Երևան, 18.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

«Չպետք է թույլ տալ, որ առանձին տնտեսվարողներ «գնային» չարաշահումներ անեն». «Փաստ»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Հայաստանը անմասն չէ այն զարգացումներից, որոնք տեղի են ունենում աշխարհում: Հատկապես Ուկրաինայում տեղի ունեցող իրադարձություններն իրենց ազդեցությունը, այնուամենայնիվ, թողնում են ՀՀ տնտեսության վրա: Այն, ինչ մենք տեսնում ենք, բնական երևույթ է:

Այս մասին «Փաստի» հետ զրույցում ասաց տնտեսագետ Թաթուլ Մանասերյանը՝ անդրադառնալով մասնավորապես տարադրամի շուկայի կտրուկ տատանումներին: Նշենք, որ մի քանի օրվա ընթացքում դոլարի փոխարժեքը բարձրացավ անգամ 520 դրամի և նույնքան կտրուկ, կրկին օրերի կտրվածքով, նվազեց ու դարձավ 480 դրամ:

«Կա նաև մեկ այլ միտում: Կարևոր է դիտարկել դոլարի տատանումները՝ կապված եվրոյի հետ: Սա այն հիմնական գործոնն է, որն ազդում է ամբողջ աշխարհում ազգային արժույթների վրա: Այս գործոնով է պայմանավորված այլ արժույթների գինը: Արդյունքում՝ ստանում ենք այն տատանումները, որոնք ունենք: Եվ, իհարկե, պետք է հաշվի առնենք, որ ՀՀ ԿԲ-ն հետևում է տատանումներին ու իրենից կախված քայլերն է իրականացնում՝ կայունացնելու իրավիճակը, ազդելու ազգային արժույթի հնարավոր արժեզրկման գործոնի վրա: Իրավիճակը վերահսկողության տակ է, բայց, այդուհանդերձ, ՀՀ ԿԲ-ի կիրառած գործիքները չեն հակասում շուկայի միտումներին, միջամտությունը չափավոր բնույթ է կրում: Հնարավորինս փորձում են մեղմել ազդեցությունները, որպեսզի արժույթի տատանումները խիստ բացասական հետևանք չունենան ընդհանուր տնտեսության վրա»,-ասաց տնտեսագետը:

Թաթուլ Մանասերյանի խոսքով, ցանկալի է, որ կառավարությունը համադրված գործողություններ իրականացնի ԿԲ-ի վարած դրամավարկային, արժութային քաղաքականության հետ. «Կարծում եմ՝ համակարգված գործողությունները կարող են օգտակար լինել:

Շատ ցանկալի է, որ ցնցումների շրջանում մեկը մյուսի գործողությունները հաշվի առնեն: Ինձ, համենայն դեպս, նման քաղաքականություն հայտնի չէ: Չեմ կարող պնդել, որ համակարգված է, կամ տվյալ դեպքում կառավարության քաղաքականությունը համադրվում է ԿԲ-ի հետ: Ըստ իս, ԿԲ-ն ավելի արհեստավարժ քաղաքականություն է իրականացնում»:

Անդրադառնալով կտրուկ տատանումներին զուգահեռ առկա գնաճին, որը, սակայն, չի նվազում, նա մի քանի գործոն առանձնացրեց. «ԿԲ-ն գների կայունությունն է ապահովում, գնաճը զսպելն ավելի շատ առնչվում է կառավարության գործունեությանը: Այստեղ պատկան մարմինները պետք է հիմնական դերակատարություն ունենան: Խոսքը, մասնավորապես, մրցակցության պաշտպանության հանձնաժողովի և այլ մարմինների մասին է, նաև էկոնոմիկայի, ֆինանսների նախարարությունների, ՊԵԿ-ի»:

Նրա դիտարկմամբ, գնաճն առհասարակ կապված է բազմաթիվ՝ թե՛ ներքին, թե՛ արտաքին գործոններից:

«ՀՀ-ն հիմնականում ավելի շատ ներմուծող, քան արտահանող երկիր է:Սա պետք է հաշվի առնենք՝ գնահատելու այն հնարավորությունները, այն օբյեկտիվ վիճակը, որում հայտնվել ենք: Մենք ներմուծում ենք նաև համաշխարհային շուկայում ձևավորված գներով: Ուստի բնական է, որ մեծամասամբ մենք մեծ բան չենք կարող անել գների վրա ներազդելու տեսանկյունից: Միևնույն ժամանակ, պետք է հաշվի առնել երկու գործոն: Ընդգծենք, որ առաջին անհրաժեշտության բոլոր ապրանքները չէ, որ մենք ներմուծում ենք: Դրանց զգալի մասն արտադրվում է նաև ՀՀ-ում: Այստեղ բավականին կարևոր է գնագոյացման գործընթացը վերահսկելը: Կարևոր է հասկանալ, թե, այնուամենայնիվ, կարո՞ղ ենք դրա մի մասը ինքներս արտադրել ու ինքնաբավ լինել: Կարծում եմ՝ առաջին անհրաժեշտության սննդամթերքի տասը ապրանքախմբից առնվազն 7-ի առումով ՀՀ-ն կարող է ինքնաբավ լինել»,-ասաց տնտեսագետը՝ շեշտելով, որ այս պարագայում հնարավոր է նվազեցնել այն կախվածությունը, որը կա ներմուծումներով ու համաշխարային գործոններով պայմանավորված ստեղծված գնաճի պայմաններում:

 

«Բացի այդ, պետք է ուշադրություն դարձնել այն հանգամանքին, թե որքանո՞վ են գներն ադեկվատ բարձրանում՝ համեմատած համաշխարհային շուկայի գների աճի հետ: Մեր դիտարկումները ցույց են տալիս, որ միշտ չեն մեզ մոտ առկա գները համապատասխանում տատանումներին: Կան ապրանքներ, որոնց գները մի փոքր ավելի բարձր են՝ ի տարբերություն համաշխարհային շուկայի գների: Սա նշանակում է, որ պետք է որոշակի վերահսկողություն լինի տեղական շուկայում, ու սպառողների շահերը պետք է պաշտպանվեն հստակ քայլերով: Չպետք է թույլ տալ, որ առանձին տնտեսվարողներ, իրավիճակից ելնելով, առևտրային ցանցերում չարաշահումներ անեն:

Պետությունը պետք է իր վերահսկողական գործառույթը պատշաճ մակարդակում պահի: Պետք է վերահսկել՝ նաև հասկանալու, թե որքանով են այդ գները համապատասխանում իրականությանը, տնտեսվարողների գնանշումները օբյեկտի՞վ են, թե՞ իրենք իրենց ապահովելու համար մի փոքր ավելի բարձրացնում են գները: Շատ կարևոր է, որ իրականացվի համակարգված վերահսկողություն, մաքսային մարմինները նույնպես պետք է հետևեն, թե ինչ գներով են այդ ապրանքները ներմուծվում ու ինչ գներով են վաճառվում սպառողին՝ հաշվի առնելով շահույթի այն մակարդակը, որը կա և որը չպետք է չափազանված լինի»,-եզրափակեց տնտեսագետը:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Ուիթքոֆն ու Քուշները Բեռլինում կքննարկեն Կիևի անվտանգության երաշխիքներըԻնչ եղանակ է սպասվում առաջիկա օրերինՀամախմբվում ենք ըստ օրակարգի, ճիշտ չի, որ բոլորը նույն կերպ մտածեն, երբեմն դժվար է լինում. ԳրիգորյանՎճռական գործողություններ լինելու են. Լևոն ԱզիզյանՉկա’ մի դեպք, երբ սահմանադրություն չփոխելու համար մի երկիր հարձակվում է մյուս երկրի վրա․ ԳրիգորյանԱյս իշխանության հեռացումից հետո Սահմանադրության փոփոխության հարց պետք է դրվի. Աննա Գրիգորյան44-օրյա պատերազմը ես հաճախ եմ բնորոշել որպես «տարօրինակ». Արմեն ԱշոտյանՆիկոլ Փաշինյանը զբաղված է Հայաստանի ազգային պետության կազմաքանդմամբ․ Լևոն ԱզիզյանԱյս իրավիճակում չի քննարկվում այլ պատասխան քան ոչը․ Արամ Վարդևանյան Հայաստանի եվրոպական ուղին՝ խոստումների և պարտավորությունների միջևՄոսկվա-Երևան տոմսերը կտրուկ թանկացել են․ ի՞նչ արժեն այս պահինՄելիքբեկյանը կողմ է, որ ՖԻՖԱ-ն գլխավորի Դիալլոն․ «Լավ ճանաչում եմ, ունի անհրաժեշտ որակները»ՔՊ-ն մահաբեր իշխանություն է․ Արսեն Գևորգյանն այս իշխանության զոհն է․ մենք շարունակելու ենք պայքարել, մինչև նրա նկատմամբ արդարությունը վերականգնվի. Ուժեղ ՀայաստանՆոյեմբերյանի և Բերդի ճանապարհներին մառախուղ է․ տեսանելիությունը՝ մինչև 50 մետրՄենուա Սողոմոնյանի յուրահատուկ շնորհավորանքը Խաչիկ ԳալստյանինՆոյեմբերի 18-ին, 19-ին և 20-ին ավելի քան 40 ժամ ջուր չի լինելուՄինչև 2026 թ.-ի դեկտեմբերի 31-ը. 3 ժամկետ, որոնք բաց թողնելու դեպքում կարող եք գումար կամ իրավունք կորցնելԻնչպե՞ս է իշխանությունը համարձակվում հրաժարվել Հայաստանի ծննդյան վկայականից՝ երկիրը թողնելով Ադրբեջանի տարածքային հավակնությունների առաջ անպաշտպանԱնձնակազմը զոհվել է․ Ան-12 ինքնաթիռ է կործանվել․ ՌԴ Նախկինում ընդդիմադիր Փաշինյանն այսօր կամաչեր վարչապետ Փաշինյանից. Մարիաննա ՂահրամանյանԴուք կտրված եք ժողովրդից․ հունիսի 7-ին ժողովուրդն իր խոսքը հստակ ասել է․ մենք թույլ չենք տա ալիևյան սահմանադրության ընդունումը․ Շիրազ ՄանուկյանՄհեր Ավետիսյանը՝ ուսանողներին․ «Ուժը ծնվում է գիտելիքից ու խելքից, դուք եք ծնելու այդ ուժը՝ հանուն Հայաստանի»«Մի՞թե Նիկոլին հաջողվել է սպանել նաև միտքը»․ Հայաստանում ներքաղաքական գործընթացներ չկան․ Արտակ ԶաքարյանՎարդան Ջհանյանը՝ հանքարդյունաբերության ոլորտի զարգացման և նոր միասնական ստանդարտների ներդրման մասինԱՄՆ-ը չտեսնված hարված կհասցնի Իրանին՝ Վաշինգտոնի վրա hարձակման դեպքում. Թրամփ Փաշինյանն իր իսկ քննադատության թիրախում. Մարիաննա ՂահրամանյանԿիմ Չեն Ընը բազկաթոռին նստած հետևել է իր դստեր դահուկասահքին Այս մարդիկ ամեն օր խախտում են մեջբերածս ու մի շարք այլ օրենքներ. Աննա ԿոստանյանԸնտրություններում Փաշինյանին ձայն տված մարդկանց զգալի մասն այդ քայլն արել է վախից դրդված. Ավետիք ՉալաբյանՎարորդների համար ստուգման նոր կարգ է նախատեսվում. նախագիծը` ԱԺ-ում Սահմանադրությունը չի փոխվելու. տեսանյութԲժիշկների լիցենզավորման ժամկետները փոխվում են․ նոր որոշում է սպասվում «Քարսիթի» համար 20 հազար դրամ տուգանքը քիչ է․ նոր առաջարկ ԱԺ-ում Ջեյմս Քեմերոնի հետ երևանյան հանդիպումն ու համերգը չեղարկվել են Բիզնեսին կառաջարկվեն էլեկտրական բեռնատարներ Զինծառայությունից ազատվելու նոր հնարավորություն է առաջարկվում 39-ամյա հայրը կծել է իր երեխաներին՝ խաղի ժամանակ իրեն գնդակ չտալու պատճառով. երեխաներին հոսպիտալացրել ենԵրևան-Սևան ավտոճանապարհին բшխվել են «Ford Transit»-ն ու «ԶԻԼ» բեռնատարը. մեկ հոգու տեղում բուժօգնություն են ցուցաբերել Խամենեիի և նրա ընտանիքի սպանության գործով Թեհրանը մեղադրանք է առաջադրել․ մանրամասներ Գույքահարկից մինչև 100 հազար դրամ փոխհատուցում․ դեկտեմբերրի վերջնաժամկետները Երևանում բախվել են «Nissan Rogue»-ը, «Kia»-ն և «Honda»-ն Բռնատիրական կարգերը մեր երկրում երկար դիմակայել չեն կարող. մի օր դա ավարտվելու է. Արեգ Սավգուլյան21-ամյա ուսանողուհի է ընկել 8-րդ հարկիցԳազի սակագնի թանկացումը բացասական է ազդելու Հայաստանի տնտեսության վրա. Արմեն ՄանվելյանՇենգավիթի համայնքային ոստիկանները սրճեփ սարքերից գողության դեպքեր են բացահայտել «Մանչեսթեր Սիթի»-ն Հալանդի համար տրանսֆերային արժեք է սահմանել. El Nacional Ռուբիոն դատապարտել է Իրանի հարձակումները Բահրեյնի վրա Այն ինչ մեզ տրված է ի ծնե, մենք չենք ընտրում, բայց դրան հավատարիմ մնալը մեր ընտրությունն է. Մհեր ԱվետիսյանՍերբիայում ՄիԳ-29 կործանիչ է կործանվել Ալիևին փոխանցեք` հայ ժողովուրդը նրանից ներողություն չի խնդրելու. Արեգա Հովսեփյան