Երևան, 27.Հունիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Սուրճը, մեղրը և բանանը շուտով կվերանան Երկրի երեսից

ԼԱՅՖ

Սուրճ Վիճակագրությունը ցույց է տալիս, որ ամեն օր աշխարհում խմվում է մոտ 2 միլիարդ 250 միլիոն գավաթ սուրճ: Ավստրալական կլիմայագիտության ինստիտուտի մասնագետները գտնում են, որ սուրճի սիրահարներին դժվարին օրեր են սպասվում: Աշխարհի սուրճի մատակարարման 70 տոկոսը կազմում է Արաբիկա տեսակի սուրճը, որը ստացվում է արաբական սուրճի ծառից: Արաբիկան համի և բույրի առումով առաջատար է, սակայն այդ բույսը շատ քմահաճ է: Այն աճում է բարձրլեռնային արևադարձային գոտում՝ օդի 18-21 աստիճան ջերմաստիճանի պայմաններում: Գիտնականները ֆիքսել են, որ Արաբիկայի հայրենիքում՝ Եթովպիայում, վերջին 45 տարիներին ջերմաստիճանը բարձրացել է 1,3 աստիճանով: Զգայուն բույսերի համար դա արդեն կրիտիկական ջերմաստիճան է: Արտադրողները ստիպված կլինեն արաբիկան փոխարինել ռոբուստա տեսակով, որի համային որակները զիջում են Արաբիկային:

Պատճառը՝ գլոբալ տաքացում Ժամկետները՝ Մեքսիկայի սուրճի տնկարանների մեծ մասը կվերանա մինչև 2020 թվականը: Հետո հերթը կհասնի Նիկարագուային ու Տանզանիային: Արդեն 2050 թվականին սուրճ աճեցնելու համար պիտանի տարածքները կկրճատվեն 50 տոկոսով: Մնացած տնկարաններում կաճեցնեն հիմնականում ցածրորակ սուրճի հատիկներ: Այս հարյուրամյակի վերջում սուրճը Երկրի երեսից չի վերանա, սակայն որակյալ ըմպելիքը ոսկու արժեք կունենա և կդառնա դելիկատես՝ ընտրյալների համար: Բանան Շուրջ 15 հազար տարի առաջ մարդիկ սկսեցին օգտագործել բանան: Այն աշխարհի ամենահին սննդային մշակաբույսերից է: Համային որակները բարելավելու նպատակով բանանի տեսակներին ընտրողաբար էին մոտենում, և հազարամյակների ընթացքում այս մրգի գենետիկական բազմազանությունը հասցվեց նվազագույնի: Արդյունքում՝ բանանը անպաշտպան մնաց զանազան վնասատուների ու մակաբույծների առջև: Անցյալ դարի կեսերին բանանի ամենահայտնի տեսակը՝ Գրո Միշելը, փաստացի ոչնչացավ «պանամական հիվանդություն» անունով սնկերի պատճառով: Այս տեսակին փոխարինելու եկավ Կավենդիշը՝ հենց այն բանանը, որն այսօր ուտում ենք: Դրանք այնքան քաղցր ու բուրավետ չեն, ինչքան Գրո Միշելը, բայց հիվանդությունների հարցում ավելի դիմացկուն են: Այսուհանդերձ, 1992-ին գիտնականները ֆիքսեցին նոր սնկային հիվանդության տարածումը, որի դեմ Կավենդիշ բանանն անզոր է: Այն արդեն վերացրել է Մերձավոր Արևելքի, Ավստրալիայի և Արևելյան Ասիայի տնկարանները: Պատճառը՝ գյուղատնտեսական վնասատուների մուտացիա Ժամկետները՝ այսօր մենք բանան ենք ուտում Աֆրիկայի և Լատինական Ամերիկայի մնացած տնկարանների հաշվին: Բայց կենսաբանները գտնում են, որ Կավենդիշ բանանը 10 տարուց կվերանա Երկրի երեսից: Մինչ այդ մասնագետները հուսով են ստանալ բանանի նոր տեսակ: Մասնագետների մի մասն էլ պնդում է, որ այդ նոր բանանը կլինի անհամ և բարակ կեղևով:

Մեղր Մեղուների սատկելու առաջին զանգվածային դեպքը գրանցվեց ԱՄՆ-ում՝ 2006 թվականին: Միջատները առանց ակնհայտ պատճառների հեռանում էին իրենց փեթակներից: Մեղուների պաշտպանության համաշխարհային ֆոնդի տվյալներով՝ ամեն տարի մահանում է Ամերիկյան մեղուների 30-35 տոկոսը: Այնուհետև այդ միտումը նկատվեց Եվրոպայում: Սկզբում հետազոտողները դա կապեցին բջջային կապի աշտարակների կառուցման հետ: Որոշ գիտնականներ կարծիք հայտնեցին, որ էլեկտրամագնիսական ճառագայթումը բացասաբար է ազդում մեղուների վրա, և նրանք չեն կարողանում գտնել ճանապարհը դեպի փեթակը: Սակայն այս միտքը չունեցավ գիտական հիմնավորում, քանի որ մեղուներն իրենց հիանալի են զգում աշխարհում բջջային կապերով ամենածանրաբեռնված երկրում՝ Ճապոնիայում: Պատճառը՝ մինչև վերջ հայտնի չէ Ժամկետը՝ մասնագետների հաշվարկներով, եթե մեղուների մահվան տեմպերը պահպանվեն, ապա մարդիկ առանց մեղր կմնան 2035 թվականին:


Մերձավոր Արևելքում խաղաղությունը դեռևս հեռավոր նպատակ է. Արտակ ԶաքարյանԲժիշկը զգուշացրել է նարնջի ռիսկի մասինՋերմաստիճանը կհասնի 35-36 աստիճանի. Գագիկ Սուրենյան Չալաբյանի ձերբակալությունը նույն քաղաքական շղթայի հերթական օղակն է․ Մենուա ՍողոմոնյանԵրեկ մաhացած զինծառայողի ձեռքերին վնասվածքներ են եղելՌուսաստանը և Չինաստանը համատեղ ավիապարեկnւթյուն են իրականացրել Խաղաղ օվկիանոսում Մինաբում դպրոցին hասցված hարվածը տեղի է ունեցել ԱՄՆ հետախnւզության uխալների պատճառով․ Bloomberg Ռուսաստանին պետք է Եվրոպայի հետ փոխգործակցության նոր ձևաչափեր մշակի․ ՌԴ ԱԳՆ Իրանի ԶՈւ-ն պատրաստ է համագործակցել դատական մարմինների հետ՝ կազմակերպված կոռուպցիայի դեմ պայքարում․ «Խաթամ ալ-Անբիա» Փորձում են գլխատել ընդդիմադիր ամենակայացած կառույցներից մեկը. չի ստացվելու. Դավիթ ՍարգսյանՈ՞վ է եղել նախկինում Ռուբեն Ռուբինյանը, և ո՞րն է եղել նրա՝ Թուրքիայում լինելու նպատակը. Շիրազ ՄանուկյանԵրևանում 30-ամյա վարորդը «Nissan Sentra»-ով վրшերթի է ենթարկել փողոցը թույլատրելի հատվածով հատող 13-ամյա հեծանվորդին․ վերջինը տեղափոխվել է հիվանդանոց «Մի քանի լեզուների էր տիրապետում, խելոք ու լավ տղա էր». մահացած զինծառայողի մասինՄեծ վճռականությամբ՝ դեպի մեծ փոփոխություն.աննահանջ քայլերով՝ դեպի Ուժեղ Հայաստան. Նարեկ Կարապետյան19-ամյա դերասանուհին և նրա ընկերները մահացել են սարսափելի ավտովթարի հետևանքովԿապան-Երևան ճանապարհին «Mercedes-Benz» կցորդով բեռնատարը կողաշրջվել է․ կա տուժած Պեկինում թեթև ինքնաթիռի՝ բարձրահարկ շենքին բախվելnւ հետևանքով զnhվել է օդաչուն, ևս 13 հոգի վիրավnրվել է Մեսսին Հորդանանի դեմ խաղը կսկսի պահեստայինների նստարանից Ձեր հեռախոսը կարող է հայտնվել պետական միասնական բազայում. ի՞նչ է նախատեսվումԱվետիք Չալաբյանը 2025-ի նոյեմբերին ահազանգում էր ապօրինի կալանքների աղաղակող թվի մասինՍպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ․ օդի ջերմաստիճանը կնվազի, ապա կբարձրանա Քաղաքական ընդդիմախոսներին լռեցնելը դարձել է այս իշխանության ձեռագիրը․ Արմեն Խաչիկյան Ինչպես և ինչու ֆուտբոլը վերածվեց... ռեգբիի. «Փաստ»«Քրիստոնեական համերաշխություն» միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպությունը խոր մտահոգություն է հայտնում Հայաստանում «ՀայաՔվե» ազգային քաղաքացիական միավորման համակարգող Ավետիք Չալաբյանի կալանավորման կապակցությամբՓամբակ գետում հայտնաբերվել է մարմին Ցանկացած պահի կարող ենք թիրախավորվել այս երկրի իշխանությունների կողմից․ Անահիտ ԱդամյանՔանի՞ արևային վահանակ կարող է փոխարինել մեկ ատոմակայանին. Պատասխանը զարմանալի է ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (27 ՀՈԻՆԻՍԻ). Առաջին բանկոմատը, մերձքաղաքային գնացքների բախումը. «Փաստ»«ՀայաՔվեի» մեծ ընտանիքի շարքերը կուռ են և անսասանԿապան-Երևան ճանապարհին «Mercedes-Benz» կցորդով բեռնատարը կողաշրջվել է․ կա տուժած Գալիս են «փրկելու». գործող իշխանությունը կշարունակի՞ հակառուսական ուղղությունը. «Փաստ»Վարդան Ջհանյանը գործակցության հուշագիր է ստորագրել European Metals-ի հետ Սա այն իշխանությունն է, որը չի խղճում ոչ մեկին, այդ թվում՝ սեփական թիմի ներկայացուցիչներին. Սրբուհի Գալյան Ո՞ւմ է ձեռնտու մանդատներից հրաժարվելը Արևմտյան աջակցության արդյունքը՝ ժողովրդավարության ոչնչացում, բռնաճնշումներ, հետապնդումներ. «Փաստ»ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական մեկնաբանությունը ցույց են տալիս, որ ՀԱՊԿ-ի շուրջ ճգնաժամին հետևում է նաև ԵԱՏՄ-ի շուրջ ճգնաժամը․ Տիգրան Աբրահամյան Կյանքից հեռացել է ՀՀ ժողովրդական արտիստ Ռաիսա Մկրտչյանը«Մեր ապրելու ուժը Նարեկին ապրեցնելն է». հրետանավոր Նարեկ Սահակյանն անմահացել է հոկտեմբերի 26-ին Մարտունիում. «Փաստ»Ինչո՞ւ են կասկածի տակ դրվում իշխանության հիմնական փաստարկներըՀստակեցումներ կարվեն արտադպրոցական ծրագրերի իրականացման գործընթացում. ի՞նչ գործնական խնդիրներ են ի հայտ եկել. «Փաստ»Ձուկ չեն արտահանել, բայց ռուսական պատժամիջոցների տակ են հայտնվել «Ոչ միայն անհնար է, այլև չեն էլ հավակնում դառնալ ամբողջ Հայաստանի և բոլոր հայերի իշխանությունը». «Փաստ»Հորմուզի նեղուցի անվտանգության համար չպետք է վճարեն իրանցիները․ Ռեզաի Տնտեսությունն ու արտաքին քաղաքականությունը հումորի թեմա չեն. էական վտանգների դեմ հանդիման. «Փաստ»Վենեսուելայում տեղի ունեցած երկրաշարժի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է 920-ի Հունիսի 29-ին, 30-ին և հուլիսի 2-ին գազ չի լինելու Ամեն ինչից զատ, սա պարզապես նաև անմարդկային է. «Փաստ»Ընտրությունը «ջրեց» նաև հակառուսականության միֆը. «Փաստ»Թվային տոտալ վերահսկողություն քաղաքացիների նկատմամբ. իշխանությունը ցանկանում է տիրապետել բջջային հեռախոսների բոլոր տվյալներին. «Փաստ»Ինստիտուցիոնալ դասալքությո՞ւն, թե՞ նվեր Փաշինյանին. մանդատները վայր դնելու արհեստածին օրակարգը. «Փաստ»