Անվտանգային խնդիրներ ստեղծող շրջանակները. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Հայաստանը շատ բարդ իրավիճակում է գտնվում։ Եվ բնական է, որ պատերազմից հետո մարդիկ դարձել են հոռետես ու առավել քան էմոցիոնալ են արձագանքում յուրաքանչյուր երևույթի՝ առանց խորքային վերլուծության ենթարկելու իրողությունները։ Այսպիսի պայմանները հիանալի առիթ են Արևմուտքի ու նրանց հայաստանյան կատարածուների համար՝ պարարտ հող ստեղծել հայ հանրության շրջանում հակառուսական տրամադրություններ հրահրելու նպատակով։ Խնդիրն այն է, որ Ռուսաստան-Արևմուտք հակամարտությունը արտահայտվում է ոչ միայն Ուկրաինայում ընթացող ռազմական գործողությունների շրջանակում, այլև հետխորհրդային տարածքում քարոզչական մակարդակով։

Թերևս պատահական չէ, որ Արևմուտքը ժողովրդավարության, կոռուպցիայի դեմ պայքարի, մարդու իրավունքների և այլ նպատակների քողի ներքո հսկայական գումարներ է հատկացնում հակառուսական դիրքորոշմամբ հայտնի որոշ ուժերի, ՀԿ-ների ու անձանց, որոնք անմռունչ նետվում են Ռուսաստանի դեմ անխոնջ «պայքարի»։ Իհարկե, այնպես չէ, որ Ռուսաստանից դժգոհելու առիթներ չկան, սակայն պետք է հասկանալ, որ գործ ունենք աշխարհաքաղաքական շահերի հետ, իսկ նման դեպքերում միշտ առաջին տեղում է փոխադարձ շահերի համընկնման կետերը ֆիքսելն ու այդ ուղղությամբ հստակ աշխատանքներ տանելը միջպետական հարաբերությունների կոնտեքստում:

Դրա փոխարեն, Հայաստանի համար ներկա ծանր պայմաններում արևմտյան ֆինանսավորում ստացող հայաստանյան հասարակական, քաղաքական կառույցներն ու դրանց ներկայացուցիչների գործողությունները և պահվածքը շատ հաճախ նույնիսկ ծայրահեղ դրսևորումներ են ստանում, ընդ որում՝ այն աստիճան, որ անգամ իրավապահ համակարգը գուցե ստիպված լինի այստեղ հատուկ ուշադրություն դարձնել ազգային անվտանգության տեսանկյունից։ Չնայած իրավապահ համակարգին հազիվ թե հետաքրքրի այս ամենը: Նրանք այս դաշտի ցույցերի հանդեպ են նույնիսկ անտարբեր, եթե անգամ գործ ունենք իրավախախտման հետ: Սա՝ այն դեպքում, որ նույն իրավապահները չափազանց ագրեսիվ են, օրինակ՝ զոհվածների ծնողների հանդեպ, ընդհուպ նրանց քաշքշելը։ Հասկանալի է, որ սա Հայաստանի իշխանությունների հստակ դիրքորոշումն է։

Ընդ որում, նույնիսկ հաշվի չեն առնվում հակառուսական տրամադրությունների հրահրման արդյունքում Հայաստանի ու Արցախի համար ստեղծվելիք նոր անվտանգային սպառնալիքների ողջ ծավալը՝ կրկնենք, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ներկա պայմաններում մեր և Ռուսաստանի շահերը կենսական հարցերում համընկնում են։ Օրինակ՝ հասկանալի է, որ Ադրբեջանը ձգտում է վարկաբեկել Արցախում տեղակայված ռուս խաղաղապահներին ու շուտափույթ հասնել նրանց դուրսբերմանը։ Դրա համար էլ Ադրբեջանում խաղաղապահների ու մասնավորաբար նրանց ղեկավար Վոլկովի դեմ քարոզչական հսկայական արշավ է սկսվել:

Դրան գումարվում են Լաչինի միջանցքի կեղտոտ սադրանքները, որոնք ուղղված են Արցախում հումանիտար ճգնաժամ ստեղծելուն, ինչպես նաև ռուս խաղաղապահներին բախման հրահրելուն: Սա, բնականաբար, օգտվելով այն հանգամանքից, որ Ռուսաստանի ուշադրությունը հիմնականում ուղղված է ուկրաինական ճակատի ուղղությամբ։ Պատահական չէ, որ Ադրբեջանի նախագահի վարչակազմի արտաքին քաղաքականության հարցերով բաժնի ղեկավար Հիքմեթ Հաջիևը դիվանագիտական կորպուսի ներկայացուցիչների հետ հանդիպման ժամանակ հայտարարել է, թե Լաչինի միջանցքը արգելափակվել է ոչ թե ադրբեջանցի «ցուցարարների», այլ ռուսական խաղաղապահ զորախմբի կողմից։ Հաշվի առնենք, որ Արևմուտքը շատ կցանկանար, որ Ադրբեջանը ՌԴ-ի դեմ երկրորդ ճակատ բացեր։

Այս ամենին զուգահեռ Հայաստանում նույնպես վերոնշյալ շրջանակների որոշ ներկայացուցիչներ ադրբեջանցիների հետ սինխրոն քարոզչական հարձակումներ են իրականացնում խաղաղապահների ուղղությամբ, ինչպես նաև ՀԱՊԿ-ից դուրս գալու, Ռուսաստանի հետ դաշնակցային հարաբերություններից հրաժարվելու կոչեր ու հայտարարություններ հնչեցնում։ Այնինչ, միանշանակ է, որ թուրք-ադրբեջանական հավակնությունները Հայաստանի հարցում ինչ-որ չափով զսպողը շարունակում է մնալ Ռուսաստանը, իսկ Հայաստանի Առաջին Հանրապետության պատմությունը ցույց է տվել, որ Արևմուտքը մեր երկիրը հարկ եղած դեպքում կարող է թողնել բախտի քմահաճույքին։ Հիմա ևս, եթե ռուսական գործոնը չլինի, ապա դժվար չէ պատկերացնել, թե ինչ ճակատագիր է սպասվում Արցախին, ապա և Հայաստանին։ Սա է իրողությունը։ Ուզենք, թե չուզենք:

Տեսնենք, թե չտեսնենք կամ չտեսնելու տանք: Ջայլամային քաղաքականություն վարել պետք չէ: Ուղղակի հարկավոր է քաջություն ունենալ և իրականությանը նայել բաց աչքերով, առանց պաթոսի: Այստեղ մեկ այլ՝ ոչ պակաս վտանգավոր հանգամանք կա. հայաստանյան հակառուսական «միավորները» կազմում են Փաշինյանի մերձքաղաքական շրջանակը։ Եվ ռուսական լրատվամիջոցների հատկապես վերջին շրջանի կոշտ արձագանքները ցույց են տալիս, որ Ռուսաստանում, մեղմ ասած, անտարբեր չեն Հայաստանում հրահրվող հակառուսականության ալիքների, Ռուսաստանի դեմ շպրտվող «ցեխի» և արևմտյան կողմնորոշում ու ֆինանսավորում ունեցողների՝ ավելի ու ավելի ամրապնդմանը իշխանության մեջ՝ սկսյալ սահմանադրական բարեփոխումների հանձնաժողովից մինչև նախարարական պորտֆել:

ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում