Հայ–իրանական ռազմական համագործակցությունը և Ադրբեջանի հիստերիկ արձագանքը

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ 23 Նոյեմբեր, 2016 22:50

Past.am-ի հյուրն է իրանագետ Վարդան Ոսկանյանը.

– Վերջերս հայտնի դարձավ, որ Հայաստանի և Իրանի միջև հնարավոր է ռազմական համագործակցություն:

– Այո, հատկապես այս տարվա վերջին հատվածում հայ–իրանական հարաբերություններն այդ ոլորտում որոշակի առաջընթաց են արձանագրել` դատելով տեղի ունեցած փոխայցելություններից և դրանց մակարդակից: Կարծում եմ` այդ համագործակցությունը պետք է ընդգրկի մի քանի ոլորտ: Առաջինը թիկունքի ապահովման խնդիրներն են: Այս բնագավառում իրանցիներն ունեն լուրջ կարողություն և փորձառություն: Երկրորդ հատվածը, որ չափազանց հետաքրքիր կլինի թե' մեր, թե' իրանցիների համար, ԱԹՍ–ների դեմ պայքարի տեխնոլոգիական հատվածի համատեղ իրականացումն է: Իսրայելական արտադրության կամ իսրայելական նախագծմամբ Ադրբեջանում արտադրվող ԱԹՍ–ները գործում են թե' մեր, թե' Իրանի դեմ: Փաստորեն երկու երկրների առջև ծառացած է նույն մարտահրավերը, որը կարելի է ավելի հեշտ լուծել ջանքերի համատեղմամբ: Երրորդ բաղադրիչը կարող է լինել զինվորական կամ ռազմական կրթության ոլորտը, որտեղ երկու երկրները կարող են իրականացնել թե' փորձի փոխանակում, թե' տարբեր մակարդակներում փոխադարձ օժանդակության տրամադրում:

– Ձեր նշած երեք բաղադրիչների շուրջ կոնկրետ պայմանավորվածություններ կա՞ն, թե դրանք հեռանկարային նախագծեր են:

– Եթե հաշվի առնենք, որ վերջին շրջանում Հայաստան է այցելել և նորանշանակ պաշտպանության նախարար Վիգեն Սարգսյանի հետ է հանդիպել Իրանի ՊՆ տեղակալը, ակնհայտ է, որ այս ոլորտում համագործակցությունը պետք է որ սկսված լինի: Ուղղակի խնդիրն այն է, որ քանի գործ ունենք զգայուն հատվածի հետ, դրա վերաբերյալ տեղեկատվությունն այնքան էլ մեծ չէ: Կարելի է ուղղակի դատողություններ անել կամ վերծանել սուղ հաղորդագրությունների տեքստերը:

– Իսկ Ադրբեջանը որևէ կերպ արձագանքե՞լ է այդ հնարավոր համագործակցությանը:

– Ընդհանուր առմամբ, ադրբեջանական արձագանքը եղել է հատկապես ապրիլյան պատերազմից հետո ընկած հատվածում: Ադրբեջանցիները խիստ անհանգստացած էին մասնավորապես ԱԹՍ–ների դեմ համատեղ պայքարի հայ–իրանական ծրագրերի իրականացման հեռանկարով: Նաև ադրբեջանական ԶԼՄ–ներում է անդրադարձ եղել այս խնդրին: Ըստ էության, Իրանի հետ ցանկացած համագործակցություն Ադրբեջանում առաջացնում է ոչ միայն անհանգստություն, այլև շատ դեպքերում` հիստերիկ արձագանք, արձագանք, որին ադրբեջանական կողմը հաճախ փորձում է հակադրել Հայաստանի իրականացրած գործողությունների կապկում` Իրանի հետ հարաբերությունների հետ համատեքստում: Բայց ինչպես հայտնի է, կապկումը չի կարող ունենալ այն արդյունավետությունը, ինչ բնօրինակը:

– Առաջիկայում Իրանի նախագահն այցելելու է Հայաստան: Այցի շրջանակներում ռազմական համագործակցության թեման քննարկվելո՞ւ է:

– Ակնհայտ է, որ եթե այցի օրակարգում նման կետ լինի էլ, դրա մասին մանրամասն տեղեկատվություն դժվար թե տրամադրվի: Դա բնական և հասկանալի է, քանի որ վերաբերում է երկու երկրների հարաբերությունների անվտանգության ոլորտին: Թեպետ չեմ էլ բացառում, որ այցի շրջանակներում լինի որոշակի զրույց կամ բանակցություն:

Արփի Սահակյան