Yerevan, 18.November.2026,
00
:
00
BREAKING

Կա՛մ, կա՛մ. երրորդ տարբերակ, կարծես, չի մնացել․ «Փաստ»

ANALYSIS

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Չորս տարվա ընթացքում տեղի ունեցած իրադարձությունները, թվում է, բավական էին հասկանալու, որ Հայաստանն ընթանում է թուլացման, խեղճացման, շարունակական պարտության և ծնկի գալու ճանապարհով։ Ավելի ճիշտ, ոչ թե Հայաստանը, այլ Հայաստանում պաշտոնավարող թիմը: Համաձայն ենք, ոչ բոլորը, բայց արդեն նկատելի է, որ նույնիսկ այն քաղաքացիները, որոնք անվերապահորեն աջակցում էին Փաշինյանին, քիչ-քիչ հասկանում են, որ պետության գլխավերևում թևածող արհավիրքը Փաշինյանը կախել է բոլորիս գլխին։ Այսինքն՝ խնդիրն այլևս մոտեցումների կամ գաղափարախոսության ընտրությունը չէ, քանի որ սեղանին է դրված գոյություն ունենալու կամ չունենալու հարցը, պետության ինքնիշխանության հարցը։ Իսկ իշխանություններն իրենց սպառել են մինչև վերջին ակորդը։

Լավ, համաձայն ենք, հնարավոր է՝ չեն սպառել միայն երկու առումով՝ երկիրը մինչև վերջ կործանելու կամ, իշխանությունից հեռանալով, երկիրը փրկելու: Կա՛մ, կա՛մ, երրորդ տարբերակ, կարծես չի նշմարվում: Արցախյան պատերազմի ժամանակ իշխանական պրոպագանդան առաջին իսկ օրերից «ավետում» էր, թե «հաղթելու ենք», պատերազմից հետո վստահեցնում էին, թե Սյունիքն անվտանգ է, իսկ հիմա էլ Փաշինյանը փորձում է հասարակությանը հավաստիացնել, թե փաստաթուղթ է ստորագրելու, որտեղ ՀՀ-ի 29,8 հազար քառակուսի կմ տարածքը պահպանվելու է։ Բայց քանի որ գրեթե միշտ ունեցել ենք Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունների հակառակ պատկերը, ապա երբ որ տեղի ունենա ադրբեջանական հերթական ներխուժումը մեր երկիր, շուտով 29,8 հազար քառակուսի կմ-անոց Հայաստանի մասին փաստաթուղթը կարող է երազանք թվալ։ Առավել ևս, որ Նիկոլն կասկածելիորեն ինչ-որ շատ է խոսում այդ թվի մասին, հատուկ շեշտադրում դա: Ինչպես Արցախյան պատերազմի ժամանակ Փաշինյանը հազարավոր զինվորների շրջափակումից փրկելու անհրաժեշտությամբ էր պայմանավորում նոյեմբերի 9-ի փաստաթղթի ստորագրումը, ապա նույնը կարող է կատարել ևս մեկ անգամ և որոշակի իրադրության պայմաններում որպես փրկություն ներկայացնել ՀՀ ինքնիշխան տարածքների զիջումը։

Փաստերը վկայում են, որ ինչքան գործող իշխանությունները շարունակեն պաշտոնավարել, այնքան կորցնելու ենք, այնքան մեր պետությունը նվաստացվելու է։ Հապաղումը շատ ծանր հետևանքների է հանգեցնելու։ Այս պարագայում, հանրության մեծ մասի համոզմամբ, միակ ելքը ՀՀ իշխանություններից օր առաջ ազատվելն է, որը պետք է դառնա աղետը կանխելու առաջին քայլը։ Իսկ դրա համար հանրային և քաղաքական լայն համախմբում է հարկավոր, որի համար կան անհրաժեշտ պայմաններ։ Այս կոնտեքստում քննարկվում էին տարբեր ձևաչափեր, այդ թվում՝ Հայաստանի նախկին երեք նախագահների հանդիպման կարևորությունը։ Նրանք, ի վերջո, հանդիպեցին Վեհարանում՝ Ամենայն հայով կաթողիկոսի մասնակցությամբ: Իհարկե, սա առաջին անգամ չէ, որ երեք նախագահները հանդիպում են։ Արցախյան պատերազմի վտանգի պայմաններում էլ նրանք մի քանի անգամ հանդիպեցին, անգամ նախաձեռնություն եղավ, որ առաջին և երկրորդ նախագահները մեկնեն Մոսկվա, այլ հարց է, որ իշխանությունները ամեն գնով խափանեցին այդ այցը։

Դժվար չէ պատկերացնել, թե ներկայումս իրավիճակը ինչքան բարդ է, որ նախագահները կրկին ստիպված են մի կողմ դնել իրենց տեսակետների ու մոտեցումների տարբերությունները և նստել մեկ սեղանի շուրջ։ Եվ նույնիսկ նրանք, որոնք երեք նախագահներից որևէ մեկի կամ հենց երեքի մասին էլ լսել չէին ցանկանում, ապա հիմա հույսեր են փայփայում, թե նախագահները կարող են լուծումներ առաջարկել։ Ճիշտ է, հանդիպման սկսվելուն պես ամբողջ սոցցանցերը ողողած «Աստծով» գրառումները ծայրահեղ սպասումների մասին էին խոսում, ինչը հաստատվեց հանդիպումից հետո արված հաղորդագրությունից հետո, երբ բազմաթիվ մարդիկ հիասթափության նշաններ սկսեցին ցույց տալ: Իրականում չափազանց միամիտ պետք է լինել մտածելու, թե ընդամենը 2-3 ժամանոց հանդիպումից հետո հայտարարվելու էր Նիկոլի հեռացման կամ նոր իշխանության ձևավորման մասին: Այդպես չի լինում, այդպես չի կարող լինել:

Բայց երևույթն ինքնին չափազանց կարևոր է թե՛ Վեհափառի ներգրավվածության տեսանկյունից, ինչն առկա գործընթացներին համահայկականության բնույթ է հաղորդում, թե՛ երեք նախագահների քննարկումների տեսանկյունից, քանի որ նրանց փորձառությունն ու քաղաքական դաշտի վրա իրական, առարկայական ու շոշափելի ազդեցությունը հույսեր է ներշնչում գործընթացներին բովանդակային հուն հաղորդելու և իրական ելքեր ու լուծումներ գտնելու առումով: Մյուս կողմից՝ խմորվող քաղաքական գործընթացը միայն նախագահների հանդիպմամբ չպետք է սահմանափակվի, անհրաժեշտ է, որ բոլոր առողջ, իրականում երկրի ու պետության հանդեպ պատասխանատվություն ունեցող հասարակական և քաղաքական ուժերը համախմբվեն այս օրակարգի շուրջ։ Պետականության կորստին «հինգ է պակաս», մենք դեռ քննարկում ենք այս կամ այն գործչի կամ ուժի անցյալում ունեցած սխալը:

Ընդ որում, անհրաժեշտ է նկատի ունենալ, որ քաղաքական ցնցումները ավելի վատթար վիճակ կարող են ստեղծել։ Իշխանափոխությունը պետք է լինի արագ, բայց անցնցում ու սահուն, որպեսզի «ունքը շինելու տեղը աչքն էլ չհանվի»։ Եվ սա նաև հանրության և քաղաքական ուժերի պատասխանատվության հարցն է:

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Ucom Supports Annual Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026 Competition in YerevanIDBank Presents the Rate.Trading Digital Platform at Toon Expo.Invest 2026The Second Khachaturian International Youth Competition Concludes at China National Opera House Under the Artistic Direction of Sergey Smbatyan "The network this time for COP17 was the most one of exceptional network we have ever had." The service quality by Team was highly appreciated by UN representative Rate.Trading: Large Transactions with Digital Management of Exchange Rate RisksVIVA Foundation Named November Beneficiary of “The Power of One Dram”Special Mortgage Offers: IDBank at Toon Expo: Invest 2026Vahe and Vigen Badalyan File Lawsuit Against 1in.am Seeking Protection of Their Business ReputationIDBank at the UBA Regional Conference: From Travel Solutions to Business OpportunitiesJoint statement by the parties consolidatted around the national agenda35% Discount for the 35th Anniversary on Selected IDBank CardsConverse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Business loan pre-approval in five minutes — what did Unibank showcase in Gyumri?Converse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Bratislava forum to debate Armenia’s strategic future Ucom Service Center in Artashat Reopens at a New Address Ucom and Republican Union of Employers of Armenia Sign Cooperation MemorandumCreate your Visa Digital from Unibank for purchases and transfers Ucom – Main Sponsor of the 21st International Microelectronics Olympiad IDBank and Idram Hold Financial Literacy Session for Young Chess PlayersUcom Supports Silicon Mountains 2026, Driving Innovation and Technological Development IDBank has issued perpetual coupon bonds for the first timeIDBank Supports the Reconstruction of the Spandaryan Canal: Commemorative Plaque Dedicated to the Project SignedIDBank and Idram Presented Several Environmental Initiatives at COP17Ucom Shares Its Experience in Private Sector Engagement in Nature Conservation at COP17 Blue Zone«Here’s the screenshot, the money has been transferred»: IDBank warns of fake payment scamsFirst Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor