Yerevan, 19.November.2026,
00
:
00
BREAKING

«Տնտեսական աճի ցուցանիշը կեղծ է, իսկկառավարությունն իրավիճակին չի տիրապետում». «Փաստ»

INTERVIEW

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Վիճակագրական կոմիտեի հրապարակած տվյալներով, Հայաստանում 2022 թվականի 7 ամիսներին տնտեսական աճը կազմել է շուրջ 13 տոկոս, ընթացիկ տարվա առաջին եռամսյակում Հայաստանի ՀՆԱ-ն ավելացել է 8,7 տոկոսով։ Տնտեսագետ Վարդան Բոստանջյանը «Փաստի» հետ զրույցում նշել է, որ թեպետ արձանագրված աճ կա, բայց նման աճը նա քվազի աճ է որակում:

«Սա կեղծ աճ է, որը պայմանավորված է գործոններով, որոնք որևէ կապ չունեն մեր պետության հետ: Այդ աճը կառավարման համակարգի, առանձին ոլորտների զարգացման հետ որևէ աղերս չունի: Ընդհանրապես, տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը կեղծ ցուցանիշ է: Այն տվյալ տարածաշրջանում, մեր դեպքում՝ Հայաստանի Հանրապետությունում շրջանառվող ֆինանսական ռեսուրսի մեծությունն է ցույց տալիս: Այդ ֆինանսական ռեսուրսն իր մեծությունը կարող է դրսևորել նաև խաղատներում, ծառայությունների այլ ոլորտներում և այլն: ՌԴ-ի նկատմամբ կիրառված պատժամիջոցների արդյունքում Ռուսաստանից կապիտալի ուժեղ ներհոսք եղավ ՀՀ, ինչով պայմանավորված՝ ՀՀ-ում որոշակի ցուցանիշների աճ նկատվեց: Այդուհանդերձ, միայն այն հանգամանքը, համաձայն որի՝ գնաճը խեղդում է և թուլացման որևէ միտում ու հեռանկար չունի, արդեն ցույց է տալիս, որ այդ աճը ՀՀ-ի հետ որևէ կապ չունի»,-ասաց տնտեսագետը:

Վարդան Բոստանջյանի խոսքով, կառավարությունն այս պայմաններում ևս ոչ մի քայլ չի ձեռնարկում: «Կառավարությունն իրավիճակին չի տիրապետում: Տնտեսական ցուցանիշների նման աճը միայն հանգամանքների բերումով է գրանցվել: Բայց, բոլոր դեպքերում, եթե հանկարծ արտաքին գործոններով պայմանավորված վերոնշյալ իրողություններն այլևս գոյություն չունենան, մենք կհայտնվենք կոտրված տաշտակի առաջ: Առհասարակ, յուրաքանչյուր պետություն ինքը պետք է արտադրի, ինքն էլ պետք է սպառի: Եթե մեզ մոտ արտադրությունը ցածր մակարդակի վրա է, ի՞նչը պետք է սպառել: Լավագույն դեպքում մենք մեքենաներ ենք գնում, վաճառում, բայց դա օգտակար աշխատանք չէ, տնտեսության զարգացում չէ»,-ասաց մեր զրուցակիցը:

Նրա խոսքով, շատ այլ ճյուղերում արձանագրված աճերը ևս իրական աճի տպավորություն կարող են ստեղծել, բայց, ըստ նրա, կրկին կեղծ ցուցանիշների հետ գործ ունենք: Օրինակ բերելով՝ նա հավելեց. «Կարող է նաև կեղծ տպավորություն ստեղծվել, թե ՀՀում, օրինակ, մեծ թափով շինարարություն է կատարվում: Դա կարող է թյուր տպավորություն ստեղծել, թե շինարարության առումով չափազանց մեծ աճ է գրանցվում: Բայց շինարարության մեջ ներդրվող ռեսուրսները, միգուցե, արտաքին ծագում ունե՞ն: Կառավարությունը հենց դրա մասին պետք է մտածի, որ էքսպանսիա չառաջանա, որ մեր երկիրը չդառնա ուրիշ երկրների խաղալիքը»:

Անդրադառնալով սոցիալական վիճակին՝ Վարդան Բոստանջյանը մի քանի խնդիր առանձնացրեց: «Հանրապետությունում բավականաչափ մեծ է աղքատների տեսակարար կշիռը: Իհարկե, հասկանալի է, որ կենսաթոշակների չափը բավականաչափ մեծացնելու, այն շատ ավելացնելու հնարավորություններ չունենք: Մեծագույն դժվարությամբ կարող է 1000, 2000 դրամով ավելացվել, բայց դա, ըստ էության, տվյալ մարդկանց սոցիալական վիճակն ակնհայտորեն չի բարելավի: Այս պահի դրությամբ ևս բարձրացված կենսաթոշակներն ու նպաստները չեն թեթևացնելու մարդկանց վիճակը: Ցանկացած պարագայում սոցիալական վիճակի բարելավումը ենթադրում է աշխատանք: Խոսքը մասնավորապես ռացիոնալ աշխատանքի և այն ապահովելու մասին է, ինչը քաղաքացու խնդիրը չէ: Պետական քաղաքականությամբ հասարակությանը պետք է տանել ռացիոնալ աշխատանքի: Եթե դա չի արվում, ուրեմն երկիրը վերածվում է խաղատան: Սրան ուղղված հստակ քաղաքականություն պետք է լինի իշխանությունների կողմից՝ կառավարության ծրագրի շրջանակներում»,-ասաց մեր զրուցակիցը՝ ընդգծելով,որ կառավարությունը պետք է ռացիոնալ օգտագործի պետական միջոցները:

«Անհնարին ոչինչ չկա: Եթե կան սահմանափակ հնարավորություններ, պետք է գործել հենց այդ սահմանափակ հնարավորությունների շրջանակներում: Միայն ՀՀ-ն չէ, որ նման վիճակում է: Աշխարհում բազմաթիվ երկրներ կան, որոնք շատ դժվարին ու երկար ճանապարհ են անցել՝ կառուցելով իրենց տնտեսությունը: Այն երկրներում, որտեղ խնդիրներին ռացիոնալ ու խելքով են մոտեցել, հաջողությունների են հասել»,-եզրափակեց մեր զրուցակիցը:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

IDBank to Present a Unified Ecosystem Concept at DigiTec 2026Ucom Supports Annual Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026 Competition in YerevanIDBank Presents the Rate.Trading Digital Platform at Toon Expo.Invest 2026The Second Khachaturian International Youth Competition Concludes at China National Opera House Under the Artistic Direction of Sergey Smbatyan "The network this time for COP17 was the most one of exceptional network we have ever had." The service quality by Team was highly appreciated by UN representative Rate.Trading: Large Transactions with Digital Management of Exchange Rate RisksVIVA Foundation Named November Beneficiary of “The Power of One Dram”Special Mortgage Offers: IDBank at Toon Expo: Invest 2026Vahe and Vigen Badalyan File Lawsuit Against 1in.am Seeking Protection of Their Business ReputationIDBank at the UBA Regional Conference: From Travel Solutions to Business OpportunitiesJoint statement by the parties consolidatted around the national agenda35% Discount for the 35th Anniversary on Selected IDBank CardsConverse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Business loan pre-approval in five minutes — what did Unibank showcase in Gyumri?Converse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Bratislava forum to debate Armenia’s strategic future Ucom Service Center in Artashat Reopens at a New Address Ucom and Republican Union of Employers of Armenia Sign Cooperation MemorandumCreate your Visa Digital from Unibank for purchases and transfers Ucom – Main Sponsor of the 21st International Microelectronics Olympiad IDBank and Idram Hold Financial Literacy Session for Young Chess PlayersUcom Supports Silicon Mountains 2026, Driving Innovation and Technological Development IDBank has issued perpetual coupon bonds for the first timeIDBank Supports the Reconstruction of the Spandaryan Canal: Commemorative Plaque Dedicated to the Project SignedIDBank and Idram Presented Several Environmental Initiatives at COP17Ucom Shares Its Experience in Private Sector Engagement in Nature Conservation at COP17 Blue Zone«Here’s the screenshot, the money has been transferred»: IDBank warns of fake payment scamsFirst Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference