Թրամփը ՄԱԿ–ին ջղաձգության է հասցրել

ԱՄՆ հանրապետականները երբեք էլ չեն սիրել ՄԱԿ–ը և, ինչպես Ջորջ Բուշն Իրաքի ռմբակոծման որոշումն ընդունելիս, փորձել են հնարավորինս զանց առնել այն: Բայց, իհարկե, հանրապետական վերաբերմունքի ամենավառ օրինակը ներկայումս պետքարտուղարի տեղակալի հավակնորդ Ջոն Բոլթոնի հայտնի թևավոր խոսքն է, որ դեռ 2005–ին է հնչել՝ «Շատ հանգիստ կարելի է հողին հավասարեցնել ՄԱԿ–ի շտաբ–բնակարանի վերևի տասը հարկերը, և ոչ ոք չի էլ նկատի, որ աշխարհում ինչ–որ բան պակասում է»: Այնպես, որ պնդել, թե ՄԱԿ–ի համար նորություն է հանրապետականների սկեպտիցիզմը, և դա կապել միայն Թրամփի հետ, ինչպես նույնիսկ հեղինակավոր հանդեսներն են փորձում անել, մեծագույն մոլորություն է: Այլ բան, որ հատկապես Թրամփի ընտրվելուց հետո, կառույցը, հնարավոր հարվածներին դիմակայելու առումով, առավել ակտիվ սպասման ռեժիմով է աշխատում. չէ՞ որ Թրամփը դեռ նախընտրական քարոզչության ընթացքում էր բոլորի, այդ թվում՝ ՄԱԿ–ի համար հին աշխարհակարգի կործանիչ երևակվում: ՄԱԿ–ում, ուրեմն, սպասելի էր նախ՝ Հրվ. Կարոլինայի էքս–նահանգապետ Նիկկի Հեյլիի՝ ՄԱԿ–ում ԱՄՆ ներկայացուցիչ նշանակվելը (տիկինն, ի դեպ, թեպետ բարեհաճության է արժանացել իր նահանգում, բայց առհասարակ դիվանագիտական փորձ չունի: Եվ քանի որ բոլորովին չի կողմնորոշվում միջազգային հարցերում, նրա առաջին ճեպազրույցը, որում լրագրողներին հայտնեց, թե պատրաստվում է մանրազնին կերպով ուսումնասիրել իր աշխատավայրը և էականորեն բարելավել դրա աշխատանքը, միայն բոլորի քմծիծաղը հարուցեց), ապա նաև՝ The New York Times–ի տեղեկատվությունը, թե Սպիտակ տունը պատրաստվում է առնվազն կիսով չափ սահմանափակել տարբեր միջազգային կազմակերպություններին, այդ թվում՝ ՄԱԿ–ին ու նրա կողմից ֆինանսավորվող հիմնադրամ/գործակալություններին տրվող ամերիկյան նվիրատվությունները: Ինչո՞ւ.

The Economist–ն է մեկնաբանել՝ իբր, լավ գործարարի համար, իսկ Թրամփը հենց այդպիսին է, հնարավոր ամեն բան բիզնես է: Այս դեպքում՝ նույնիսկ պետական հարաբերություններն ու քաղաքականությունը: Եվ եթե այդպես է, վաղ թե ուշ, դիտարկելով ՄԱԿ–ի հետ Վաշինգտոնի հարաբերությունները, Թրամփը գալու էր այն եզրակացության, որ այդտեղ ուղղվող փողերը, որ 1 միլիարդից ավելին են և ողջ ֆինասավորման 22%–ն են կազմում, վատ ներդրում են իր համար... Այո, ծանր բաժին հասավ ընդամենն այս հունվարին ՄԱԿ–ի գլխավոր քարտուղար դարձած Անտոնիո Գուտերեշին: Փորձառու, հմուտ դիվանագետի նշանակումը Նյու–Յորքում բոլորին էր խանդավառել, որովհետև, ի տարբերություն «դրսից» ՄԱԿ–ում հայտնված իր երկու նախորդների՝ նրանից բոլորն էին լուրջ փոփոխություններ ակնկալում: «Իսկ հիմա ինչ է ստացվո՞ւմ,– հարցնում է իսրայելյան Maariv–ը,– ստացվում է՝ այդ մարդուն պարզապես չեն թողնի աշխատել, և դա կանի ոչ թե Պուտինը, որի արհամարհանքը ՄԱԿ–ի նկատմամբ հայտնի փաստ է, այլ՝ Թրամփը: Ընդ որում, եթե Պուտինը գոնե հմուտ Չուրկինին է ներկայացուցիչ նշանակում կառույցում, Թրամփն առհասարակ է բոլորին ձեռ առնում իր Հեյլիով:

Բայց դա էլ մի կողմ. ՄԱԿ–ում և հատկապես ԱԽ–ում հիմա ոչ այնքան Հեյլիից են տագնապած, որքան այն բանից, որ իրականում Պուտին–Թրամփ գաղտնի պայմանավորվածությունը, նոր աշխարհակարգի առումով, կայացած փաստ է, և այդ խաղում գոնե ձևական այլ մասնակից չկա: «Սոսկալի է, բայց նրանք ազդեցությունների ոլորտի կբաժանեն մոլորակն՝ ըստ նախասիրությունների, և ամեն մեկն իր տարածքում իր հայեցողությամբ կհանգուցալուծի հնարավոր խնդիրները»,– իսրայելական Maariv–ում անկեղծացել է ՄԱԿ–ի անանուն դիվանագիտական աղբյուրը…