Երևան, 17.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

«Ար­դա­րա­ցում­նե­րը հա­կա­ռակ էֆեկտն են տա­լիս ու ավե­լի ակն­հայտ դարձ­նում մեկ ան­ձի որո­շում­նե­րից կախ­ված հա­մա­կարգ կա­ռու­ցե­լու նպա­տա­կը»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

Պարբերական բնույթ ստացած պոռթկումները, որոնք հաճախ «live»-երի միջոցով են արտահայտվում, իրենց պատճառներն ունեն: «Պոլիտէկոնոմիա» հետազոտական ինստիտուտի քաղաքագետ Բենիամին Մաթևոսյանի դիտարկմամբ՝ կարևոր պատճառներից մեկը հասարակության բողոքն է, որն այդքան էլ ցանկալի չէ իշխանության համար:

«Նախ՝ վարչապետի մոտ ժանրի ճգնաժամ կա. դեղին մամուլին բնորոշ բառապաշարը խորն է նստած: Երկար տարիներ նա այս ոճի մեջ է եղել և այդ պատճառով այսօր վերափոխվելու, պետական գործիչ դառնալու առումով դժվարությունների է հանդիպում: 

Սա է պատճառը, որ պարբերաբար վերադառնում է տարիներ շարունակ իրեն բնորոշ լեքսիկոնին ու բառապաշարին, և մերթընդմերթ նման պոռթկումների ենք ականատես լինում: Երկրորդ հանգամանքն այն է, որ անգամ նա է ընդունում, որ հասարակության մոտ շատ լուրջ բողոք կա՝ կապված հեղափոխության արդյունքների կապիտալիզացիայի հետ: 

Նախօրեի «live»-ը հենց սա ցույց տվեց: Մարդիկ փողոց էին դուրս գալիս ու ակնկալում էին, որ սոցիալ-տնտեսական փոփոխություններ կլինեն, որ իրենց կենսամակարդակը կփոխվի, բայց քանի որ սա չկա, նրանք բողոքում են վարչապետից, ինչը վերջինիս դուր չի գալիս: 

Ու այս պարագայում մնում է ընտրել որևէ քավության նոխազի, որովհետև իրենք երբեք չեն ընդունի, որ պետական կառավարումից կիլոմետրերով հեռու են ու չեն կարողանում ճիշտ կառավարում իրականացնել: Սա է պատճառը, որ վերադարձ է լինում նույն բառապաշարին՝ «թալանչիներին», «վնգստացող դատավորներին», «նախկին իշխանությունների մնացորդներին»: Սրանք պարզապես արդարացումների ժանրից են և, ըստ իս, նման արդարացումները ավելի հաճախակի են դառնալու»,- «Փաստի» հետ զրույցում ասաց Բ. Մաթևոսյանը:

Ինչ վերաբերում է պետական ապարատին ուղղված մեղադրանքներին, քաղաքագետը նկատում է՝ տրամաբանական է, երբ պետական ապարատում նախկին իշխանությունների ներկայացուցիչներ են լինում. «Սա ընդունված է աշխարհում և տրամաբանական է նաև, որ մեզ մոտ էլ պետք է այդպես լինի: 

Կա խորքային պետության հասկացությունը, և սա խորքային պետության դրսևորման ձև է: Այսօրվա պետական համակարգում ներգրավված այն անձինք, որոնց կարելի է պրոֆեսիոնալ կոչել, մարդիկ են, որոնք եկել են նախորդ իշխանություններից: Բայց այս պետական ինստիտուցիոնալ հիշողությունը մյուս կողմից մի խնդրի հետ է բախվում: 

Ն. Փաշինյանը երկար տարիներ պետական համակարգի հետ առնչվել է մի սկզբունքով. նա պետական համակարգի տարբեր մարմինների որպես թշնամի է ընկալել: 

Վարչապետն ինքն իր էությամբ հակապետություն է. երբ երկար տարիներ, մարմնավորելով հակապետությունը, գալիս ես իշխանության ու չունես երկրի ղեկավարման հստակ ծրագիր, հայեցակարգ ու մոտեցումներ, տրամաբանական է, որ ունեցած պատկերացումները, բախվելով իրականության հետ, անընդհատ կոնֆլիկտներ են առաջացնելու»:

Մեր զրուցակիցն ընդգծեց նաև օրվա կուրսով շարժվելու մասին. 

«Պետական կառավարման համակարգում օրվա կուրսով շարժվելը նշանակում է խարխլել պետականության հիմքերը: Եվ տրամաբանական է, որ այս պարագայում ներքին հակազդեցություններ ու հակասություններ են առաջանում: Անգամ օրերս տարածված արտահոսքն է ցույց տալիս, որ նույնիսկ նեղ թիմում կուռ համակարգ ստեղծելու կարողություն չկա: Սա հենց կառավարման փորձի բացակայությամբ է պայմանավորվում:

Քաղաքագետի խոսքով, խնդիրը նաև հակասական մոտեցումներն են. «Նորմալ է, երբ պետական համակարգում տարբեր կարծիքներ կան կարևոր հարցերի վերաբերյալ: Ի վերջո, այդ կարծիքների բախման արդյունքում է ծնվում ճշմարտությունը: 

Բայց երբ մեկ գլխի մեջ են իրար հակասող տարբեր կարծիքներ լինում, սա լուրջ խնդիր է: Իսկ այդ հակասող մտքերն ու գաղափարները հանգեցրել են նրան, որ Հայաստանը անգամ մինչև կորոնավիրուսն էր ձեռք բերել ներդրումների համար խիստ անբարենպաստ պայմաններ ունեցող երկրի համբավը»:

 

Այսօր, ըստ քաղաքագետի, շարունակվում է օրվա կուրսով հայտարարությունների շարքը: Նրա խոսքով, փորձ է արվում հասարակության մեջ առկա բողոքին այդկերպ արձագանքել

«Բայց արդարացումները հակառակ էֆեկտն են տալիս ու ավելի ակնհայտ դարձնում մեկ անձի որոշումներից կախված համակարգ կառուցելու նպատակը: Օրինակ՝ Ն. Փաշինյանը հայտարարում է, որ բազում մարդիկ ակնկալում էին իշխանափոխությունից փայ ստանալ: Իհարկե, փայ ասվածը գռեհիկ է և ավելի գռեհիկ է հնչում, երբ այդկերպ է արտահայտվում երկրի վարչապետը: 

Բայց մենք շատ ենք խոսել այն մասին, որ հեղափոխությանը մասնակցած հանրության գրեթե բոլոր շերտերն իսկապես ակնկալիքներ ունեին: Օրինակ՝ տաքսու վարորդը, փակելով ճանապարհը, ակնկալում էր, որ լիցենզիայի համար գումար չի տա, որոշակի հարկեր չի վճարի, ՓՄՁ ներկայացուցիչը սպասում էր, որ ինչ-որ ժամանակահատվածով ազատված կլինի հարկերից կամ վերադարձ կլինի պարզեցված հարկի համակարգին»,- ասաց Բ. Մաթևոսյանը, շեշտելով, որ թեև մարդիկ «փայ» ասվածն այսպես էին ընկալում, իրականում իշխանափոխության փայատերեր դարձան շատ նեղ խմբի մարդիկ, որոնք հիմա պետության միջոցների հաշվին բարելավել են իրենց կենցաղը: 

«Իհարկե, դեմագոգիկ արտահայտություններ և ձևակերպումներ եղան, ասվեց, թե ժողովուրդն է փայատերը, բայց, ավելի լայն իմաստով, իշխանափոխության միակ փայատերը Ն. Փաշինյանն է, որը չի ուզում այն կիսել որևէ մեկի հետ»,-հավելեց մեր զրուցակիցը:

Գնահատելով այսօր առկա իրավիճակն ու անդրադառնալով նաև կառավարման առանձին խնդիրներին՝ Բենիամին Մաթևոսյանը շեշտեց. 

«Նույն արտակարգ դրությունը ցույց տվեց, որ Հայաստանի կառավարման համակարգում աջ ձեռքը չգիտի, թե ձախն ինչ է անում, ձախն էլ տեղյակ չէ, թե աջն ինչ է ուզում անել: Սա է պատճառը, որ վարչապետը կարող է հայտարարել, թե ջարդել ենք կորոնավիրուսի ողնաշարը, իսկ առողջապահության նախարարը՝ խոսել արտակարգ դրության ավարտին մոտ 5000 վարակված անձ ունենալու հավանականության մասին:

 Անգամ նման հարցերը չկարգավորելու խնդիրն է պայմանավորված կառավարման փորձի վերոնշյալ բացակայությամբ: Բացի այդ, այսօր բազում մարդկանց մոտ նույն վարակի նկատմամբ անլուրջ վերաբերմունք կա: Սա իշխանությունների վարած քաղաքականության ուղիղ հետևանքն է: Համաշխարհային փորձն է ցույց տալիս, որ ժողովուրդներին կրթում ու ուղղորդում է վերնախավը: 

Իսկ դեպի ո՞ւր կարող է ուղղորդել մեզ այսօրվա վերնախավը, ինչպե՞ս կարող է կրթել, ի՞նչ կարող են տալ այսօրվա և վաղվա սերունդներին»:

 

Նա շեշտեց, որ մեր՝ Արցախի և Հայաստանի անվտանգության հարցը սոցիալ-տնտեսական ոլորտում է կարգավորվելու. 

«Ինչ կլինի հետագայում, ցույց կտա ժամանակը, բայց այս ամենից դուրս գալու համար ոչ ստանդարտ մոտեցումներ են անհրաժեշտ: Կցուցաբերի՞ իշխանությունն այդ մոտեցումները, շատ բարի, բոլորս շահագրգռված ենք, որ մեզ մոտ ամեն ինչ նորմալ լինի: Եթե ոչ, արդեն իշխանություններից դուրս գտնվող մարդիկ պետք է կարողանան ոչ ստանդարտ լուծումներ գտնել՝ ապահովելով իրավիճակի հանգուցալուծումն այնպես, որ իրավիճակից հնարավորինս նվազ կորուստներով դուրս գանք»:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ

Մելիքբեկյանը կողմ է, որ ՖԻՖԱ-ն գլխավորի Դիալլոն․ «Լավ ճանաչում եմ, ունի անհրաժեշտ որակները»ՔՊ-ն մահաբեր իշխանություն է․ Արսեն Գևորգյանն այս իշխանության զոհն է․ մենք շարունակելու ենք պայքարել, մինչև նրա նկատմամբ արդարությունը վերականգնվի. Ուժեղ ՀայաստանՆոյեմբերյանի և Բերդի ճանապարհներին մառախուղ է․ տեսանելիությունը՝ մինչև 50 մետրՄենուա Սողոմոնյանի յուրահատուկ շնորհավորանքը Խաչիկ ԳալստյանինՆոյեմբերի 18-ին, 19-ին և 20-ին ավելի քան 40 ժամ ջուր չի լինելուՄինչև 2026 թ.-ի դեկտեմբերի 31-ը. 3 ժամկետ, որոնք բաց թողնելու դեպքում կարող եք գումար կամ իրավունք կորցնելԻնչպե՞ս է իշխանությունը համարձակվում հրաժարվել Հայաստանի ծննդյան վկայականից՝ երկիրը թողնելով Ադրբեջանի տարածքային հավակնությունների առաջ անպաշտպանԱնձնակազմը զոհվել է․ Ան-12 ինքնաթիռ է կործանվել․ ՌԴ Նախկինում ընդդիմադիր Փաշինյանն այսօր կամաչեր վարչապետ Փաշինյանից. Մարիաննա ՂահրամանյանԴուք կտրված եք ժողովրդից․ հունիսի 7-ին ժողովուրդն իր խոսքը հստակ ասել է․ մենք թույլ չենք տա ալիևյան սահմանադրության ընդունումը․ Շիրազ ՄանուկյանՄհեր Ավետիսյանը՝ ուսանողներին․ «Ուժը ծնվում է գիտելիքից ու խելքից, դուք եք ծնելու այդ ուժը՝ հանուն Հայաստանի»«Մի՞թե Նիկոլին հաջողվել է սպանել նաև միտքը»․ Հայաստանում ներքաղաքական գործընթացներ չկան․ Արտակ ԶաքարյանՎարդան Ջհանյանը՝ հանքարդյունաբերության ոլորտի զարգացման և նոր միասնական ստանդարտների ներդրման մասինԱՄՆ-ը չտեսնված hարված կհասցնի Իրանին՝ Վաշինգտոնի վրա hարձակման դեպքում. Թրամփ Փաշինյանն իր իսկ քննադատության թիրախում. Մարիաննա ՂահրամանյանԿիմ Չեն Ընը բազկաթոռին նստած հետևել է իր դստեր դահուկասահքին Այս մարդիկ ամեն օր խախտում են մեջբերածս ու մի շարք այլ օրենքներ. Աննա ԿոստանյանԸնտրություններում Փաշինյանին ձայն տված մարդկանց զգալի մասն այդ քայլն արել է վախից դրդված. Ավետիք ՉալաբյանՎարորդների համար ստուգման նոր կարգ է նախատեսվում. նախագիծը` ԱԺ-ում Սահմանադրությունը չի փոխվելու. տեսանյութԲժիշկների լիցենզավորման ժամկետները փոխվում են․ նոր որոշում է սպասվում «Քարսիթի» համար 20 հազար դրամ տուգանքը քիչ է․ նոր առաջարկ ԱԺ-ում Ջեյմս Քեմերոնի հետ երևանյան հանդիպումն ու համերգը չեղարկվել են Բիզնեսին կառաջարկվեն էլեկտրական բեռնատարներ Զինծառայությունից ազատվելու նոր հնարավորություն է առաջարկվում 39-ամյա հայրը կծել է իր երեխաներին՝ խաղի ժամանակ իրեն գնդակ չտալու պատճառով. երեխաներին հոսպիտալացրել ենԵրևան-Սևան ավտոճանապարհին բшխվել են «Ford Transit»-ն ու «ԶԻԼ» բեռնատարը. մեկ հոգու տեղում բուժօգնություն են ցուցաբերել Խամենեիի և նրա ընտանիքի սպանության գործով Թեհրանը մեղադրանք է առաջադրել․ մանրամասներ Գույքահարկից մինչև 100 հազար դրամ փոխհատուցում․ դեկտեմբերրի վերջնաժամկետները Երևանում բախվել են «Nissan Rogue»-ը, «Kia»-ն և «Honda»-ն Բռնատիրական կարգերը մեր երկրում երկար դիմակայել չեն կարող. մի օր դա ավարտվելու է. Արեգ Սավգուլյան21-ամյա ուսանողուհի է ընկել 8-րդ հարկիցԳազի սակագնի թանկացումը բացասական է ազդելու Հայաստանի տնտեսության վրա. Արմեն ՄանվելյանՇենգավիթի համայնքային ոստիկանները սրճեփ սարքերից գողության դեպքեր են բացահայտել «Մանչեսթեր Սիթի»-ն Հալանդի համար տրանսֆերային արժեք է սահմանել. El Nacional Ռուբիոն դատապարտել է Իրանի հարձակումները Բահրեյնի վրա Այն ինչ մեզ տրված է ի ծնե, մենք չենք ընտրում, բայց դրան հավատարիմ մնալը մեր ընտրությունն է. Մհեր ԱվետիսյանՍերբիայում ՄիԳ-29 կործանիչ է կործանվել Ալիևին փոխանցեք` հայ ժողովուրդը նրանից ներողություն չի խնդրելու. Արեգա ՀովսեփյանԱՄՆ ռազմածովային ուժերն ավելի քան 20 ռազմանավ են կենտրոնացրել Մերձավոր Արևելքի շրջանում Ո՞ր մարզը ինչ գույնի խաղալիքներով պետք է զարդարի տոնածառը․ Տավուշը՝ կանաչCOP17-ի շրջանակում կենսաբազմազանության պահպանության նպատակով մոբիլիզացվել է շուրջ 4.46 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի ֆինանսավորում ԶՊՄԿ-ն շնորհավորում է ուսանողներին ուսանողների միջազգային օրվա առթիվ «Ծիծեռնակի հավատի կենացը» ֆիլմը Տորոնտոյի «Նուռ» ֆիլմերի փառատոնում արժանացել է «Ծագող աստղ» մրցանակիԱդրբեջանը բազմիցս ցույց է տվել, որ հայկական կողմի զիջումները չեն նվազեցնում նրա ախորժակը, այլ մեծացնում են նոր պահանջների ու էսկալացիայի հնարավորությունները. ադրբեջանագետ Բոլորս միասին պետք է չխնայենք մեր ուժն ու եռանդը և պաշտպանենք հայկական արժեքները. Արսեն ԳրիգորյանՌուսաստանը ենթարկվել է 1441 ԱԹՍ-ի զանգվածային հարձակման, 800-ը՝ Մոսկվայի ուղղությամբ Ալիևյան սահմանադրությունը դուռ է բացելու դեպի կեղծ «Արևմտյան Ադրբեջան», դրանով ապամոնտաժելու են Հայաստանի ՀանրապետությունըԱՄՆ-ի հոկեյի կանանց հավաքականը՝ Աշխարհի չեմպիոն Ինչպիսի եղանակ է սպասվում առաջիկա օրերին