Երևան, 09.Ապրիլ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Արթիկի տուֆը՝ բնակչության հիվանդությունների պատճառ

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Արթիկի բնակիչները դժգոհ են: Եթե Արթիկի տուֆը ամբողջ Հայաստանին ու ԽՍՀՄ-ին տուֆով էր ապահովում, ապա այսօր դրա պատճառով ժողովրդին ապահովում է մի շարք հիվանդություններով և քաղաքային ամենօրյա փոշով:

Բնակիչներից մեկը Past.am-ի հետ զրույցում ասաց.

- Ժամանակին Արթիկը դրախտավայր էր: Բայց Արթիկում սկսեցին հանքերը շահագործել, հանքերը բացեցին, քարն օգտագործեցին, և ոչ ոք չի մտածել էդ հանքերը փակելու մասին: Արթիկի բնակչուհին, ով ԵՊՀ Աշխարհագրության և երկրաբանության ֆակուլտետի ուսանողուհի է, նշեց.

-Եթե դուք քայլեք քաղաքի ծայրամասային հատվածներում, կտեսնեք հանքերից մնացած պոչամբարները, բացված հանքերն ու փոշու շերտը, որն ամեն անգամ քամուց տարածվում է քաղաքով մեկ: Հենց դա է պատճառը, որ մեր տարածաշրջանում մի շարք հիվանդություններ են տարածված: Ըստ էության, էդ հանքերը պիտի փակվեին, դրանց վրա պիտի հողային շերտ լցվեր, որպեսզի բուսածածկույթը վերականգնվեր, բայց քարը հանել են ու էդպես բաց թողել:

Արթիկի բնակչության մեծ մասի մոտ արտահայտված են վահանաձև գեղձի խնդիրներ, աստմատիկ հիվանդություններ և այլն:

Քաղաքի տարեց բնակչուհիներից մեկը պատմեց, որ ժամանակին տուֆի հանքերում աշխատող բոլոր բանվորներին հատուկ հյութ էին տալիս, որպեսզի սիլիկոս կոչվող հիվանդությունները, որ առաջանում են քարի փոշուց, չվնասեին բանվորներին: Բացի դրանից, տարին 2 անգամ բժշկական հետազոտության էին տանում, որ տեսնեին՝ քարի փոշին թոքերի վրա ինչ շերտով է նստած:

-Հիմա էդ փոշին, իհարկե ոչ էն ժամանակվա ծավալով, բայց էլի տարածվում է, ու դա շնչում է քաղաքի ամբողջ բնակչությունը:

Ժամանակին ԽՍՀՄ բոլոր պետություններին տուֆ արտահանող Արթիկտուֆ ընկերությունն այժմ փոքրիկ ՍՊԸ է: Այժմ գործում են մեկ կամ երկու մասնավոր հանքեր, որոնք աշխատում են խիստ անհրաժեշտ դեպքերում:

Արթիկի այս խնդիրը լուծելու համար որոշակի ֆինանսական միջոցներ են հարկավոր, որոնք քաղաքային իշխանությունները չունեն, սակայն հարկ է նշել նաև, որ ընդամենը 15.000 բնակչություն ունեցող այս փոքր քաղաքում օր օրի ավելանում են առևտրային կենտրոններն ու հանդիսությունների շքեղ սրահները:

Արուսիկ Տիգրանյան

Վենսը հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ն Իրանին համաձայնություն չի տվել Լիբանանը հրադադարի մեջ ներառելու համար Reuters. Իրանը կարող է բացել Հորմուզի նեղուցը ապրիլի 9-ին կամ 10-ին Իրանը վնասել է երկու ամերիկյան ռազմանավ Հավակնորդների մրցաշար․ 9-րդ տուրի արդյունքները Պարզվել է այսօր Սպիտակ-Վանաձոր ճանապարհի ողբերգական ավտովթարի հետևանքով մահացած ՀՀ ՊՆ զինծառայողների և բեռնատարի վարորդի ինքնությունը Հայ կինը ծաղկի պես նուրբ է, բայց լեռան պես ամուր… Սիրուշոն նոր լուսանկարներ է հրապարակել Ավտովթար է տեղի ունեցել․ վիրավորներ կան Լիբանանում հրադադարը պատերազմը դադարեցնելու պայման է. Փեզեշքիան Օդի ջերմաստիճանը կնվազի․ ի՞նչ եղանակ է սպասվելու ապրիլի 9-ից 13-ը Միրզոյանը ողջունել է Երևան ժամանած Ղազախստանի ԱԳ նախարարին Չի կարող երկրի արտաքին քաղաքականությունը հակառակվել երկրի տնտեսական շահերին․ Ռոբերտ Քոչարյան Գազայում սպանվել է Al Jazeera-ի լրագրողը Երբ տնտեսությունը ուժեղ է, կարող ես բերել ուժեղ, կայուն և երկարատև խաղաղություն․ փոփոխությունը` միայն Սամվել Կարապետյանի հետ․ Ուժեղ ՀայաստանԱսել Ռուսաստանին՝ դու ճանաչել ես Արցախը Ադրբեջանի կազմում, ես էլ եմ ճանաչել, աբսուրդային իրավիճակ է․ սա սեփական մեղքերը ուրիշների գրպանը գցել է․ Ռոբերտ ՔոչարյանԷստոնիայի արտգործնախարարը կայցելի Հայաստան IDBank-ը մասնակցեց ՀԲՄ մարզային համաժողովին՝ ներկայացնելով ՓՄՁ ոլորտի համար նորարար գործիքներըԱդրբեջանի ափերի մոտ հինգ երկրաշարժ է տեղի ունեցել Նախագահ Թրամփի կարմիր գծերը չեն փոխվել Իրանի հարցում․ Լևիթ Հայաստան–Իրան․ ռազմավարական գործընկերություն պետությունների միջև և արժեքային ընդհանրություն ժողովուրդների միջև. Արման ՎարդանյանՀրդեհ է բռնկվել Պառավաքար գյուղի տներից մեկում Մրցաշարի գլխավոր ուղերձը թմրամոլության և արատավոր երևույթների դեմ պայքարն է. Հովհաննես ԾառուկյանԱնհապաղ կոչ եմ անում բոլոր կողմերին զսպվածություն ցուցաբերել և պահպանել համաձայնեցված երկշաբաթյա հրադադարը․ Շարիֆ Զինադադարը պետք է ամբողջությամբ ներառի Լիբանանը․ Մակրոն Ռուսաստանի նախագահի հետ, այս տարիների ընթացքում, երբեք չի եղել գոնե մեկ կետ, որը կարող էր բերել անվստահության․ Ռոբերտ ՔոչարյանԿnղոպտել են «Մարսելի» գլխավոր մարզչի առանձնատունը Փաշինյանի նպատակն այն էր, որ բոլորին ցույց տար, որ ինքը այն մարդն է, որին բոլորն ընդունում են. Ռոբերտ ՔոչարյանՓաշինյանը Շրջակա միջավայրի նախարարության գլխավոր քարտուղարին ազատել է պաշտոնից Մայրության և գեղեցկության օրը մեծ շուքով ու ջերմությամբ նշվեց Պլեխանովի անվան համալսարանի Երևանի մասնաճյուղում (տեսանյութ) Հիմա ինքնիշխան ենք, թե՞ ինքնիշխան չենք․ Էդմոն ՄարուքյանԱմբողջ խմբակցությունով առավոտից երեկո մեզնից եք խոսում. էս ի՞նչա քաղաքի վիճակը, ամոթը լավ բանա․ Ալիկ ԱլեքսանյանԱլավերդի քաղաքում «ZIL» մակնիշի բեռնատարը դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի հատվածից, վնաuել հարակից տան հենապատը և հայտնվել տան բակում Հայաստանը լինելու՛ է ազատ, ժողովրդավարական և ուժեղ պետություն. Մուրազ ՇամոյանԹրամփն առաջարկ է արել Իրանին Իրանը դադարեցրել է Հորմուզի նեղուցով նավագնացությունը՝ Լիբանանի վրա Իսրայելի հարձակումներից հետո Ադրբեջանը Ռուսաստանից պահանջում է «ղարաբաղյան թեման քաղաքական քննարկման առարկա չդարձնել». Մոսկվայից խոստացել են պատասխանել Երևանում մեկնարկել է Doing Digital չորրորդ ֆորումըՏեղի է ունեցել Ազգային փոքրամասնությունների հարցերով խորհրդի նիստը Ուսուցիչները՝ Ուժեղ Հայաստանում. Նարեկ ԿարապետյանՀամայնքային ոստիկանները ձեռնարկած միջոցառումների արդյունքում հետախուզվողների են հայտնաբերել Իրանի ԻՀՊԿ-ն երկրի հարավում ոչնչացրել է Hermes անօդաչու թռչող սարք Բեյրութի վրա իսրայելական hրթիռային hարձակման hետևանքով uպանվել է ավելի քան 80 քաղաքացի. Կարմիր խաչ Վանաձոր-Սպիտակ ճանապարհին բախվել են «DAF» բեռնատարն ու «ՎԱԶ 21014»-ը. կա 2 զnh, 2 տուժած ՀՀ-ն կսկսի ֆինանսական տեղեկություններ փոխանակել տարբեր երկրների հետ. նախագծի քննարկում Ազգային ժողովում Կոնվերս Բանկը՝ ՓՄՁ համաժողովումԱռաջընթաց ամեն օր․ Ամիօ բանկը ներդնում է մասնաճյուղային ցանցի ունիվերսալացման մոդելԻնչպե՞ս են տնային կալանքի տակ գտնվողները մասնակցելու ընտրություններին Պատերազմի մասին թեզը բացարձակ կեղծիք է․ Ավետիք Չալաբյան Ինչպիսին է քաղաքների մթնոլորտային օդում փոշու պարունակությունը Իսրայելի ՊԲ-ն «Առյուծի մռնչյուն» գործողության մեկնարկից ի վեր «Հըզբոլլահ»-ի դեմ իրականացրել է իր ամենամեծ հարվածը Եղանակը Հայաստանում․ լեռնային և նախալեռնային շրջաններում սպասվում է բուք ու ձյուն, ինչպես նաև ուժեղ քամի