«Երբ ասում են առանձնահատուկ կարգավիճակ, դա սովորաբար վատ բան է նշանակում»․ «Փաստ»
АНАЛИТИКА
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Օրերս Ազգային ժողովում «Բարձրագույն կրթության և գիտության մասին» օրենքում փոփոխություններ կատարելու մասին նախագիծը քննարկելիս ԿԳՄՍ նախարար Վահրամ Դումանյանը նշեց՝ առաջարկում են ԵՊՀ-ին տալ հատուկ կարգավիճակ։ Հարցը թեժ քննարկումների կիզակետում հայտնվեց ինչպես ԱԺ-ում, այնպես էլ փորձագետների շրջանում։ Մասնավորապես՝ շատերը կարծիք հայտնեցին, որ նախ հստակեցված չէ, թե ինչ ասել է հատուկ կարգավիճակ, երկրորդ՝ հնարավոր է, որ այս փոփոխությունն օրվա իշխանությունը կարող է օգտագործել ըստ նպատակահարմարության։ ԵՊՀ մամուլի խոսնակ Գևորգ Էմին-Տերյանը նշում է՝ Հայաստանի անկախացումից հետո ԵՊՀ-ն երբևէ չի ունեցել ինչ-որ առանձնահատուկ կարգավիճակ։
«Օրենսդրական նույն դաշտում գործել են հայկական բոլոր բուհերը։ Երբ ասում են առանձնահատուկ կարգավիճակ, ինքս լարվում եմ, որովհետև դա սովորաբար վատ բան է նշանակում։ ԵՊՀ-ն առանձնահատուկ կարգավիճակ ունեցել է այն առումով, որ քաղաքական վայրիվերումները միշտ կոտրվել են նրա գլխին, ամեն ինչի առաջին փորձադաշտը, թիրախը դարձել է ԵՊՀ-ն։ Հատուկ կարգավիճակի մասին խոսվում էր նաև 2018 թվականի սկզբին, երբ ցանկանում էին, որ բոլոր բուհերի կառավարման խորհուրդները կազմավորվեին ինչ-որ տարբերակով, իսկ ԵՊՀ-ի կառավարման խորհուրդը՝ այլ տարբերակով։ Ենթատեքստն այն էր, որ պաշտոնյաներին թույլատրվեր դառնալ ԵՊՀ-ի կառավարման խորհրդի նախագահ։ Այս դառը փորձից կարելի է ենթադրել, որ երբ խոսվում է համալսարանին հատուկ կարգավիճակ տալու մասին, սովորաբար իշխանությունը նկատի է ունենում օրվա իր շահը։
Հիմա շատ անհասկանալի է, թե ինչ է ասում նախարարը, որևէ կերպ բացված չէ, թե ինչ ասել է հատուկ կարգավիճակ, դա կենացի մակարդակի ձևակերպում էր։ Բայց ակնհայտ է, որ քաղաքական ինչ-որ շահ կա, որն առաջիկայում պարտադրվելու է ԵՊՀ-ին։ Բացի նրանից, որ ԵՊՀ-ն առանձնահատուկ ինչ-որ կարգավիճակ չունի, հակառակը՝ համալսարանն ինչ-որ առումներով զրկվում է մրցունակությունից, որովհետև Հայաստանում իր մերձակա մրցակիցները միջպետական պայմանագրերով գործող բուհերն են, օրինակ՝ Ֆրանսիական, Սլավոնական և մյուս համալսարանները։ Դրանց վրա մեր օրենքները չեն ազդում, իրենք գործում են միջպետական պայմանագրերով, և բոլոր փոփոխությունները կոտրվում են հայկական և հատկապես ԵՊՀ-ի գլխին՝ նրան զրկելով մրցունակությունից, և նաև դրա պատճառով համալսարանը դիրքեր է կորցնում»,-«Փաստի» հետ զրույցում նշում է Գևորգ Էմին-Տերյանը։
ԵՊՀ-ին հատուկ կարգավիճակ տալու հարցին «Փաստի» հետ զրույցում անդրադարձավ նաև կրթության փորձագետ Ատոմ Մխիթարյանը: Նա նշում է՝ որևէ մեկն այս պահին չի կարող պատասխանել հարցին, թե ինչ է սա նշանակում։ «Այս պահին դա ուղղակի դեկլարատիվ բնույթ ունի։ Թե հետո դրա տակ օրենսդրական ինչպիսի ակտեր կընդունվեն, և այդ հատուկ կարգավիճակն ինչպես կդրսևորվի, ապագան ցույց կտա։ Կարևոր է, որ հետագայում չխախտվեն հավասար մրցակցային պայմաններն ուրիշ բուհերի հետ։ ԿԳՄՍ նախարարի այն պնդումը, թե մայր բուհը ստեղծել է պետությունը և այն պետք է էական մասնակցություն ունենա դրա կառավարման մեջ, ծիծաղելի է, քանի որ պետությունը հիմնադրել է նաև մյուս բուհերը։ Պետության կողմից հիմնադրված լինելու առումով որևէ բուհ որևէ առավելություն չունի։
Ասեմ ավելին՝ ամենակարևոր արժեքներից մեկը, որն այսօր ունենք, Գիտությունների ազգային ակադեմիան ոչ միայն հատուկ կարգավիճակ չի ստանում օրենքում, այլ դրա վերաբերյալ շուրջ 10 տարի գործող օրենքն այս նախագծում փոխարինվում է ընդամենը մեկ հոդվածով, իսկ ԳԱԱ-ի կարգավիճակը հետագայում որոշելու է կառավարությունը։ Մինչդեռ այդ նախագծում ակադեմիային ևս կարելի էր տալ հատուկ կարգավիճակ և նրա կազմակերպաիրավական ձևն ապահովել հենց օրենքում։
Այս հատուկ կարգավիճակն իրենից կարող է ամեն ինչ էլ ենթադրել, այդ հարցը մնալու է իշխանությունների քմահաճույքին։ Հիմա երևի չեն մտածել, թե ինչ գրեն, թողնում են ապագային, կամ գուցե քաղաքական նպատակահարմարությունից ելնելով, կարելի է ինչ-որ բաներ ընդունել կամ փոփոխել։ Դա օրենքի մակարդակում հետո շատ դժվար կլինի անել, որովհետև կարող են լինել ընտրություններ, ԱԺ-ում կարող է ձևավորվել նոր մեծամասնություն, և օրենքի փոփոխությունը հեշտ չի լինի։
Բայց ենթաօրենսդրական ակտերում հնարավոր կլինի քմահաճույքներն օրեցօր փոխել և համապատասխանեցնել օրվա իշխանություններին։ Սա ևս խոսում է այն պարզ ճշմարտության մասին, որ իշխանությունները ցանկանում են քաղաքական ազդեցություն ունենալ բարձրագույն կրթության և գիտության ողջ համակարգի վրա, այդ թվում՝ ԵՊՀ-ի, որն առաջատարն է քաղաքական մտքի ձևավորման հարցում, իսկ մտավորականության մեծ և ակտիվ մասն էլ կենտրոնացած է հիմնականում այս բուհում»,-եզրափակում է Ատոմ Մխիթարյանը։
Լուսինե Առաքելյան
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
Ваагн Хачатурян на что-то намекает Николу Пашиняну? «Паст»
Общество опровергает «опровержение» МОНКС: «Паст»
Ни шага не делают, ни окончательного ответа не дают: «Паст»
CBS: военные США готовы к удару по Ирану 21 февраля
Закажите карту Arca Classic от IDBank и получайте до 2% кэшбэкa
Арцахское движение стало точкой опоры для демократических перемен во всей Восточной Европе: заявление АНК
IDBank подвел итоги розыгрыша, проведенного в рамках IDsalary: 55 счастливчиков получили свои призы
«Сказка о Царе Салтане» Сарика Андреасяна побила в России сразу несколько рекордов
Экспорт армянского вина снизился, но подорожал
Правоохранители разыскивают участников перестрелки в Ачапняке
Ucom и Hero House Yerevan продолжают сотрудничество
Постпред Ирана при ООН заявил, что Тегеран «решительно» ответит на агрессию США
Стипендиат программы «Армянские Виртуозы» фонда «Музыка во имя будущего» Эдуард Даян был удостоен Гран-При
Сурен Суренянц представил новое народное движение «Нет Западному Азербайджану»
Я работаю в направлении Трибунала Национального Достоинства. Если у вас есть дополнительные вопросы или предложения, прошу написать мне
Стартовала презентация Мониторинга дружественности коммуникационных режимов - 2025 (Фото, Видео)
О каких «достижениях» говорят власти? «Паст»
«Оппозиционные силы должны объединиться в несколько крупных идеологических блоков и нанести поражение действующему режиму»: «Паст»
Через два дня после «открытия» избирательного сезона губернатор Сюника раздал жителям финансовую помощь: «Паст»
В «ГД» снова происходят внутренние брожения: «Паст»
«Правосудие» превращенное в шоу: истинная цель дела Ваге Акопяна: «Паст»
Нужно объединиться вокруг повестки «Нет Западному Азербайджану»: письмо представителям ООН (Видео)
В Арташате открылся новый филиал Америабанка: специальные предложения для новых клиентов
Опасная щедрость: IDBank предупреждает о росте числа фальшивых социологических опросов в интернете.
Армянский скрипач Эдуард Даян удостоен Гран-при престижного конкурса в России
Аделия Петросян — в финале после короткой программы в женском фигурном катании на ОИ-2026
Bloomberg: акции Nestle упали до минимума на фоне скандала с детским питанием
«Правосудие» превращенное в шоу: истинная цель дела Ваге Акопяна
Россия и Иран с 1 апреля приступят к реализации проекта ж/д линии Решт - Астара
В приграничных сёлах Армении закрывают школы
Вэнс: возможное ядерное оружие Ирана не должно попасть в третьи руки
Действовать исключительно в рамках закона и конституционных полномочий. Движение "Всеармянский Фронт"
Ватикан не войдет в состав Совета мира по Газе
В Иране в отношении протестующих возбудили не менее 23 тысяч уголовных дел
ВТБ (Армения) открыл обновленный офис в городе Аштарак
Инициатива Idram-а, Mediamax-а и фонда «Айорди» к Дню дарения книг
Клеймированный стигмой стыда и позора: кого радуют действия властей Армении? «Паст»
«АйаКве» представляет политическую заявку с повесткой смены власти: «Паст»
Какие планы у Запада и Пашиняна относительно железной дороги? «Паст»
Глава крупнейшего в Европе завода по производству вооружения: Война в Украине не закончится в 2026 году
Центральный комитет АРФ Дашнакцутюн в Греции: Считаем неуместным встречаться с президентом Армении
IDBank открыл представительство в Глендейле, штат Калифорния
Билл Гейтс обсудил в Китае сельское хозяйство, медицину и сферу ИИ
Послание Католикоса: Наши души тревожатся из-за многочисленных нападок на нашу Святую Церковь
Архиепископа Микаэла Аджапахяна 17 февраля выпишут из больницы
Власти Армении передали Австрии обвиняемого в совершении краж гражданина
Акция в защиту Гарегина Второго в соборе Святых Гевондянц в Бербанке
Следственный комитет «опровергнув», по сути фактически подтвердил: «Паст»
«Серии» нападок на Национальную идентичность: «Паст»
Впечатляющая заявка «Сильной Армении» и неприкрытая паника «Гражданского договора»: «Паст» 
