Ереван, 18.Ноябрь.2026,
00
:
00
ВАЖНО

Ար­դյու­նա­վե­տու­թյու­նը՝ խիստ կաս­կա­ծե­լի, իսկ հե­տև­անք­նե­րը՝ ան­ցան­կա­լի

АНАЛИТИКА

Ներկայիս արտակարգ դրությունը և ճգնաժամային իրավիճակը առանձին երկրների ղեկավարներ փորձում են օգտագործել իրենց իշխանությունն ամրապնդելու նպատակով՝ ստանալով չափազանց լայն լիազորություններ։ Օրինակ՝ մարտի վերջին Հունգարիայի խորհրդարանը ընդունել էր մի օրինագիծ, որն արտակարգ դրության ժամանակ վարչապետ Վիկտոր Օրբանին տալիս է լիազորությունների մեծ շրջանակ։

Համաձայն նոր օրենքի՝ Հունգարիայի վարչապետ և իշխող «ՖԻԴԵՍ-Հունգարական քաղաքացիական միություն» ազգայնական կուսակցության առաջնորդ Վիկտոր Օրբանը կկարողանա միանձնյա կառավարել երկիրը՝ հրամանների և դեկրետների միջոցով, իսկ կառավարությունը, առանց խորհրդարանի համաձայնության, կկարողանա ցանկացած ժամկետով երկարաձգել արտակարգ դրությունը։ Սա, հասկանալի է, առաջ բերեց ոչ միայն հունգարացիների, այլև համաշխարհային հանրության զարմանքն ու զայրույթը:

Ինչ վերաբերում է Հայաստանին, ապա մեզ մոտ իշխանությունները ևս փորձում են օգտվել ընձեռված պահից՝ իրենց օգտին որոշումներ կայացնելու և իշխանության լիազորությունների շրջանակն ընդլայնելու համար։ Չլսելով ընդդիմության և փորձագիտական շրջանակների մտահոգությունները՝ ԱԺում իշխանական պատգամավորների ջանքերով ընդունվեցին կառավարության ներկայացրած «Արտակարգ դրության իրավական ռեժիմի» և «Էլեկտրոնային հաղորդակցության մասին» ՀՀ օրենքներում լրացում կատարելու մասին նախագծերը:

Ուշագրավ է, որ կառավարության ներկայացրած օրինագծերի փաթեթը հնարավորություն է տալիս համաճարակով պայմանավորված արտակարգ դրության ժամանակ քաղաքացիների զանգերի և տեղաշարժի մասին տեղեկություններ հավաքագրել։

 Եվ իշխանությունները օրենքների փաթեթի ընդունման հիմքում բացառապես դնում էին կորոնավիրուսի տարածման կանխարգելման հարցը և հանրությանը վստահեցնում, թե հավաքագրված տեղեկություններն այլ նպատակներով չեն օգտագործվելու։

Սակայն օրենքի ընդունումից հետո անցած մեկ շաբաթվա ընթացքում մասնագետների կարծիքներն ուսումնասիրելով՝ պարզվում է, որ իշխանության ներկայացուցիչների հավաստիացումները, մեղմ ասած, հիմնավոր չեն։ Մասնավորապես, օպերատորների տրամադրած տեղեկություններից պարզ է դառնում, որ առանձին դեպքերում հնարավոր չէ հստակ ճշգրտությամբ տեղորոշում իրականացնել։ 

Օրինակ՝ բազմաբնակարան շենքերում, որտեղ հարյուրավոր մարդիկ են բնակվում և ակտիվ շփումներ են ունենում միմյանց հետ, օպերատորները չունեն տեխնիկական հնարավորություն այդ մարդկանց տեղորոշումը և շփումները հստակ բացահայտելու համար։ 

Ստացվում է, որ բազմաբնակարան շենքում մեկ վարակված արձանագրելու դեպքում հերթով կարող են զանգահարել այդ շենքի բոլոր բնակիչներին, քանզի տեղորոշման սահմանների ընդգրկունությունը թույլ չի տալիս կոնկրետ շփումների շրջանակ առանձնացնել: 

Դրա հետ մեկտեղ քաղաքացիները, ունենալով մտավախություն, որ իրենց գտնվելու վայրը տեղորոշում են, իսկ իրենց գաղտնալսում (թեպետ քանիցս նշվել է, որ նման բան չկա), կարող են տեղաշարժվել առանց հեռախոսի կամ մարդկանց հետ շփվել ոչ թե հեռախոսային զանգերի, այլ մեսինջերների միջոցով։

Բացի նրանից, որ իշխանությունների կողմից ընդունված նախագիծը լուրջ խնդիրներ է ստեղծում նաև ժողովրդավարության և մարդու իրավունքների հետ կապված։ Պատահական չէ, որ վերլուծաբանների մեծամասնությունը կարծում է, որ այս օրենսդրական նախաձեռնության քողարկված նպատակներից մեկը ընդդիմության մասին տեղեկատվության հավաքագրումն ու կիրառումն է՝ ընթացիկ քաղաքական գործընթացների ժամանակ ընդդիմադիր դրսևորումները ճնշելու նպատակով։

Իսկ այսպիսի իրավիճակը չէր կարող անուշադրության մատնվել ժողովրդավարության և մարդու իրավունքների հարցերով զբաղվող միջազգային հեղինակավոր կազմակերպությունների կողմից, որոնք հանդես եկան հայտարարություններով՝ բարձրաձայնելով համավարակի դեմ պայքարի շրջանակում իշխանություններին վերապահված չափազանց լայն լիազորությունների մասին։

Ստացվում է, որ քիչ չէ՝ իշխանությունների օրենսդրական նախաձեռնության արդյունավետությունը համավարակի տարածումը կանխելու առումով, մեղմ ասած, խիստ կասկածելի է, դեռ մի բան էլ նման նախաձեռնությունները հարվածում են Հայաստանի ժողովրդավարական վարկանիշին։ 

Այս ամենը պետք է սկսեն գիտակցել իշխանությունները, մի կողմ դնեն իրենց քաղաքական ամբիցիաները և հաշվի առնեն ընդդիմության այն առաջարկները, որոնք բխում են պետության շահերից։

ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ

Европейский курс Армении между обещаниями и обязательствами При поддержке Ucom в Ереване прошли ежегодные соревнования по гонкам дронов «Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026»Аршака Карапетян отвечает на комментарии IDBank представил цифровую платформу Rate.Trading на выставке Toon Expo.Invest 2026Rate.Trading: Крупные сделки с цифровыми инструментами управления валютными рискамиЗакрытие карабахского вопроса ставит под угрозу само существование Армении. Аршак КарапетянФонд VIVA стал бенефициаром инициативы «Сила одного драма» в ноябреСпециальные предложения по ипотечному кредитованию: IDBank на Toon Expo. Invest 2026Ни одна власть в Армении не пришла демократическим путем․ Аршак КарапетянIDBank на региональном форуме СБА: от решений для путешествий до бизнес-возможностей Скидка 35% на указанные карты IDBank в честь 35-летия Предварительное одобрение бизнес-кредита за 5 минут — какие возмоности для МСБ представил Юнибанк в Гюмри?На основании Декларации о независимости Армения стала независимым государством. Аршак Карапетян Центр обслуживания Ucom в Арташате открылся по новому адресу Демократическим путём эту власть менять невозможно. Аршак КарапетянРодина надеется на военных. Эту власть надо наказать. Аршак КарапетянПоздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня разведчикаUcom и Республиканский союз работодателей Армении подписали меморандум о сотрудничестве Оформи карту Visa Digital от Юнибанка для покупок и переводов Ucom — генеральный спонсор 21-й Международной олимпиады по микроэлектронике IDBank и Idram провели курс по финансовой грамотности для юных шахматистовUcom поддерживает Silicon Mountains 2026, содействуя развитию инноваций и технологий IDBank впервые выпустил купонные бессрочные облигацииКак были чмошниками , так и осталисьКак только я стану главой Армении, ультимативная форма обращений Азербайджана прекратится через часСейчас Армения находится в большей зависимости, чем когда-либоК сожалению, как руководитель военной разведки я мог только фиксировать эти фактыТо что Азербайджан унижает, это вина нашего политического руководстваТо что Азербайджан унижает, это вина нашего политического руководстваIDBank поддержал реконструкцию Спандарянского канала: подписана памятная табличка, посвящённая проектуIDBank и Idram представили ряд экологических инициатив на COP17Как были чмошниками, так и остались. Аршак КарапетянUcom поделилась опытом участия бизнеса в сохранении природы в Синей зоне COP17«Вот скриншот, деньги переведены»: IDBank предупреждает о мошенничестве с поддельными платежамиКак конфликт подводит биоразнообразие к критической чертеПервые шаги в карьере вместе с IDBank: стартовал 16-й поток программы IDreamЦифровая архитектура устойчивого будущего: статья IDBank в журнале Regional PostКак вы думаете, где будет Армения?Нам ещё долго придется стоять в очереди, чтобы вступить в ЕСRate.Trading. Новая цифровая культура обмена валюты Цифровое будущее и устойчивое развитие: председатель правления IDBank в интервью ForbesНа COP17 представили книгу «Тайная тропа Овазадзора», изданную при поддержке Ucom Ucom раскрыла роль технологий в сохранении природы на COP17Следующие два месяца могут стать судьбоносными для Армении. Аршак Карапетян«Житель Степанавана своим голосом покажет, что все попытки обмануть его с помощью видеозаписей обречены на провал»: партия «Сильная Армения» При поддержке Ucom фестиваль «SunChild» объединяет кино и заботу о природеДень рождения в Италии с ЮнибанкомЯ знал о его проазербайджанской позиции и, будучи советником, сдерживал его. Аршак КарапетянВТБ (Армения) поддержал инициативу Newmag BOOK DONATION в городе РазданТревожный сигнал из Шикахога: когда природа кричит о помощи, а мир проводит «зеленые» форумы: «Паст»