Նախարարությունների և հականախարարությունների ժամանակը

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ 13 Դեկտեմբեր, 2016 17:02

Մեր հյուրն է գրող Արծրուն Պեպանյանը.

– Պարոն Պեպանյան, այսօր ի՞նչ է կատարվում մեր երկրում. փորձո՞ւմ ենք մեր տունը ճիշտ կառուցել: Կստացվի՞:

– Որտե՞ղ եք տեսնում այդ փորձերը:

– Նոր վարչապետ է եկել, նոր կառավարություն մասամբ ձևավորվեց: Նոր խնդիրներ են իրենց առջև դրել` փոխվելու, այլ կերպ ապրելու:

– Ես քո տեսածն առանձնապես չեմ տեսնում: Նկատի ունեմ` ձգտումն ինչ–որ բան անելու, փոխելու: Բանն այն է, որ փոխել կարողանալու համար նախ պետք է պարզես, թե ինչ պրոբլեմներ ունենք, և դրան համարժեք քայլեր ձեռնարկես: Եթե դու այդ հարցի պատասխանը չունես, ապա քո ցանկությունները, որքան էլ բարի լինեն, կարող են հաջողության չբերել:

– Վարչապետը խոսեց ախտորոշման մասին: Ասաց, որ պետք է ախտորոշենք հիվանդությունը: Դա եղա՞վ:

– Ես վարչապետի շուրթերից նման բան չեմ լսել: Իր քայլերից ևս չեմ զգում, որ ունի իրական ախտորոշման պատասխանը:

– Այսինքն` չգիտեն, թե որն է մեր հիվանդությունը, բայց փորձում են բուժել:

– Վստահ չեմ, թե չգիտեն: Որովհետև դա գաղտնիք չէ, ժամանակին մեր վերլուծաբանները հարցի պատասխանը տվել են: Առանձնակի բարդ չէ բացել ու կարդալը: Չգիտեմ` կարդացե՞լ են, թե՝ չէ: Բայց եթե այս պահին ինձ առաջարկեին վարչապետ աշխատել, չէի համաձայնի: Որովհետև լուծման քայլերի համակարգ չկա:

– Դու մեր ո՞ր վերլուծաբաններին նկատի ունես:

– Գարեգին Նժդեհ, Հայկ Ասատրյան:

– Շատ խորը բաներ ես ասում. էդ ո՞ւր հասար: Չնայած իշխող կուսակցության գաղափարախոսությունը հենվում է այս մարդկանց հոգևոր–մտավոր ժառանգության վրա:

– Չէի ասի, թե հենվում է: Ժամանակին, երբ հիմնադրվել է Հայաստանի Հանրապետական կուսակցությունը, այդպես է եղել: Իսկ ներկայում ընդամենն անունն է մնացել:

– Լավ, այդ դեպքում ոչինչ չձեռնարկե՞նք պետական կառավարման համակարգում:

– Ես չեմ ասում ոչինչ չձեռնարկենք: Կարող ենք մի քիչ օպտիմալացնել, այն, ինչ այսօր արվում է: Բայց դա էական արդյունք չի տա: Ասեմ` ինչո՞ւ չի տա. վարչապետի գործիքները նախարարություններն են: Իսկ նախարարություններն այսօր իրականում հականախարարություններ են: Քանի որ նրանք իրենց գործառույթները չեն իրականացնում: Ընդհակառակը. իրենց գործառույթները չիրականացնելու շնորհիվ փողեր են աշխատում և գոյատևում են:

– Համենայն դեպս վարչապետը նոր նախարարներ բերեց իր թիմակիցներից, որոնց վստահում է:

– Նախարարությունների էությունը` իրենց աշխատողների մտածողությամբ, տասնամյակներ շարունակ հենված է ուրիշ հոգեմտածողության վրա: Եթե հաջողվի դա փոխել, արդյունք կլինի: Իսկ եթե այդ խնդիրը ընդհանրապես դրված չէ իրենց առաջ, և տեղյակ էլ չեն, որ նման պրոբլեմ ունեն, հաջողության մասին խոսք լինել չի կարող:

Հավանականությունն առավել մեծ է, որ կանցնի ժամանակ, կառավարության գործունեությունը սպասվող արդյունքը չի տա, և մարդիկ կսկսեն նախ դժգոհել, տրտնջալ, ապա` ծաղրել: Իսկ այդ ժամանակ արդեն կառավարությունն ի վիճակի չի լինի ոչինչ անել:

– Արծրուն, դու շատ բարձր նշաձող ես դնում: Այսօրվա իշխող դասի մարդկանց, վերին, թե ստորին էշելոններում գտնվող, մտածողությունը հոգեմտածողություն չէ, փողի մտածողություն է: Ո՞նց կարելի է միանգամից շուռ տալ:

– Ես չեմ կարող ասել միանգամից, թե աստիճանաբար, բայց նրանք, ովքեր ուզում են, որ երկրում լինի արմատական փոփոխություն, պետք է հասկանան, թե ինչու ունենք այս իրականությունը, և ինչ երևույթներ են, որ նպաստում են իրականության վատթարացմանը: Եթե այս հարցերի պատասխանը չունենան, ապա նրանց քայլերն արդյունք չեն տա:

Երբ ես ասացի, որ մերոնք հականախարարություններ են, Դուք պետք է հարցնեիք` իսկ ինչո՞ւ են հականախարարություններ: Դրանք հականախարարություններ են, որովհետև մենք ունենք հակաժողովուրդ: Ժողովրդի հոգեմտածողությունն է հակա` հակաազգային: Այս վիճակից էլ սերվել են հասարակական այս հարաբերությունները: Սա գլոբալ խնդիր է:

– Ե՞րբ ձևավորվեց հակաժողովուրդը մեզանում:

– 100 տարի առաջ արդեն արձանագրել էին, որ մենք ունենք ուծացված հայկական զանգվածներ: Իսկ դրանից առաջ լուրջ վերլուծաբաներ չենք ունեցել, պետություն չենք ունեցել, արխիվ չի մնացել, որպեսզի ուսումնասիրենք:

– Դատապարտվա՞ծ ենք:

– Բոլորովին: Ժողովուրդը, ի տարբերություն անհատի, բուժելի է:

– Նրա օրգանիզմում գործո՞ւմ է ինքնաբուժման մեխանիզմ:

– Գործում է: Ուսումնասիրելով մեր ազգի մի քանի դարերի պատմությունը, ապշում էի, որ Միքայել Նալբանդյան է ծնվել: Որովհետև այն հոգեմտածողությունը, որ գոյություն ուներ այդ դարերում, պետք է Միքայել Նալբանդյան չծնվեր: Պետք է ծնվեին միկիտանսաքոներ ու այսօրվա պաշտոնյաների մեծ մասը:

Հասկացա, որ ազգը չի ուզում մեռնել որպես օրգանիզմ, և իր միջից ի հայտ է բերում փարոսների, որոնք ինքնաապաքինման են տանում նրան: Հետո գալիս է Նժդեհ, գալիս է Թումանյան, Վերնատուն…

Հետո` պաուզա:

Գոհար Սարդարյան