Ереван, 18.Ноябрь.2026,
00
:
00
ВАЖНО

Թե ինչ­պես է իրա­կա­նու­թյուն փոխ­վում ընդ­դի­մու­թյու­նից իշ­խա­նու­թյուն դառ­նա­լիս

АНАЛИТИКА

Համավարակի արդյունքում Հայաստանը լուրջ սոցիալ-տնտեսական խնդիրների առաջ է կանգնած։ 

Թերևս տնտեսական գործոնով է պայմանավորված, որ իշխանությունները, չնայած վարակի տարածման ահագնացող ցուցանիշներին, խուսափում են նորից կարանտինային ռեժիմին անցնել, որը առողջապահական իրավիճակի տեսանկյունից կարող է արդյունավետ լինել։

 

Երկու ամիս տևած կարանտինի արդյունքում Հայաստանի տնտեսությունը լուրջ անկում է գրանցել։ Տնտեսության իրական հատվածի համարյա բոլոր ոլորտները հունվար-ապրիլ ամիսներին նախորդ տարվա նույն ժամանակաշրջանի համեմատ անկում են գրանցել:

Վիճակագրական տվյալներն այսպիսին են՝ արդյունաբերությունը կրճատվել է 8,6 տոկոսով, շինարարությունը՝ 21 տոկոսով, կապի ոլորտը՝ 2,8 տոկոսով, առևտրի անկումը կազմել է 8,6 տոկոս և այսպես շարունակ։ Սակայն ուշագրավ է, որ հունվար-ապրիլի ընթացքում նախորդ տարվա համեմատ հանքագործական արդյունաբերության և բացահանքերի շահագործման ոլորտում աճը կազմել է 27 տոկոս։

Ընդ որում, հետաքրքրական է, որ մինչ հանքարդյունաբերությունը, որը սերտորեն կապված է արտահանման ցուցանիշների հետ, երկնիշ աճ է գրանցել, մեր արտահանման ծավալները այս տարվա առաջին 4 ամսում նվազել են 12,6 տոկոսով, ինչը մասնագետների համար մտահոգիչ տարրեր է պարունակում։

Հանքարդյունաբերության այս կարգի աննախադեպ աճը պայմանավորված է նրանով, որ Հայաստանը, փորձելով մեղմել տնտեսության ներսում ստեղծված դեպրեսիվ իրավիճակի ազդեցությունը, ավելի շատ հումք է արտահանել արտասահման, իսկ դրա համար հատուկ տնտեսական քաղաքականություն պետք չի եկել։

Խնդիրն այն է, որ հումքն ավելի էժան է գնահատվում, քան պատրաստի արտադրանքը։ Եվ քանի որ մի շարք մետաղների, մասնավորապես պղնձի գները տնտեսական ճգնաժամի արդյունքում պահանջարկի անկմամբ պայմանավորված դեռևս շարունակում են ցածր մակարդակում մնալ, ապա ստացվում է, որ հանքարդյունաբերության աճը տեղի է ունեցել հումքի արտահանման քանակական աճի հաշվին։ 

Ժողովրդական լեզվով ասած, կամ հենց ընդդիմադիր Փաշինյանի խոսքերով ասած՝ ընդերքը քանդել, ծախել են։

Մինչդեռ հարկ է նշել, որ դեռևս ընդդիմադիր պատգամավոր Փաշինյանը ԱԺ ամբիոնից քննադատում էր Հայաստանի տնտեսական աճը՝ նշելով, թե այդ աճը ձևավորվել է ընդամենը ընդերքը քանդելու, պետության ունեցած հանքային հարստությունները «թալանելու» արդյունքում։ 

Սակայն նշված հայտարարությունները բավական չէին, վարչապետ ընտրվելուց հետո էլ Փաշինյանը այս թեման բարձրացնում էր արդեն վարչապետի կարգավիճակով՝ ընդգծելով, որ պետք է անցնել ներառական տնտեսական համակարգի, այսինքն՝ պետք է ՀՀ տնտեսական աճի կառուցվածքը էականորեն փոխվի։ 

Ընդ որում, Փաշինյանի կարծիքով, Հայաստանի տնտեսության մեջ մեծ հատված պետք է ունենա հետևյալ կառուցվածքը` բարձր տեխնոլոգիաներ, ՏՏ, թեթև արդյունաբերություն, սննդի վերամշակող արտադրություն։

Սակայն ավելորդ է խոսել այն մասին, թե որքանով են Փաշինյանի հայտարարություններն իրականություն դարձել։ 

Վերջինիս պաշտոնավարման ընթացքում անգամ չի ստեղծվել մետաղական հումքը վերամշակող որևէ գործարան, որպեսզի էժան հումք արտահանելու փոխարեն, Հայաստանը հնարավորություն ստանար ավելի թանկ գնով արտահանել պատրաստի արտադրանք։

Գոնե ներկայիս տնտեսական դժվարությունների փուլում կառավարությունը պետք է համապատասխան լուծումներ գտներ, թե ինչպես կարելի է զարգացնել տնտեսության իրական հատվածը, որը երկարաժամկետ հեռանկարում մեծ արդյունքներ է խոստանում։ Սակայն, ըստ տնտեսագետների գնահատականի, Փաշինյանը գնում է իր կողմից քննադատված ուղիով։

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ

Европейский курс Армении между обещаниями и обязательствами При поддержке Ucom в Ереване прошли ежегодные соревнования по гонкам дронов «Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026»Аршака Карапетян отвечает на комментарии IDBank представил цифровую платформу Rate.Trading на выставке Toon Expo.Invest 2026Rate.Trading: Крупные сделки с цифровыми инструментами управления валютными рискамиЗакрытие карабахского вопроса ставит под угрозу само существование Армении. Аршак КарапетянФонд VIVA стал бенефициаром инициативы «Сила одного драма» в ноябреСпециальные предложения по ипотечному кредитованию: IDBank на Toon Expo. Invest 2026Ни одна власть в Армении не пришла демократическим путем․ Аршак КарапетянIDBank на региональном форуме СБА: от решений для путешествий до бизнес-возможностей Скидка 35% на указанные карты IDBank в честь 35-летия Предварительное одобрение бизнес-кредита за 5 минут — какие возмоности для МСБ представил Юнибанк в Гюмри?На основании Декларации о независимости Армения стала независимым государством. Аршак Карапетян Центр обслуживания Ucom в Арташате открылся по новому адресу Демократическим путём эту власть менять невозможно. Аршак КарапетянРодина надеется на военных. Эту власть надо наказать. Аршак КарапетянПоздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня разведчикаUcom и Республиканский союз работодателей Армении подписали меморандум о сотрудничестве Оформи карту Visa Digital от Юнибанка для покупок и переводов Ucom — генеральный спонсор 21-й Международной олимпиады по микроэлектронике IDBank и Idram провели курс по финансовой грамотности для юных шахматистовUcom поддерживает Silicon Mountains 2026, содействуя развитию инноваций и технологий IDBank впервые выпустил купонные бессрочные облигацииКак были чмошниками , так и осталисьКак только я стану главой Армении, ультимативная форма обращений Азербайджана прекратится через часСейчас Армения находится в большей зависимости, чем когда-либоК сожалению, как руководитель военной разведки я мог только фиксировать эти фактыТо что Азербайджан унижает, это вина нашего политического руководстваТо что Азербайджан унижает, это вина нашего политического руководстваIDBank поддержал реконструкцию Спандарянского канала: подписана памятная табличка, посвящённая проектуIDBank и Idram представили ряд экологических инициатив на COP17Как были чмошниками, так и остались. Аршак КарапетянUcom поделилась опытом участия бизнеса в сохранении природы в Синей зоне COP17«Вот скриншот, деньги переведены»: IDBank предупреждает о мошенничестве с поддельными платежамиКак конфликт подводит биоразнообразие к критической чертеПервые шаги в карьере вместе с IDBank: стартовал 16-й поток программы IDreamЦифровая архитектура устойчивого будущего: статья IDBank в журнале Regional PostКак вы думаете, где будет Армения?Нам ещё долго придется стоять в очереди, чтобы вступить в ЕСRate.Trading. Новая цифровая культура обмена валюты Цифровое будущее и устойчивое развитие: председатель правления IDBank в интервью ForbesНа COP17 представили книгу «Тайная тропа Овазадзора», изданную при поддержке Ucom Ucom раскрыла роль технологий в сохранении природы на COP17Следующие два месяца могут стать судьбоносными для Армении. Аршак Карапетян«Житель Степанавана своим голосом покажет, что все попытки обмануть его с помощью видеозаписей обречены на провал»: партия «Сильная Армения» При поддержке Ucom фестиваль «SunChild» объединяет кино и заботу о природеДень рождения в Италии с ЮнибанкомЯ знал о его проазербайджанской позиции и, будучи советником, сдерживал его. Аршак КарапетянВТБ (Армения) поддержал инициативу Newmag BOOK DONATION в городе РазданТревожный сигнал из Шикахога: когда природа кричит о помощи, а мир проводит «зеленые» форумы: «Паст»