Երևան, 20.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Ինչու՞ է առաջանում ստոմատիտ. ինչի՞ մասին այն կարող է վկայել

ԼԱՅՖ
Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում ստոմատիտը
 
Ստոմատիտը (stoma-հուն. բերան) –բերանի խոռոչի լորձաթաղանթի ամենաշատ տարածված  հիվանդություններից է: Պետք չէ շփոթել ստոմատիտը գլոսսիտի (լեզվի վնասում), խեյլիտի(շրթունքի վնասում) հետ: Թեկուզ այս հիվանդությունը վարակիչ չէ, բայց պրակտիկորեն գրեթե բոլոր մարդիկ առնչվել են ստոմատիտի այս կամ այն ձևի հետ:
 
Ստոմատիտի պատճառները 
 
Ստոմատիտի զարգացման մեխանիզմը, ցավոք սրտի լիովին բացահայտված չէ, այդ իսկ պատճառով ցանկացած բան կարող է լինել զարգացման պատճառ:
Օրինակ՝ ստամոքս-աղիքային, սիրտ անոթային համակարգի հիվանդությունները, իմունիտետի անկումը, ավիտամինոզը, նյութափոխանակության խանգարումները, նյարդային համակարգի խանգարումները, չարորակ նորագոյացությունները, հորմոնալ փոփոխությունները,անեմիան և այլն:
Բացի այս ամենից, մեծ ազդեցություն ունեն նաև տեղային գործոնները՝ բերանի խոռոչի հիգիենան, կարիեսը, անորակ կամ վատ պատրաստված պրոթեզները , ծխելը, ալկոհոլի օգտագործումը և այլն: Կարևոր է նաև ատամի մածուկի դերը՝ հետազոտությունները ցույց են տվել, որ նրանք, որոնք պարունակում են նատրիումի լաուրիլսուլֆատ կարող են նպաստել ստոմատիտի զարգացմանը:
 
Ստոմատիտի նախանշանները՝
 
Բերանի խոռոչի թեթև կարմրությունը հանդիսանում է ստոմատիտի առաջին նախանշանը: Ժամանակի ընթացքում ավելի ուռում ու այտուցվում են: Եթե չսկսել այս շրջանում բուժումը, կարմրությունը կփոխարինվի խոցոտումներով՝ ոչ մեծ չափերի, օվալ կամ կլոր ձևով, մոխրագույն կամ սպիտակ գույնով, կարմիր երիզով և պատված թաղանթով: Եվ շուրջը գտնվող հյուսվածքը բացարձակապես առողջ է: Լեզուն նույնպես շատ ցավոտ է, և դժվարացնում է սննդի ընդունումը:
 
Խոցերը հիմնականում առաջանում են եզակի՝ սա թեթև ձևն է: Կա նաև բարդացած ձև, երբ մի քանի խոցեր՝ տարբեր ձևի և չափերի միավորվում են: Խոցերի առաջացումը զուգորդվում է ջերմության բարձրացմամբ, ավշային հանգույցների բորբոքմամբ, ինքնազգացողության վատացմամբ, գլխացավով, ախորժակի կորուստով, փորկապությամբ և այլ ախտանիշներով:
Ստոմատիտի ձևերը
 
Կատառալ ստոմատիտը ամենաշատ հանդիպող տարատեսակն է: Բերանի խոռոչը դառնում է այտուցված, հիպերեմիկ, կարող է պատված լինել դեղին կամ սպիտակ փառով: Նկատվում է շատացած թքարտադրություն: Այս ամենը կարող է զուգակցվել  լնդերից արյունահոսությամբ և բերանի տհաճ հոտով: 
 
Խոցային ստոմատիտ-կարող է զարգանալ և ինքնուրույն, և լինել կատառալի բարդություն: Ավելի շատ զարգանում է այն մարդկանց մոտ, ովքեր տառապում են ստամոքսի խոցային հիվանդությամբ և խրոնիկ էնտերիտով, սիրտ անոթային համակարգի և արյան հիվանդություններով, ինֆեկցիոն հիվանդություններով և այլն: 
 
Աֆթոզ ստոմատիտ-Պատճառ կարող են հանդիսանալ ՍԱՀ-ի հիվանդությունները, ալերգիկ ռեակցիաները, վիրուսները, ռևմատիզմը, ժառանգականությունը: Բերանի խոռոչում հայտնվում են 3-5 մմ խոցեր մոխրասպիտակավուն գունավորմամբ, միայնակ կամ բազմակի, վատ ինքնազգացողություն, ջերմության բարձրացում և ցավեր խոցոտված հատվածներում: Կարող է լինել սուր և անցնել խրոնիկական ռեցիդիվող ստոմատիտի:
 
Կանդիդոզային ստոմատիտ-սնկային հիվանդություն է հանդիսանում, որն ավելի շատ հանդիպում է երեխաների և ծերերի մոտ: Առաջանում է սնկի միջոցով (հաճախ candida խմբին պատկանող) և զարգանում է իմունիտետի անկման հետևանքով: Այս տեսակը հանդիսանում է վարակիչ և կարող է փոխանցվել՝ ինչպես կենցաղային այնպես էլ սեռական ճանապարհով:
 
Հերպետիկ կամ հերպեսային ստոմատիտ-ինչպես մեծերի, այնպես էլ փոքրերի մոտ է հանդիպում: Հարուցվում է հասարակ հերպես վիրուսով և կարող է լինել, ինչպես սուր, այնպես էլ խրոնիկ: Թեթև ձևը սկսվում է փոքրիկ բշտիկներով, որոնք աֆտաներ են հիշեցնում, իսկ բարդացած ձևը բնորոշվում է բազմակի բշտիկներով բերանի ամբողջ խոռոչում: Առանձնահատկությունը այն է , որ ինչպես մյուս հերպեսային հիվանդությունների դեպքում, սրա դեպքում նույնպես վիրուսը մշտապես մնում է օրգանիզմում:
 

Աղբյուրը՝ Doctors.am
Երկուշաբթի կհրապարակվի Սահմանադրության նախագիծը. ՓաշինյանՌԴ-ի դեմ նոր պատժամիջnցներ սահմանելու ուղղությամբ ԵՄ-ի գործողություններն առանց պատշաճ պատասխանի չեն մնա. Զախարովա Փաշինյանը հեռանալու է. «Ուժեղ Հայաստանը» թույլ չի’ տալու Հայաստանում ալիևյան սահմանադրություն անցկացնել. Տիգրան ԱբրահամյանԵ՞րբ կավարտվի ռուս-ուկրաինական պատերազմը․ ի՞նչ սպասել 2027 թվականինՍպասվում է առանց տեղումների եղանակ. oդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 3-5 աստիճանով «Не газуй, թե չէ կգնամ, ու դու կկորցնես քո ամենանվիրված կոլաբորանտին». Փաշինյանի ակնարկը Ալիևին․ Տաթևիկ Հայրապետյան Կիևի քաղաքապետ Կլիչկոն հայտնել է Դնեպրի վրայով անցնող երեք կամուրջների վնասման մասին39-ամյա Մեսսին ՄԼՍ-ի ամենաբարձր վարձատրվող ֆուտբոլիստն է Մասիսում «Dodge»-ը վրшերթի է ենթարկել 2 հետիոտնի, ապա բшխվել կայանված «Opel»-ին Շարունակվում են ՀՀ քաղաքացիների արտաքսումները․ նոր թռիչքՀ1-ի եթերում 670 հազար դրամից 5.2 միլիոն դրամ աշխատավարձ ստացողը սուտ է տարածում. պահանջում եմ բանավեճ. Դավիթ ՂազինյանԹրամփը ճնշում է գործադրել Պուտինի վրա․ Axios 15 երկրի ԱԳ նախարարները ողջունել են Իսրայելի դեմ պատժամիջnցները Կենսաթոշակառուների հետվճարների վերաբերյալ կարևոր պարզաբանում՝ նախարարությունից Դավիթ Բեկի փողոցում բшխվել են «SHACMAN»-ը և «Mitsubishi»-ին. մի քանի րոպե անց կրկին բшխվել են մեկ այլ բեռնատարն ու մարդատարը 15 երկրի ԱԳ նախարարները ողջունել են Իսրայելի դեմ պատժամիջnցները Տարբեր կարծիք ունենալը դեռ չի նշանակում թշնամի լինել․ Մհեր ԱվետիսյանՍամվել Կարապետյանը խորը կապ և պատասխանատվության զգացում ունի իր ժողովրդի հանդեպ, և նրա գործողությունները բխում են այդ ներքին համոզմունքից, ոչ թե արտաքին պարտավորությունից․ Դավիթ ՂազինյանԵրևանում՝ խմորեղենի արտադրամասում հրդեհ է բռնկվել Քաղաքում առկա բոլոր խնդիրները իշխանության համակարգային տապալnւմների հետևանքն են. Տիգրան Աբրահամյան Վարդան Ջհանյանը ներկայացրել է Հայաստանի հանքարդյունաբերության ոլորտի առաջիկա առաջնահերթություններըՏարածաշրջանային բախումների եզրին. Արշակ Կարապետյանը՝ անվտանգության մեխանիզմների, 102-րդ ռազմաբազայի և արժանապատիվ պայքարի մասին․ «Փաստ»Փաշինյանին հարցեր տալը՝ այլևս ոչ թե անիմաստ, այլև կոլեգիալ համերաշխությանը հակասո՞ղ․ Մենուա ՍողոմոնյանՎրաստանի փորձը կարող է լավ հիմնավորում դառնալ Հայաստանում կենսաթոշակառուների գույքահարկի արտոնության պահանջի համար․ ԿամենդատյանԱշտարակ-Ուջան ավտոճանապարհին վարորդը «Լադա»-ով դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի գոտուց և հայտնվել դաշտում․ կա վիրավnր Սամվել Կարապետյանին կալանավորեցին, որովհետև Հեյդարի որդուն թույլ չի տալիս ալիևյան սահմանադրությունը թելադրել հայ ժողովրդին. Անուշ Միրզոյան«Ծննդյան վայր՝ Ադրբեջան». ինչու է այսպես նշվում արցախցիների նոր անձնագրերում Կյանքից հեռացել է Մարինե ՄարինոսյանըՊՆ-ն արձագանքել է բանակում մահերի թվի վերաբերյալ քննադատությանը ՊՆ-ն փորձում է հասարակական դիսկուրսից դուրս մղել ոչ մարտական պայմաններում բանակում զոհերի խնդիրը․ Մարիաննա ՂահրամանյանԶելենսկին հայտարարել է, որ Ուկրաինային Արևմոտքից 115 միլիարդ դոլար է անհրաժեշտ Պակիստանում ավտոբուսի և ավտոցիստեռնի բախմшն հետևանքով 10 մարդ է մահшցել Երևանում՝ խմորեղենի արտադրամասում հրդեհ է բռնկվել Կենսաչափական փաստաթղթում «ծննդյան վայրը» նշման դաշտը կարգավորվում է ISO 3166 ստանդարտով․ ՆԳՆ պարզաբանում էԵրևանի և մարզերի բազմաթիվ հասցեներում սպասվում են էլեկտրաէներգիայի անջատումներՇենքի պայթյունի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է հինգի, ևս երկուսը դեռևս փլատակների տակ են․ ԹբիլիսիԹրամփը հասկանում է Ղրիմի կամրջի վրա հարձակումներից Պուտինի զայրույթըAxios․ Իսրայելը կարող է միանալ Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի ռազմական գործողությանը«Հաղթանակ» զբոսայգում Ալբերտ Հովհաննիսյանի և մյուս զոհվածների հիշատակին նվիրված անկյուն կստեղծվիԻնչ եղանակ է սպասվում նոյեմբերի 20-ից 24-ինԴուք՝ մեր կողքին, մենք՝ ձեր կողքին. Էդուարդ Բաբայան (տեսանյութ)Ֆրանսիայում թոշակառուները դուրս են եկել փողոց՝ բողոքելու ցածր թոշակների դեմՆոյեմբերի 19/20 ջուր չի լինելու․ հասցեներՀանրապետությունում ձյուն է տեղում․ իրավիճակը՝ ավտոճանապարհներինՔուշներ․ Թրամփը Պուտինին և Ծինփինին հայտնել է խաղաղության հասնելու պատրաստակամության մասինԱԺ Ուժեղ Հայաստան խմբակցության պատգամավոր Մարիաննա Ղահրամանյանի պատասխանը ՊՆ հայտարարությանըՀանրապետության նախագահի նստավայրում տեղի է ունեցել դատավորի երդման արարողությունԵրևանի Մյասնիկյան պողոտայում բախվել է 4 ավտոմեքենաՀՀ-ում կանցկացվի սպորտային մարմնամարզության մեծահասակների Եվրոպայի առաջնությունՍիսիանի, Աշոցքի տարածաշրջաններում և Վարդենյաց լեռնանցքում ձյուն է տեղում