Yerevan, 17.November.2026,
00
:
00
BREAKING

«Ատոմային բլոկ կառուցելը ասֆալտ փռել կամ դպրոցի ճաշարան սարքել չէ»․ «Փաստ»

INTERVIEW

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Տևական ժամանակ է՝ կառավարությունում քննարկվում է ԱԷԿ-ի նոր ատոմային բլոկի կառուցումը: Նախապես հայտարարվել էր, որ քննարկումները ծավալվում են 1200 Մվտ հզորությամբ էներգաբլոկ կառուցելու շուրջ: Էներգետիկ փորձագետ, էներգետիկայի նախկին փոխնախարար Էդվարդ Արզումանյանը ժամանակավրեպ է համարում այս մտադրությունը:

«Մեր էներգահամակարգի, օրինակ՝ 2400 Մվտ հզորությամբ էլեկտրակայանների 2400 Մվտ-ից ամենապիկային ժամանակահատվածում ընդամենը 1200-ն է օգտագործում: Դրանից մոտ 150-160 Մվտ-ն այն էլեկտրաէներգիան է, որը մենք գազի դիմաց տալիս ենք Իրանին: Միջպետական պայմանագրով դա, սակայն, նախատեսված է մինչև 2026 թվականի հունվար, որից հետո Իրանը մեզանից էլեկտրաէներգիա չի վերցնի: Կստացվի, որ այդ պիկային հզորությունը կիջեցնենք մինչև 1050-1040: Մինչդեռ այսօրվա կառավարությունը գտել է, որ պետք է կառուցենք 1200 Մվտ հզորությամբ ատոմային բլոկ: Նախ՝ ատոմային էներգիայի անվտանգության կանոններից ելնելով, եթե, օրինակ, մեր էներգահամակարգը 1200 է, ապա նրա ատոմային բլոկի հզորությունը ամենաշատը պետք է լինի 550-600 Մվտ: Մեծ հաշվով, Հայաստանում 1200 Մվտ-անոց ատոմային բլոկ կառուցելու մասին խոսելը տգիտություն է, հիմարություն, նաև սրիկայություն է»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասաց նախկին փոխնախարարը՝ շեշտելով, որ ատոմային բլոկ կառուցելն ասֆալտ փռել կամ դպրոցի ճաշարան սարքել չէ:

«Ատոմային բլոկն ամբողջ ազգի համար կարող է կործանարար նշանակություն ունենալ: Այնպիսի փոքր երկրում, ինչպիսին Հայաստանն է, ատոմային բլոկների ու նրանց հզորության ընտրության հետ կատակ անել չի կարելի, լուրջ չվերաբերվել՝ ևս: Հայաստանում 1200 Մվտ հզորությամբ ատոմային բլոկ ունենալու մասին մտածելը պետական հանցագործություն է»,-ասաց մեր զրուցակիցը՝ նշելով, որ հետո հարցրել է նաև, թե ինչո՞ւ այդ մասին ավելի վաղ չի հայտարարվել:

«1992-2022 թթ. ՌԴ-ն 600 Մվտ-անոց էներգաբլոկ չի արտադրել, մինչդեռ իրենց մոտ արտադրելուց, այն աշխատեցնելուց 3 տարի հետո դրական գնահատականի դեպքում միայն կարող են մեզ այդ մոդելն առաջարկել: Այսինքն, երբ այստեղ հայտարարում են, որ պետք է կառուցենք բլոկ, որը պետք է աշխատի 2036 թվականին, որովհետև 2036-ին Մեծամորի գործող բլոկի ժամկետը լրանում է, ևս որևէ հիմք չունի: Բացի այդ, իմ նամակում գրել եմ, որ ՀՀ-ում կա ատոմային էներգիայի վերահսկողության պետական կոմիտե, որը 2021-ի նոյեմբերին մինչև 2031-ի համար լիցենզիա է տվել՝ պայմանով, որ 2026-ին կրկնակի ստուգում պետք է անցկացվի: Եթե ամեն ինչ լավ լինի՝ 2031-ին էլի տասը տարով կտան՝ մինչև 2041: Հարց է՝ ինչո՞ւ են սահմանագիծ ընտրում մինչև 2036 թիվը: Ընդհանուր առմամբ, կառավարության, նախարարության ներկայացուցիչների բոլոր փաստարկները սխալ են՝ արված միանգամայն անգրագետ մարդկանց կողմից: Նախարարն էներգետիկայի մասնագետ չէ, ինչը պարտադիր չէ, բայց պարտադիր է, որ էներգետիկան համակարգող տեղակալը էներգետիկայի մասնագետ լինի, բայց նա կրթությամբ տնտեսագետ է»,-շեշտեց մեր զրուցակիցը:

Անդրադառնալով նաև այն հիմնավորմանը ու սպասելիքներին, թե նոր էներգաբլոկը հնարավորություն կտա տարածաշրջանում ունենալ բավականին մատչելի գնով ավելցուկ էլեկտրաէներգիա, որը հնարավոր է վաճառել հարևան երկրներին՝ Էդվարդ Արզումանյանը նշեց. «Սա կրկնակի սխալ է: Նախ՝ երբ ասում են մատչելի գնով, դա հիմարություն է: Երբ նոր կառուցվածը սկսի աշխատել, ապա արտադրված էլեկտրաէներգիայի սակագինը մոտակա 10-15 տարվա ընթացքում 2,5-3 անգամ ավելի բարձր կլինի, քան 15-20 տարի հետո: Առաջին 10-15 տարվա մեջ իրականացվող բոլոր դրամական ծախսերը պետք է փոխհատուցվեն: Որպես էժան արտադրված էլեկտրաէներգիա՝ դրսում վաճառելու մասին հիմնավորումը սխալ է, անհնարին է»:

Ինչ վերաբերում է հարևան երկրներին վաճառելու հնարավորությանը՝ նա ընդգծեց. «Հայաստանը ո՛չ այսօր, ո՛չ էլ վաղը չի կարող էլեկտրաէներգիա արտահանող լինել, որովհետև մեր հարևան երկրները մեզանից ավելի լավ են ապահովված այդ առումով. «Ավելին՝ մոտակա 10-15 տարում ավելի ապահովված կլինեն էլեկտրաէներգիայի սեփական արտադրությամբ, քան Հայաստանը: Ասեմ՝ ինչու: Իրանը մեզանից ստանում է էլեկտրաէներգիա՝ գազի դիմաց, իսկ վերոնշյալ պայմանագիրը լրանալուց՝ 2026-ից հետո, Իրանի «Բուշեր» ատոմային էլեկտրակայանը կունենա ռուսների մոտ կառուցված երկու ատոմային բլոկներ՝ յուրաքանչյուրը 1200 Մվտ հզորությամբ: Այսպիսով, Իրանը կունենա մոտ տասն անգամ ավելի շատ էներգիայի աղբյուր, քան մեզանից գազի դիմաց ստացել է:

Նույնը Թուրքիայի մասին կարող ենք ասել, որը հիմա Վրաստանից ու Ադրբեջանից էլեկտրաէներգիա է ստանում, ինչը ևս կտևի մինչև 2026 թվականը: 2026- ին ռուսները Թուրքիայում Միջերկրական ծովի ափին կավարտեն 4 ատոմային բլոկի կառուցումը՝ յուրաքանչյուրը 1200 Մվտ, որոնք 2026-ին կունենան 10-15 անգամ ավելի մեծ հնարավորություններ, քան ստանում են հիմա Ադրբեջանից ու Վրաստանից: Այս տեսանկյունից այն պնդումը, թե Հայաստանը կարող է էլեկտրաէներգիա արատահանող երկիր դառնալ, ևս հիմարություն ու տգիտություն է, եթե ոչ պետական հանցագործության մասին վկայող հայտարարություն՝ վերոնշյալ էներգաբլոկը կառուցելու համատեքստում»:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Ucom Supports Annual Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026 Competition in YerevanIDBank Presents the Rate.Trading Digital Platform at Toon Expo.Invest 2026The Second Khachaturian International Youth Competition Concludes at China National Opera House Under the Artistic Direction of Sergey Smbatyan "The network this time for COP17 was the most one of exceptional network we have ever had." The service quality by Team was highly appreciated by UN representative Rate.Trading: Large Transactions with Digital Management of Exchange Rate RisksVIVA Foundation Named November Beneficiary of “The Power of One Dram”Special Mortgage Offers: IDBank at Toon Expo: Invest 2026Vahe and Vigen Badalyan File Lawsuit Against 1in.am Seeking Protection of Their Business ReputationIDBank at the UBA Regional Conference: From Travel Solutions to Business OpportunitiesJoint statement by the parties consolidatted around the national agenda35% Discount for the 35th Anniversary on Selected IDBank CardsConverse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Business loan pre-approval in five minutes — what did Unibank showcase in Gyumri?Converse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Bratislava forum to debate Armenia’s strategic future Ucom Service Center in Artashat Reopens at a New Address Ucom and Republican Union of Employers of Armenia Sign Cooperation MemorandumCreate your Visa Digital from Unibank for purchases and transfers Ucom – Main Sponsor of the 21st International Microelectronics Olympiad IDBank and Idram Hold Financial Literacy Session for Young Chess PlayersUcom Supports Silicon Mountains 2026, Driving Innovation and Technological Development IDBank has issued perpetual coupon bonds for the first timeIDBank Supports the Reconstruction of the Spandaryan Canal: Commemorative Plaque Dedicated to the Project SignedIDBank and Idram Presented Several Environmental Initiatives at COP17Ucom Shares Its Experience in Private Sector Engagement in Nature Conservation at COP17 Blue Zone«Here’s the screenshot, the money has been transferred»: IDBank warns of fake payment scamsFirst Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor