«Գործ ունենք արկածախնդիրների հետ, որոնք իրականությունը ներկայացնում են ամենավառ գույներով՝ մտածելով, որ իրենք մարսելու են դա»․ «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Թեպետ Կենտրոնական բանկը վերջերս հայտարարեց այս տարվա տնտեսական աճի կանխատեսումը 2-ից 1,4 % նվազեցնելու մասին, այնուամենայնիվ, կառավարությունից այլ բան են պնդում: Մասնավորապես, էկոնոմիկայի նախարարը շարունակում է պնդել երկնիշ տնտեսական աճի մասին, ավելին՝ հայտարարում տնտեսության «համարյա վերականգնման» մասին: Մինչ իրար հակասող հայտարարություններին անդրադառնալը՝ տնտեսագետ Վարդան Բոստանջյանը բնութագրում է տնտեսության այսօրվա վիճակը:

«Մեր տնտեսությունը շատ վատ վիճակում է գտնվում: Հայաստանի Հանրապետությունում բոլոր ցուցանիշների կտրվածքով անկում կա: Խոսքը հատկապես տնտեսական այն կարևորագույն ցուցանիշների մասին է, որոնք բնութագրում են տնտեսության վիճակը:Ինչ վերաբերում է վերոնշյալին, ապա նախ հետևյալն եմ ուզում ընդգծել. առհասարակ, ստացվել է այնպես, որ շուկայական հարաբերությունների մեր անցած ամբողջ ժամանակահատվածում ամենակայացած կառույցը եղել է Կենտրոնական բանկը: ԿԲում արհեստավարժ ու պրոֆեսիոնալ կադրեր են հավաքվել: Հաշվի առնելով այդ հանգամանքը, բնականաբար, նրանց գնահատականը երբևիցե համեմատելի չէ ինչ-որ անձնավորության գնահատականի հետ, որն այս պահին զբաղեցնում է ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարի պաշտոնը, և որը ևս չի տիրապետում անհրաժեշտ գիտելիքներին: Պատկերավոր ձևով ասած՝ գործ ունենք արկածախնդիրների հետ, որոնք իրականությունը ներկայացնում են ամենավառ գույներով՝ մտածելով, որ իրենք մարսելու են դա»,-ասաց տնտեսագետը՝ շեշտելով, որ իրականությանը չեն համապատասխանում բոլոր այն պնդումները, թե երկնիշ տնտեսական աճ է սպասվում, կամ որ տնտեսությունը վերականգնման փուլում է:

 

«Իրականում ՀՀ տնտեսության իրական հատվածը մահացած վիճակում է գտնվում: Ես ցանկանում եմ մեր տնտեսության կառուցվածքի վրա ուշադրություն հրավիրել: Այն արդիական ու ժամանակակից չէ: Այն ունի մի կառուցվածք, որտեղ առաջին դիրքերում ծառայությունների ոլորտն ու առևտուրն են: Այդ ոլորտներից և ոչ մեկը նոր բարիքներ ու համախառն եկամուտ չի ստեղծում: Եվ կապ չունի՝ գոյություն ունեցած ապրանքային զանգվածը մերն է, թե մերը չէ: Տնտեսության այս կառուցվածքում միայն այդ ապրանքների իրացմամբ են զբաղված: Սա նշանակում է, որ տնտեսությունը դոփում է տեղում, և գոնե տեսանելի հեռանկարում լավատեսության հիմքեր չկան: Իսկ եթե այս իշխանությունը շարունակի պաշտոնավարել, տնտեսության վիճակը գնալով ավելի է վատանալու»,-ասաց մեր զրուցակիցը՝ շեշտելով, որ անգամ ամոթ է որևէ հարթակում քննարկել այս կառավարության անդամների դիտարկումները, որովհետև դա նշանակում է զավեշտի մաս կազմել:

«Իրականում քանի դեռ այս իշխանությունը գոյատևում է, մեր տնտեսությունը գահավիժում է: Այս պարագայում երբևիցե որևէ կերպ հնարավոր չէ ենթադրել, որ վաղը լավ է լինելու, որովհետև մենք գործ ունենք որոշում կայացնողների հետ, որոնք երևույթների ու գործընթացների վերաբերյալ բացարձակապես պատկերացում չունեն: Նման պարագայում անիմաստ է ակնկալել, թե ինչ-որ լավ ու դրական արդյունք կլինի»,-նշեց նա: Անդրադառնալով մեր երկրում առկա գնաճին՝ տնտեսագետը նշեց իրավիճակի հիմնական պատճառի մասին:

«Պատճառը մեր տնտեսության սարսափելի տխուր ու ողբերգական վիճակն է: Ինչպես նշեցի, մենք տնտեսութան մեջ նոր արժեք չենք ստեղծում և հենց այդ պատճառով էլ բոլոր տեսակի ապրանքների գնաճ ունենք: Գնաճն առավել ցայտուն ու ակնհայտ է հատկապես առաջին անհրաժեշտության ապրանքների վրա: Եթե շուկայական հարաբերությունների պայմաններում մի երկրում կա գնաճ, ուրեմն իմացեք, որ տվյալ երկրում գոյություն ունի ֆորսմաժորային իրավիճակ»,-ասաց նա:

Անդրադառնալով տնտեսական քաղաքականության պատասխանատուների այն պնդումներին, թե գնաճը համաշխարհային բնույթ է կրում, և այն հիմնականում կապված է համավարակի հետ, տնտեսագետը նկատեց. «Այս համատեքստում հիշեցի «խեղդվողը փրփուրներից է կախվում» արտահայտությունը: Իրենց այս պահին պետք է հղում անել միջազգային շուկաներին, հղում անել կորոնավիրուսին, ինչը և անում են: Իրենք փորձում են այդպես բացատրել իրենց ապաշնորհությունը: Բայց մեկը մյուսի հետ շատ քիչ առնչություն ունի: Նման իրավիճակի հիմնական պատճառը նաև իրենց արհեստավարժ չլինելն է: Իրականում գնաճի ու տնտեսական նման տեմպերի շարունակության դեպքում մենք արտագաղթի ենք ականատես լինելու: Մարդիկ երկրից արդեն իսկ դուրս են գալիս: Մարդկանց մի հատվածը արտագաղթելու մեջ է գտել լուծումը: Իսկ այն հատվածի մեջ, որն արտագաղթելու հնարավորություն չունի, այս ամենը սոցիալական բունտի է հանգեցնելու»:

Աննա Բադալյան

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում