Yerevan, 18.November.2026,
00
:
00
BREAKING

«Երբ մեր անձնական տվյալները կամովին փոխանցում ենք օտար մեկին, թույլ ենք տալիս նրան, որ խաբի մեզ». «Փաստ»

INTERVIEW

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Համացանցը խաբեբաների համար հրաշալի վայր է «զոհեր» գտնելու համար: Վերջին շրջանում խաբեությունների իրական շքերթ է, հայտնի ընկերությունների, կազմակերպությունների, խանութների անվան տակ «խաղարկություններ» են իրականացվում, «շահավետ» առաջարկներ արվում: Ու մինչ տեղեկատվական անվտանգության մասնագետները պարբերաբար իրազեկումներ են տեղադրում, զգուշացնում, որ քաղաքացիները չխաբվեն մեծ գումարներ աշխատելու կամ շահումներ ունենալու խոստումներին, շատերն ընկնում են խաբեբաների թակարդը: Այս ամենի հիմքում իրազեկվածության պակասն է, ինֆորմացիան ճշտելու անկարողությունը, թերահավատությունը, նորագույն տեխնոլոգիաներին հնարավորինս լավ ծանոթ չլինելը, բայց, իհարկե, ամենակարևորը՝ հեշտ գումար աշխատելու ցանկությունը:

«Սպառողների ասոցիացիա» ՀԿ փոխնախագահ, իրավաբան Սյուզաննա Չիլինգարյանը նշում է՝ եթե իքս ընկերությունից խաղարկությանը մասնակցելու մասին նամակ եք ստանում, ինֆորմացիան ստուգեք՝ տվյալ ընկերության պաշտոնական կայքէջ մտնելով կամ էլ այցելելով ընկերության գրասենյակ կամ մասնաճյուղ: «Կարող են նաև զանգահարել և տեղեկանալ մանրամասներին: Շատ հնարավոր տարբերակ է, որ ընկերությունն անգամ տեղյակ չլինի, որ իր անունից նման խաղարկություն է իրականացվում: Սա նաև օգնություն կլինի նրան՝ տեղեկացնելու, որ իր անունը շահարկվում է, դրանից հետո կարող են պաշտոնական մեկնաբանություն ներկայացնել, բնականաբար, դիմել նաև իրավապահ մարմիններին: Քաղաքացու մոտ առաջին կասկածը պետք է հարուցի այն, երբ իրենից խաղարկությանը մասնակցելու կամ իբր շահումը ստանալու համար պահանջեն անձնական տվյալներ: Սա առաջին ահազանգն է, որը պետք է մարդուն սթափեցնի»,- «Փաստի» հետ զրույցում ասում է Չիլինգարյանը: Նշում է՝ համացանցում չկա վերահսկողություն և կանոնակարգում:

«Օրինակ՝ այսօր ֆեյսբուքում տարբեր խաղերի ու թեստերի անվան տակ կորզում են մարդու անձնական տվյալները՝ հեռախոսահամարները, անունազգանունը, ծննդյան տարեթիվը, էլեկտրոնային հասցեները: Իսկ այս տվյալներով շատ հեշտ է գտնել մարդուն տարբեր սոցիալական ցանցերում, իսկ դրանք խաբեությունների համար ամենանպաստավոր տիրույթներն են»,-հավելում է մեր զրուցակիցն՝ ընդգծելով, որ մարդուն խաբելու ամենահեշտ տարբերակը նրան շահագրգռելն է, իհարկե, ֆինանսական տեսանկյունից:

«Այս պարագայում իրազեկման խնդիր ունենք: Օրինակ՝ տեղեկատվական անվտանգության փորձագետ Սամվել Մարտիրոսյանը պարբերաբար իրազեկում է, տեղեկացնում է խաբեությունների տեսակների մասին: Պետք է ավելի լայնածավալ աշխատանք տանեն նաև պետական համապատասխան գերատեսչությունները: Պետք է իրազեկեն մարդկանց, որ տարբերակեն կեղծն ու իրականը, բայց դա անելու համար մարդն անընդհատ զգոն պետք է լինի: Երբեմն սոցիալական ցանցերի միջոցով մեր ընկերներից նամակներ ենք ստանում, որով գումար են խնդրում կամ առաջարկում ինչոր խաղարկությունների մասնակցել, այստեղ պետք է մեր զգոնությունը գործի, չենք բացում հղումը, կապվում ենք այդ մարդու հետ, փորձում ճշտել նամակի իսկությունը, նաև իրեն ենք իրազեկում, որ իր անունից ինչ-որ նամակներ և հղումներ են տարածվում: Իհարկե, տեխնոլոգիաները զարգանում են, խաբեության տարբերակները և ռազմավարությունն է զարգանում, հետևապես այս պարագայում յուրաքանչյուր մարդ պետք է սթափ գործի, վերահսկի իր անձնական ինֆորմացիան, համակարգիչը:

Եթե այս քայլերն անես, խաբեության զոհ չես դառնա, հակառակ դեպքում՝ համացանցում լրացնում ենք մեր անձնական տվյալները, լրիվ անծանոթ մեկին փոխանցում մեր բանկային տվյալները, հետո էլ դժգոհում, թե խաբեության զոհ դարձանք: Օրինակ՝ մի շրջան արտերկրից հարուստ բարեկամները շատերին ժառանգություն էին թողնում, և զարմանալին այն էր, որ մարդիկ հավատում էին դրան, փոխանցում անձնական ինֆորմացիա, բայց տեսնես՝ իրենք իրենց հարց տալի՞ս էին՝ ո՞վ է իմ այդ բարեկամը, որտե՞ղ էր մինչ օրս և այլն: Մինչդեռ, երբ մեր անձնական տվյալները կամովին փոխանցում ենք օտար մեկին, նշանակում է՝ թույլ ենք տալիս նրան, որ խաբի մեզ»,եզրափակում է Սյուզաննա Չիլինգարյանը:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Ucom Supports Annual Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026 Competition in YerevanIDBank Presents the Rate.Trading Digital Platform at Toon Expo.Invest 2026The Second Khachaturian International Youth Competition Concludes at China National Opera House Under the Artistic Direction of Sergey Smbatyan "The network this time for COP17 was the most one of exceptional network we have ever had." The service quality by Team was highly appreciated by UN representative Rate.Trading: Large Transactions with Digital Management of Exchange Rate RisksVIVA Foundation Named November Beneficiary of “The Power of One Dram”Special Mortgage Offers: IDBank at Toon Expo: Invest 2026Vahe and Vigen Badalyan File Lawsuit Against 1in.am Seeking Protection of Their Business ReputationIDBank at the UBA Regional Conference: From Travel Solutions to Business OpportunitiesJoint statement by the parties consolidatted around the national agenda35% Discount for the 35th Anniversary on Selected IDBank CardsConverse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Business loan pre-approval in five minutes — what did Unibank showcase in Gyumri?Converse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Bratislava forum to debate Armenia’s strategic future Ucom Service Center in Artashat Reopens at a New Address Ucom and Republican Union of Employers of Armenia Sign Cooperation MemorandumCreate your Visa Digital from Unibank for purchases and transfers Ucom – Main Sponsor of the 21st International Microelectronics Olympiad IDBank and Idram Hold Financial Literacy Session for Young Chess PlayersUcom Supports Silicon Mountains 2026, Driving Innovation and Technological Development IDBank has issued perpetual coupon bonds for the first timeIDBank Supports the Reconstruction of the Spandaryan Canal: Commemorative Plaque Dedicated to the Project SignedIDBank and Idram Presented Several Environmental Initiatives at COP17Ucom Shares Its Experience in Private Sector Engagement in Nature Conservation at COP17 Blue Zone«Here’s the screenshot, the money has been transferred»: IDBank warns of fake payment scamsFirst Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor