական մթնոլորտին:

Առաջինն անդրադառնալով կառավարման ճգնաժամի հավանականությանը, ինչի մասին վերջերս հաճախ է մատնանշվում, Դ. Մաթևոսյանը խնդիրն այլ տեսանկյունից վերլուծեց: 

Նա մատնանշեց մասնավորապես քաղաքական ճգնաժամի առկայության մասին՝ այն պայմանավորելով մի քանի հանգամանքներով:

«Ամեն ինչ կախված է նրանից, թե ինչ ենք հասկանում «կառավարման ճգնաժամ» ասելով: 

Դասական իմաստով պետական կառավարման ճգնաժամ չկա, սակայն կան ոլորտային լուրջ խնդիրներ, որոնք ավելի են սրվել մի շարք գործոնների ազդեցության արդյունքում: Օրինակ` սոցիալ-տնտեսական և առողջապահական ոլորտներում համավարակով պայմանավորված ճգնաժամի ռիսկեր կան: 

Սակայն այն, ինչ շատերն անվանում են «կառավարման ճգնաժամ», իրականում քաղաքական ճգնաժամ է, որը կապված է իշխանությունից ունեցած հասարակական սպասելիքների, ընդդիմադիր քաղաքական ուժերի ակտիվացման և համավարակի տարածմամբ պայմանավորված մթնոլորտի թեժացման հետ»,- «Փաստի» հետ զրույցում ասաց փորձագետը:

Իսկ թե նշված քաղաքական ճգնաժամը հաղթահարելու ի՞նչ հնարավորություններ կան, և, ընդհանուր առմամբ, քաղաքական դաշտում առկա մթնոլորտը, ինչպես նաև իշխանության քայլերն այդ առումով ի՞նչ են կանխորոշում, փորձագետը մի քանի խնդիր առանձնացրեց՝ ընդգծելով այդ ճգնաժամի հանգուցալուծման մի քանի ուղիների մասին: 

«Քիչ հավանական եմ համարում, որ այս քաղաքական լարվածությունը կարճաժամկետ հեռանկարում կհաղթահարվի: 

Քանի դեռ կա ֆորմալ իշխանություն, որը չունի իշխանությունը բանեցնելու բավարար ռեսուրսներ՝ բացի վարչական և վարկանիշային ռեսուրսը, քանի դեռ կա Ազգային ժողով, որը չի արտահայտում երկրում առկա քաղաքական դասավորվածությունը, քանի դեռ կա արտախորհրդարանական ընդդիմություն, որին պատկանում են ազդեցության զգալի ռեսուրսներ, այս լարվածությունը շարունակվելու է: 

Այն կարող է ավարտվել միայն կողմերից մեկի պարտությամբ: Կա՛մ կպարտվի ներկայիս իշխանությունը՝ չդիմանալով արտախորհրդարանական ուժերի ճնշմանը, կա՛մ իշխանությանը կհաջողվի վերաբաշխել ռեսուրսները և զրկել արտախորհրդարանական ընդդիմությանը ազդեցության ռեսուրսներից:

 Շատ բան կախված է, իհարկե, նաև նրանից, թե ինչ ընթացք կունենա համավարակով պայմանավորված իրավիճակը: Ինչքան սոցիալ-տնտեսական խնդիրները խորանան, այնքան իշխանության հաղթանակի հավանականությունը կնվազի»,-ընդգծեց մեր զրուցակիցը:

Դավիթ Մաթևոսյանի հետ զրույցում անդրադարձանք նաև համավարակով պայմանավորված իրավիճակին ու կառավարման առկախված խնդիրներին: 

Գնահատելով այս ամբողջ ընթացքը, խոսելով նաև իշխանության՝ մինչ այս իրականացրած քայլերի ու արդեն ներկայիս փուլում իրականացվող քաղաքականության մասին՝ փորձագետն ընդգծեց առավել ցայտուն դարձած բացերի մասին:

«Այն, ինչ ունենք Հայաստանում, դժվար է կառավարում անվանել: Իրականում մենք ունենք իրավիճակային ղեկավարում՝ առանց երկարաժամկետ պլանավորման, հավանական սցենարների հաշվարկման, ռիսկերի գնահատման, կանխարգելման և այլն: Այս ամենը հստակ դրսևորվեց համավարակի ընթացքում: 

Նախ՝ սկզբում ձախողվեց ռիսկերի գնահատումը, ինչի արդյունքում չիրականացվեցին պատշաճ կանխարգելիչ աշխատանքներ: Երբ արդեն հայտարարվեց արտակարգ իրավիճակ, փորձ չարվեց պահպանել պատշաճ կարանտինային կարգուկանոն՝ ենթադրաբար մարդկանց դժգոհություններից խուսափելու համար:

Հետագայում գրանցված դեպքերի աճին զուգահեռ՝ կարանտինային պայմանները հանվեցին՝ ենթադրաբար առանց պլանավորելու, թե ինչ ռիսկերի ենք բախվելու երկու շաբաթ հետո: Հիմա էլ փորձ է ա րվում անցնել շվեդական ռեժիմի՝ առանց հաշվի առնելու, որ շվեդական փորձը արդյունավետ է, երբ կիրառում ես շվեդների նկատմամբ: Շվեդական ռեժիմը բախվելու է հայկական պրակտիկային, և ունենալու ենք այն, ինչ մինչ այսօր ենք ունեցել»,-հավելեց փորձագետը:

Խոսելով կադրային հարցերի մասին ու դիտարկելով հատկապես այն իրավիճակը, ըստ որի՝ վերջին շրջանում ևս մի շարք ոլորտներից պաշտոնյաներ են հեռանում, Դ. Մաթևոսյանը մի քանի հանգամանք առանձնացրեց: Հաշվի առնելով նաև հեռացածների մատնանշած պատճառները, որոնք, ի թիվս մի շարք խնդիրների, ի ցույց են դնում նաև իրենց պատկերացրած բարեփոխումներն իրականացնելու անհնարինությունը՝ Դավիթ Մաթևոսյանը նկատեց.

«Եթե խոսքը մեկ-երկու պաշտոնյայի հրաժարականի մասին լիներ, ապա կարող էինք ասել, որ սրանք առանձին, անձնական պատմություններ են: Սակայն հրաժարական տվողների քանակը և նրանց կողմից մատնանշված, իրար նմանվող պատճառների վերլուծությունը թույլ է տալիս ասել, որ առկա է որոշակի օրինաչափություն:

 Նախ՝ պրոֆեսիոնալ և կայացած մասնագետները դժվարությամբ են աշխատում այնպիսի մարդկանց ենթակայությամբ, որոնք պատահաբար են հայտնվել բարձրագույն պաշտոններում: Երկրորդ՝ մասնագետների համար կարևոր է զարգացման և բարեփոխումների այն օրակարգը, որի շուրջ նրանք աշխատում են: 

Երբ հիմնական ռեսուրսներն ուղղվում են ներքաղաքական շահերի սպասարկմանը, այստեղ մասնագետներն անելիք չունեն: Երրորդ՝ մասնագետը ցանկանում է գնահատված լինել իր գիտելիքի և հմտությունների համար, այլ ոչ թե անվերապահ հավատարմության: 

Արդեն իսկ կայացած և պետական համակարգից դուրս իրենց արժանի աշխատանքային կարգավիճակն ունեցող պրոֆեսիոնալները մոտիվացիա չունեն իրենց ներքին անկախությունը փոխարինելու անվերապահ հավատարմությամբ: Ենթադրաբար՝ հենց այդ պատճառով էլ հեռանում են»:

Փորձագետը շեշտեց՝ իրականում պատճառները կարող են բազմաթիվ լինել, բայց ամբողջացնելով խնդիրը՝ ընդգծեց հիմնականի մասին. «Կարող ենք ասել, որ կա կառավարման որակի խնդիր, որը ստեղծել է ակնկալիքների ճգնաժամ, ինչի պատճառով էլ մարդիկ գերադասում են դուրս գալ պետական համակարգից»:

Դիտարկմանը՝ միգուցե չստեղծվեց այն համակարգը, որը իրապես կբացառեր մի շարք երևույթների առկայությունը և այլ իրավիճակ կենթադրեր, Դավիթ Մաթևոսյանը նկատեց. 

«Պետական համակարգում աշխատելը երբեք գրավիչ չի եղել պրոֆեսիոնալների համար: Բնական է, որ այս ժամանակահատվածը բավարար չէր ստեղծելու այնպիսի պետական կառավարման համակարգ, որը գրավիչ կդառնար պրոֆեսիոնալների համար: Սակայն, գնահատելով այս երկու տարին, կարող ենք ասել, որ դրական միտումները քիչ են: Եղած փոփոխություններն էլ կայուն և երկարաժամկետ չեն: 

Դժվար է իշխանություններին մեղադրել նրանում, որ պետական համակարգում աշխատանքը գրավիչ չի դարձել այս երկու տարվա ընթացքում: Խնդիրները բազմաթիվ են և խորքային (ցածր աշխատավարձ, ծանրաբեռնված, լարված աշխատանք և այլն), բայց կարելի է նրանց մեղադրել այն հարցում, որ հաճախ ներքաղաքական օրակարգը բարեփոխումների օրակարգից բարձր են դասում»:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ

Ucom Supports Annual Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026 Competition in YerevanIDBank Presents the Rate.Trading Digital Platform at Toon Expo.Invest 2026The Second Khachaturian International Youth Competition Concludes at China National Opera House Under the Artistic Direction of Sergey Smbatyan "The network this time for COP17 was the most one of exceptional network we have ever had." The service quality by Team was highly appreciated by UN representative Rate.Trading: Large Transactions with Digital Management of Exchange Rate RisksVIVA Foundation Named November Beneficiary of “The Power of One Dram”Special Mortgage Offers: IDBank at Toon Expo: Invest 2026Vahe and Vigen Badalyan File Lawsuit Against 1in.am Seeking Protection of Their Business ReputationIDBank at the UBA Regional Conference: From Travel Solutions to Business OpportunitiesJoint statement by the parties consolidatted around the national agenda35% Discount for the 35th Anniversary on Selected IDBank CardsConverse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Business loan pre-approval in five minutes — what did Unibank showcase in Gyumri?Converse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Bratislava forum to debate Armenia’s strategic future Ucom Service Center in Artashat Reopens at a New Address Ucom and Republican Union of Employers of Armenia Sign Cooperation MemorandumCreate your Visa Digital from Unibank for purchases and transfers Ucom – Main Sponsor of the 21st International Microelectronics Olympiad IDBank and Idram Hold Financial Literacy Session for Young Chess PlayersUcom Supports Silicon Mountains 2026, Driving Innovation and Technological Development IDBank has issued perpetual coupon bonds for the first timeIDBank Supports the Reconstruction of the Spandaryan Canal: Commemorative Plaque Dedicated to the Project SignedIDBank and Idram Presented Several Environmental Initiatives at COP17Ucom Shares Its Experience in Private Sector Engagement in Nature Conservation at COP17 Blue Zone«Here’s the screenshot, the money has been transferred»: IDBank warns of fake payment scamsFirst Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor