Երևան, 24.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


3 բան, որ երեխան իմանում է դեռևս մոր արգանդում գտնվելիս

ՖՈՏՈ

Պարզվում է՝ երեխաները որոշ բաների հանդեպ ճանաչողություն են ձևավորում դեռևս մոր արգանդում գտնվելիս: BlogNews-ը ձեզ է ներկայացնում 3 բան, որ երեխան իմանում է դեռևս մոր արգանդում:

1. Համային զգացողություններ

Արդյոք հնարավո՞ր է ինչ-որ ուտեստի համ սիրել մինչև լույս աշխարհ գալը: Այս հարցը հետաքրքրել է Բելֆաստի Թագավորական համալսարանի դասախոս Փիթեր Հեփփերին:

Իր կոլեգաների հետ նա մի հետազոտություն իրականացրեց, որի շրջանակներում հետազոտվել են 33 երեխաներ: Այդ երեխաների մայրերը բաժանված էին երկու խմբի. մի մասը հղիության վերջին ամիսներին հաճախ էր սխտոր ուտում, մյուս մասը՝ ընդհանրապես չէր ուտում: Ի դեպ՝ սխտորի ընտրությունը պատահական չէր: Բանն այն է, որ սխտորի հյութը այն օգտագործելուց հետո մի քանի ժամ պահպանվում է օրգանիզմում: Իսկ երեխան կարող է զգալ համը՝ կուլ տալով ամնիոտիկ հեղուկ: Սա, որպես կանոն, տեղի է ունենում ձևավորման 10-րդ շաբաթվանից սկսած: Բացի այդ՝ համային զգացողությունը փոխանցվում է արյան միջոցով մորից երեխային՝ շրջանցելով մարսողական համակարգը:

Պարզվում է՝ այն երեխաները, ում մայրերը հղիության ընթացքում հաճախ էին սխտորով ուտեստներ ուտում, հաճույքով սխտորային ուտեստներ էին ուտում անգամ արդեն 8-9 տարեկանում:

Երեխայի համային ճաշակի ձևավորման վրա ազդում են նաև ոչ այդքան սուր համ ունեցող ուտելիքները, օրինակ՝ գազարը: Մեկ այլ հետազոտության արդյունքում պարզվեց, որ այն երեխաները, որոնց մայրերը հղիության վերջին ամիսներին գազարի հյութ էին օգտագործում, ծնվելուց հետո մեծ հաճույքով էին գազարի հյութ խմում, քան նրանք, ում մայրերը բացառապես ջուր էին ըմպել:

«Երբ երեխային կրծքին մոտ են բերում, նա զգում է այն համը, որը զգացել է հղիություն վերջին 30 շաբաթների ընթացքում,- ասում է Հեփփերը,- և եթե նա նույն համը չզգա, կարող են խնդիրներ առաջանալ»: Այսպես է աշխատում ծնողին ճանաչելու մեխանիզմը:

Ձայներ լսել

Ֆինն գիտնականների կոլեկտիվը մի հետազոտություն իրականացրեց, որի շրջանակներում հղի կանանց մի խումբը հղիության վերջին ամիսներին ամեն օր լսում էր Twinkle, Twinkle, Little Star օրորոցայինը, իսկ մյուսը՝ ոչ:

Հելսինկիի համալսարանի դասախոս Միննա Հուոտիլայնենը, որը ղեկավարում էր հետազոտության ընթացքը, ասում է. «էքսպերիմենտի ընթացքում երեխաները քնած էին։ Որպեսզի որոշեինք երեխայի ռեակցիան, մենք օգտագործում էինք էնցեֆալոգրամմա, այսինքն՝ գրանցում էինք անընդհատ ազդանշաններ, որոնք գալիս էին ուղեղի տարբեր հատվածներից»:

Այն երեխաների ուղեղը, որոնց մայրերը հղիության ընթացքում լսել էին երաժշտությունը, ավելի ակտիվ ազդանշաններ էին ուղարկում: Ավելին՝ այս երեխաները արձագանքում էին, երբ երաժշտությունը սխալներով կամ շեղումներով էր լինում, մինչդեռ այն երեխաները, ում մայրերը չէին լսել այս երաժշտությունը, դրան չէին արձագանքում: Այստեղից եզրակացություն. երեխաները սովորել և մտապահել էին երաժշտությունը դեռևս մոր արգանդում գտնվելիս:

Ճանաչել խոսքը

Նյույորքյան համալսարանի հոգեբան Ատենա Վուլումանոսը համեմատել է երեխաների արձագանքը մարդկային խոսքին և այլ ձայներին:

Ավելին՝ նորածինները ճանաչում են մայրենի լեզուն և մեծ հաճույքով լսում են այն: «Անգլախոս ընտանիքների երեխաները ավելի ակտիվորեն էին ծծում ծծակը, երբ հնչում էր անգլերեն խոսք, միչդեռ ֆրանկոֆոն ընտանիքների երեխաները ակտիվորեն էին արձագանքում ֆրանսերեն լեզվին»,- ասում է Վուլումանոսը:

Բացի այդ՝ պարզվեց, որ երեխաները մայրենի լեզուն ճանաչում են ոչ միայն մոր շուրթերից, այլև երբ անծանոթներն են խոսում:

ՌԴ ԶՈՒ-ն hարվածել է Օդեսային. տnւժել են 2 հոգի Կյանքից հեռացել է վաստակաշատ ուսուցչուհի Սուսան Հովսեփյանը Իշխանությունը կամ դիկտատորը անցողիկ են. նրանք պատմության փոշին են․ Հրայր ԿամենդատյանՆեթանյահուն ԱՄՆ այցի ժամանակ կարող է հանդիպել Ռուբիոյի հետ. Reuters «Արամիս ժպիտը մնաց Շուշիում». Արամ Թորոսյանն անմահացել է նոյեմբերի 7-ին Շուշիում. «Փաստ»Խայտառակության մե՞ջ ենք հայտնվելու, թե՞ որպես հնագույն ազգ կգտնենք ճիշտ ճանապարհ․ Մհեր ԱվետիսյանՆիկոլը «դահիճ» է, 21 թ-ի բոլշևիկ, մտածում է, որ վերացնելու է բոլոր ընդդիմադիրներին, չի’ ստացվելու․ Ավետիք Չալաբյան Եթե շարունակենք հանձնել, Ալիևը երբեք կանգ չի առնի․ Սամվել Կարապետյան Արագածոտնում բախվել են «Jeep»-ը և «Opel Zafira»-ն. 3 վիրավnրից մեկը ազատամարտիկ, «Հայ ազգային կոնգրես»-ի անդամ Վարդան Մալխասյանն է ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեայի 81-րդ նստաշրջանի գլխավոր թեման Մերձավոր Արևելքում և Ուկրաինայում ստեղծված իրավիճակներն են․ Ա․ ԶաքարյանՈ՞ր դեպքերում պարտադիր ժամկետային զինվորական ծառայության անցնելու պարտականությունը կհամարվի իրացված. «Փաստ»Չինաստանը առգրավել է F-35 կործանիչի պահեստամասեր, որոնք հայտնվել էին Հոնկոնգում. Bloomberg Երկիրը դիսկոտեկ չէ․ Սամվել Կարապետյան Սևանա լճի ջրի միջին ջերմաստիճանն առափնյա հատվածում՝ սեպտեմբերի 24-ի 08։00-ի դրությամբ Վահան Քերոբյանի դուստրը՝ Նարեն, կներկայացնի Հայաստանը «Մանկական Եվրատեսիլում». «Փաստ»Լույս չի լինելու Փաշինյանը և Փեզեշքիանն անդրադարձել են երկկողմ առևտրատնտեսական հարաբերություններին և դրանց ընդլայնմանը միտված քայլերին 14 հազար տոմսից վաճառվել է 6 հազարը․ դատարկ տրիբունաների պատասխանատուն ո՞վ է «Վիճակը շատ փխրուն է, փոփոխական, խնդիրներն անընդհատ կուտակվում են և մի օր կարող են ուղղակի «պայթել»». «Փաստ»Դոլարը նորից էժանանո՞ւմ է․ շուկայում նոր շարժ է սկսվել«Հաղթանակ» կամրջի տակ 40-ամյա տղամարդու դի է հայտնաբերվել Ռոստովի մարզում նավթաբազայի վարչական շենքերն են վնասվել ԱԹՍ-ի բեկորների ընկնելու հետևանքով Ի՞նչ է սպասվում ՔՊ-ի հետ դաշինք կազմած համայնքապետերին. «Փաստ»Ոչ իրավաչափությունը՝ որպես «ուղիղ ճանապարհ». «Փաստ»Խաղաղության «աղավնիներն» ու անվերջանալի պահանջները. ինչո՞ւ է Բաքուն արհամարհում Երևանի «սիրո դրսևորումները». «Փաստ»Հայաստանի դեղագործական շուկան. մեծ փողեր, նեղ շրջան և պետական վերահսկողության ձախողումները. «Փաստ»Օրակարգի էվոլյուցիան. ո՞վ և ինչպե՞ս է Հայաստանում ձևավորում հակառուսական նարատիվները. «Փաստ»Էրդողանը Փաշինյանին հրավիրել է COP31 առաջնորդների գագաթնաժողովին, որը տեղի կունենա ԹուրքիայումՋերմաստիճանը կնվազի՞. ի՞նչ եղանակ է սպասվում՝ սեպտեմբերի 24-ից 28-ըՍիրիայի նախագահը ՄԱԿ-ի ամբիոնից հայտարարել է, որ Գոլանի բարձունքները կմնան որպես Սիրիայի տարածք«Վեոլիա Ջուր»-ը հայտարարություն է տարածելՆրանք հնարավորություն չունեն պայքարելու մեր տարածքների համար․ Սամվել ԿարապետյանՓաշինյանի՝ Տիգրանաշենը հանձնելու երազանքը չի իրականանա. Սամվել ԿարապետյանՎթարային ջրանջատում Երևանում, Արմավիրի, Արարատի և Կոտայքի մարզերումՈղբերգական դեպք՝ Երևանում. «Հաղթանակ» կամրջի տակ հայտնաբերվել է տղամարդու մարմինՈրոշ ընդդիմադիրներ սև գործ արեցին, օգնեցին Փաշինյանին մնալ, նրանց հետ համախմբում չի լինելուԿուտակային կենսաթոշակը հնարավոր կլինի վաղաժամ ստանալ որոշ հիվանդությունների դեպքում․ ցանկը փոխվում էԷլիդա Քոչարյանը՝ բռնցքամարտի Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիրԹուրքիայում տղամարդը AI-ով Էրդողանի հետ լուսանկարներ է հրապարակել․ նա ձերբակալվել էՕրակարգի էվոլյուցիան. ո՞վ և ինչպե՞ս է Հայաստանում ձևավորում հակառուսական նարատիվներըԵրևան-Գյումրի ավտոճանապարհին բախվել են «Geely»-ն և «Լադա»-ն․ կա վիրավոր«Եկեղեցուն հասցված հարվածը հարված է հայկական ինքնությանը». Մասնագետները քննարկում են ազգային ժառանգությանը սպառնացող վտանգներըՀորմուզի նեղուցում առևտրային նավը ենթարկվել է hարձակմանՀայաստանի շախմատի կանանց հավաքականը հաղթել է Ադրբեջանի հավաքականինՄենք նոր արմատներ ենք գցելու այն հողում, որից փորձելու են մեզ արմատախիլ անել․ Գոհար ՄելոյանՊետական դավաճանության մեղադրանքով քրեական գործն ուղարկվել է նոր քննության. Վերաքննիչ դատարանը բավարարել է դատախազի բողոքըՏիգրանաշենի զարգացում լինելու է. Գառնիկ ԴավթյանՄԹ-ում RAF ուսումնական ինքնաթիռ է վթարի ենթարկվելԲյուջեն կատարվել է 17.7 մլրդ դրամ հավելուրդով«ՖՈԼԻԱ» ներկայացումը՝ Երևանում «Թէատրոն» փառատոնի շրջանակում