Երևան, 10.Մայիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Սուրճը, մեղրը և բանանը շուտով կվերանան Երկրի երեսից

ԼԱՅՖ

Սուրճ Վիճակագրությունը ցույց է տալիս, որ ամեն օր աշխարհում խմվում է մոտ 2 միլիարդ 250 միլիոն գավաթ սուրճ: Ավստրալական կլիմայագիտության ինստիտուտի մասնագետները գտնում են, որ սուրճի սիրահարներին դժվարին օրեր են սպասվում: Աշխարհի սուրճի մատակարարման 70 տոկոսը կազմում է Արաբիկա տեսակի սուրճը, որը ստացվում է արաբական սուրճի ծառից: Արաբիկան համի և բույրի առումով առաջատար է, սակայն այդ բույսը շատ քմահաճ է: Այն աճում է բարձրլեռնային արևադարձային գոտում՝ օդի 18-21 աստիճան ջերմաստիճանի պայմաններում: Գիտնականները ֆիքսել են, որ Արաբիկայի հայրենիքում՝ Եթովպիայում, վերջին 45 տարիներին ջերմաստիճանը բարձրացել է 1,3 աստիճանով: Զգայուն բույսերի համար դա արդեն կրիտիկական ջերմաստիճան է: Արտադրողները ստիպված կլինեն արաբիկան փոխարինել ռոբուստա տեսակով, որի համային որակները զիջում են Արաբիկային:

Պատճառը՝ գլոբալ տաքացում Ժամկետները՝ Մեքսիկայի սուրճի տնկարանների մեծ մասը կվերանա մինչև 2020 թվականը: Հետո հերթը կհասնի Նիկարագուային ու Տանզանիային: Արդեն 2050 թվականին սուրճ աճեցնելու համար պիտանի տարածքները կկրճատվեն 50 տոկոսով: Մնացած տնկարաններում կաճեցնեն հիմնականում ցածրորակ սուրճի հատիկներ: Այս հարյուրամյակի վերջում սուրճը Երկրի երեսից չի վերանա, սակայն որակյալ ըմպելիքը ոսկու արժեք կունենա և կդառնա դելիկատես՝ ընտրյալների համար: Բանան Շուրջ 15 հազար տարի առաջ մարդիկ սկսեցին օգտագործել բանան: Այն աշխարհի ամենահին սննդային մշակաբույսերից է: Համային որակները բարելավելու նպատակով բանանի տեսակներին ընտրողաբար էին մոտենում, և հազարամյակների ընթացքում այս մրգի գենետիկական բազմազանությունը հասցվեց նվազագույնի: Արդյունքում՝ բանանը անպաշտպան մնաց զանազան վնասատուների ու մակաբույծների առջև: Անցյալ դարի կեսերին բանանի ամենահայտնի տեսակը՝ Գրո Միշելը, փաստացի ոչնչացավ «պանամական հիվանդություն» անունով սնկերի պատճառով: Այս տեսակին փոխարինելու եկավ Կավենդիշը՝ հենց այն բանանը, որն այսօր ուտում ենք: Դրանք այնքան քաղցր ու բուրավետ չեն, ինչքան Գրո Միշելը, բայց հիվանդությունների հարցում ավելի դիմացկուն են: Այսուհանդերձ, 1992-ին գիտնականները ֆիքսեցին նոր սնկային հիվանդության տարածումը, որի դեմ Կավենդիշ բանանն անզոր է: Այն արդեն վերացրել է Մերձավոր Արևելքի, Ավստրալիայի և Արևելյան Ասիայի տնկարանները: Պատճառը՝ գյուղատնտեսական վնասատուների մուտացիա Ժամկետները՝ այսօր մենք բանան ենք ուտում Աֆրիկայի և Լատինական Ամերիկայի մնացած տնկարանների հաշվին: Բայց կենսաբանները գտնում են, որ Կավենդիշ բանանը 10 տարուց կվերանա Երկրի երեսից: Մինչ այդ մասնագետները հուսով են ստանալ բանանի նոր տեսակ: Մասնագետների մի մասն էլ պնդում է, որ այդ նոր բանանը կլինի անհամ և բարակ կեղևով:

Մեղր Մեղուների սատկելու առաջին զանգվածային դեպքը գրանցվեց ԱՄՆ-ում՝ 2006 թվականին: Միջատները առանց ակնհայտ պատճառների հեռանում էին իրենց փեթակներից: Մեղուների պաշտպանության համաշխարհային ֆոնդի տվյալներով՝ ամեն տարի մահանում է Ամերիկյան մեղուների 30-35 տոկոսը: Այնուհետև այդ միտումը նկատվեց Եվրոպայում: Սկզբում հետազոտողները դա կապեցին բջջային կապի աշտարակների կառուցման հետ: Որոշ գիտնականներ կարծիք հայտնեցին, որ էլեկտրամագնիսական ճառագայթումը բացասաբար է ազդում մեղուների վրա, և նրանք չեն կարողանում գտնել ճանապարհը դեպի փեթակը: Սակայն այս միտքը չունեցավ գիտական հիմնավորում, քանի որ մեղուներն իրենց հիանալի են զգում աշխարհում բջջային կապերով ամենածանրաբեռնված երկրում՝ Ճապոնիայում: Պատճառը՝ մինչև վերջ հայտնի չէ Ժամկետը՝ մասնագետների հաշվարկներով, եթե մեղուների մահվան տեմպերը պահպանվեն, ապա մարդիկ առանց մեղր կմնան 2035 թվականին:


Հանտավիրուսային վարակի երկու նոր դեպք է գրանցվել Ինչ վիճակում է Իրանի գերագույն առաջնորդը․ մանրամասներ Պուտինը կարծում է, որ ուկրաինական հակամարտությունը մոտենում է ավարտին Ինտերը հաղթեց «Լացիոյին». Հենրիխ Մխիթարյանը՝ գոլի հեղինակ Խոցելիության նոր ճակատ. ինչպես է Հորմուզի նեղուցը կապված համաշխարհային թվային տնտեսության հետ Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին Մեսսին նշել է այն լեգենդներին, որոնց հետ ժամանակին չի փոխանակվել խաղաշապիկներով Երևանը պետք է հնարավորինս շուտ հստակեցնի՝ ցանկանում է անդամակցել ԵՄ-ին, թե ԵԱՏՄ-ին, այդ դեպքում հնարավոր կլինի քաղաքակիրթ ապահարզանի գնալ․ Պուտին Մայիսի 10-ին թեմական եկեղեցիներում մատուցվող Սուրբ Պատարագների ժամանակացույցը Իսրայելն Ադրբեջանում կառուցում է տվյալների խոշոր կենտրոն Զբոսանավի վրա ավելի քան 100 մարդ նորովիրուսով է վարակվել ՆԱՏՕ-ի գծով ԱՄՆ դաշնակիցները Եվրոպայում կանխատեսում են ամերիկյան զորքերի հետագա կրճատում «Համահայկական ճակատ»-ի անդամ, զինված ուժերի պահեստազորի գնդապետ Արտյոմ Սիմոնյանը հանրային դիմել է Սուրեն ՊապիկյանինՆանուլը նոր տեսահոլովակ է ներկայացրել Գերմանիան վտանգավոր ճանապարհ է ընտրել. Պեսկով Հայ գրոսմայստերների արդյունքները՝ Իտալիայում ընթացող միջազգային մրցաշարում Ուժեղ ֆոտոշարք ՍիսիանիցՋուր հավաքեք․ ջուր չի լինելու Հիմա էլ սահմանն անվտանգ չէ, խաղաղությունը սրտիկ անելով չի հաստատվում. ՄիքայելյանԱրամ Վարդևանյանի «Ուժեղ պարը» սիսիանցիների հետԱյ հատ-հատ բերել ու վերադարձնել ժողովրդին կտենաք ոնց ա լինում․ Արսեն ՎարդանյանԵրևանի ու մարզերի տասնյակ հասցեներում երկուշաբթի լույս չի լինի Կիևի ռեժիմը երբեք պայմանագրաունակ չի եղել․ Լավրով Երևան Կարմիր կամրջի տակ քաղաքացիներ են արգելափակվել Իրանի ազգային հավաքականը 10 պայման է նշել ֆուտբոլի Աշխարհի առաջնությանը մասնակցելու համար «Մանչեսթեր Յունայթեդը» հյուրընկալվելիս գոլազուրկ ոչ-ոքի խաղաց «Սանդերլենդի» հետ Հռոմի Պապն ընդունել է «Ինտեր»-ի ֆուտբոլիստներին, այդ թվում՝ Մխիթարյանին Ադրբեջանից Հայաստան կարտահանվի 16 վագոն դիզելային վառելիք Մեծ հաղթանակը և հայ ժողովրդի մեծ սխրանքը. Արման Վարդանյան 3 օտարերկրացիներ Արմավիրում փորձել են առանձնապես խոշոր չափերի թմրամիջոց իրացնել Թբիլիսիի դատարանը կալանավորել է հինգ ուժայինի, որոնք մեղադրվում են ցուցարարներին ծեծելու մեջ Շառից, փորձանքից, Նիկոլից հեռու մնացեք, ժողովուրդ ջան. մարդուն պրոբլեմի մասին խոսելու համար հեռացրին աշխատանքից. Էդմոն ՄարուքյանՇուշիի Ղազանչեցոց եկեղեցու անօրինական և կեղծ վերականգնումների՝ հայկական մշակույթից նրան օտարելու մասին են խոսում բազմաթիվ փաստեր Ադրբեջանում դպրոցականների ծեծկռտուքը վերաճել է ծնողների միջև արյունալի հաշվեհարդարի Սիսիանցիները նկարվում են Նարեկ Կարապետյանի հետԵվրոպան իսկապես ցանկանում է ՆԱՏՕ-ն կենդանի պահել. Ֆրիդրիխ Մերց 57-ամյա վարորդը «BYD»-ով վրաերթի է ենթարկել 6-ամյա աղջնակի․ բժիշկները պայքարում են երեխայի կյանքի համար Հորմուզի նեղուցի ճգնաժամի ֆոնին Չինաստանում նավթի ներմուծումը հասել է վերջին տարիների ամենացածր մակարդակին Նարեկ Կարապետյանը թիմակիցների հետ Սիսիանում է․ ուղիղՔարոզարշավ օր 1-ին. գյուղ Տափերական․ Նարեկ ԿարապետյանԻնչո՞ւ չպետք է դեղահաբերը խմել գազավորված ջրով «Պատերազմում պարտվելը չի նշանակում, որ մենք սխալ էինք։ Մենք ունեցել ենք հաղթանակներ, դա նշանակում է, որ չի կարելի հաղթանակած ժողովրդին դեմոտիվացնել». Էդմոն Մարուքյան«Ինտերի» մեկնարկային կազմը Երևանում «Toyota»-ն վրաերթի է ենթարկել հետիոտնին և բախվել խանութին․ վիրավորներից մեկն անչափահաս է «Մեր պապերը հաղթել են Մեծ հայրենականում, հայրերը՝ Արցախում, իսկ մեր սերունդը պետք է պահպանի Հայաստանի սուվերեն պետականությունը»․ Մհեր ԱվետիսյանՎթարվել է «Ղազանչի 2» ջրատարը Իշխանական քարոզչամեքենան ստում է․ երեկ հանրահավաքի վայրից որևիցե անձ բերման չի ենթարկվելԿատարի և Եգիպտոսի արտգործնախարարները քննարկել են տարածաշրջանում լարվածության թուլացման ջանքերը Ժողովուրդ, դու հեռատես ես, պտուղը ծառից հեռու չի ընկնում․ Արշակ ԿարապետյանԲա որ Արցախը մերը չէր, ա'յ տղա, գլուխդ տնկած ուր էիր գնում Արցախ, տրնգի պարում, տղուդ ուղարկում