Երևան, 20.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Ինչի՞ է հանգեցնում ոչ բավականաչափ քնելը

ՖՈՏՈ

նի պակասն ասես մերօրյա էպիդեմիա լինի: Թերևս սա զարմանալի չէ, եթե հաշվի առնենք մեր կյանքի խելահեղ ռիթմը: Որպեսզի ամեն ինչ հասցնենք, որպես կանոն, մենք նախընտրում ենք մի քանի ժամ ուշ քնել կամ էլ մի քանի ժամ շուտ արթնանալ: Սակայն առողջ և լիարժեք քունը չափազանց կարևոր է:

Տարիքի հետ բավարար քնի չափաբաժինը նվազում է

  • Տարեց մարդիկ (65 տարեկան և ավել) – 7-8 ժամ
  • Չափահասներ (24-64 տարեկան) – 7-9 ժամ
  • Երիտասարդներ (18-23 տարեկան) – 7-9 ժամ
  • Դեռահասներ (14-17 տարեկան) – 8-10 ժամ
  • Դպրոցականներ (6-13 տարեկան) – 9-11 ժամ
  • Երեխաներ (3-5 տարեկան) – 10-13 ժամ
  • Փոքրիկներ (1-2 տարեկան) – 11-14 ժամ
  • Մանկիկներին (4-11 ամսական) – 12-15 ժամ
  • Նորածիններին (0-3 ամսական) – 14-17 ժամ

Ի՞նչ է տեղի ունենում, երբ մենք բավականաչափ չենք քնում

  • Մենք հիավանդանում ենք: Մեր իմունային համակարգը ուղղակիորեն կապված է քնելու հետ, և որ բավարար քունը հանգեցնում է օրգանիզմի դիմադրողականության անկման:
  • Մենք դժվարությամբ ենք մտածում, տրամաբանում, արձագանքում: Սա չափազանց վտանգավոր է. մի պահ պատկերացրեք, որ դուք ղեկին եք, և անհրաժեշտ է արագ կոմնորոշվել:
  • Մենք քաշ ենք հավաքում, եթե 5 ժամից պակաս ենք քնում:
  • Վատանում է մաշկի վիճակը, առաձժջանում են պզուկներ, կնճիռներ: Օրգանիզմը սկսում է արագ ծերանալ:
  • Մեծանում է սիրտ-անոթային հիվանդություններով հիվանդանալու ռիսկը:
  • Մեծանում է քաղցկեղով հիվանդանալու հավանականությունը:
  • Նվազում է լիբիդոն: Մեկ շաբաթ անընդմեջ 5 ժամից պակաս քնելը հանգեցնում է արյան մեջ տեստոստրոնի կրճատման, իսկ սեռական հորմոնների քանակը կրճատվում է 15%-ով:
  • Մենք դառնում ենք մոռացկոտ: Քնած ժամանակ ուղեղը ‹‹դասավորում›› է ինֆորմացիան, իսկ քիչ քնելու արդյունքում ուղեղը պարզապես չի հասցնում դա անել:

Ի՞նչ անել

  1. Ռեժիմ սահմանեք և դրան հավատարիմ մնացեք անգամ հանգստայան օրերին:
  2. Մաքուր օդ շնչեք, հնարավորության դեպքում քնելուց առաջ 15 րոպեով դուրս եկեք զբոսանքի, օդափոխեք ննջարանը:
  3. Օրվա ընթացքում շատ շարժվեք, որքան շատ հոգնեք, այնքան ավելի հեշտ կքնեք:
  4. Աշխատեք հնարավորինս քիչ նյարդայնանալ: Աշխատեք ոչ մեկի հատ չվիճել և ոչինչ սրտին մոտ չընդունել:
  5. Մի կերեք քնելուց առաջ, մարսողությունը ակտիվ պրոցես է, որը խանգարում է քնել:
  6. Երեկոյան մի ըմպեք սուրճ, կանաչ թեյ, այլ առույգացնող և կոֆեին պարունակող ըմպելիքներ, իդեպ, շոկոլադն էլ է կոֆեին պարունակում:
  7. Աշխատեք միայն աշխատանքի վայրում, տունը հանգստի համար է:
  8. Լիցքաթափվեք երեկոյան. լոգանք ընդունեք, գիրք ընթերցեք, երաժշտություն լսեք:
Վարդան Ջհանյանը ներկայացրել է Հայաստանի հանքարդյունաբերության ոլորտի առաջիկա առաջնահերթություններըՏարածաշրջանային բախումների եզրին. Արշակ Կարապետյանը՝ անվտանգության մեխանիզմների, 102-րդ ռազմաբազայի և արժանապատիվ պայքարի մասին․ «Փաստ»Փաշինյանին հարցեր տալը՝ այլևս ոչ թե անիմաստ, այլև կոլեգիալ համերաշխությանը հակասո՞ղ․ Մենուա ՍողոմոնյանՎրաստանի փորձը կարող է լավ հիմնավորում դառնալ Հայաստանում կենսաթոշակառուների գույքահարկի արտոնության պահանջի համար․ ԿամենդատյանԱշտարակ-Ուջան ավտոճանապարհին վարորդը «Լադա»-ով դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի գոտուց և հայտնվել դաշտում․ կա վիրավnր Սամվել Կարապետյանին կալանավորեցին, որովհետև Հեյդարի որդուն թույլ չի տալիս ալիևյան սահմանադրությունը թելադրել հայ ժողովրդին. Անուշ Միրզոյան«Ծննդյան վայր՝ Ադրբեջան». ինչու է այսպես նշվում արցախցիների նոր անձնագրերում Կյանքից հեռացել է Մարինե ՄարինոսյանըՊՆ-ն արձագանքել է բանակում մահերի թվի վերաբերյալ քննադատությանը ՊՆ-ն փորձում է հասարակական դիսկուրսից դուրս մղել ոչ մարտական պայմաններում բանակում զոհերի խնդիրը․ Մարիաննա ՂահրամանյանԶելենսկին հայտարարել է, որ Ուկրաինային Արևմոտքից 115 միլիարդ դոլար է անհրաժեշտ Պակիստանում ավտոբուսի և ավտոցիստեռնի բախմшն հետևանքով 10 մարդ է մահшցել Երևանում՝ խմորեղենի արտադրամասում հրդեհ է բռնկվել Կենսաչափական փաստաթղթում «ծննդյան վայրը» նշման դաշտը կարգավորվում է ISO 3166 ստանդարտով․ ՆԳՆ պարզաբանում էԵրևանի և մարզերի բազմաթիվ հասցեներում սպասվում են էլեկտրաէներգիայի անջատումներՇենքի պայթյունի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է հինգի, ևս երկուսը դեռևս փլատակների տակ են․ ԹբիլիսիԹրամփը հասկանում է Ղրիմի կամրջի վրա հարձակումներից Պուտինի զայրույթըAxios․ Իսրայելը կարող է միանալ Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի ռազմական գործողությանը«Հաղթանակ» զբոսայգում Ալբերտ Հովհաննիսյանի և մյուս զոհվածների հիշատակին նվիրված անկյուն կստեղծվիԻնչ եղանակ է սպասվում նոյեմբերի 20-ից 24-ինԴուք՝ մեր կողքին, մենք՝ ձեր կողքին. Էդուարդ Բաբայան (տեսանյութ)Ֆրանսիայում թոշակառուները դուրս են եկել փողոց՝ բողոքելու ցածր թոշակների դեմՆոյեմբերի 19/20 ջուր չի լինելու․ հասցեներՀանրապետությունում ձյուն է տեղում․ իրավիճակը՝ ավտոճանապարհներինՔուշներ․ Թրամփը Պուտինին և Ծինփինին հայտնել է խաղաղության հասնելու պատրաստակամության մասինԱԺ Ուժեղ Հայաստան խմբակցության պատգամավոր Մարիաննա Ղահրամանյանի պատասխանը ՊՆ հայտարարությանըՀանրապետության նախագահի նստավայրում տեղի է ունեցել դատավորի երդման արարողությունԵրևանի Մյասնիկյան պողոտայում բախվել է 4 ավտոմեքենաՀՀ-ում կանցկացվի սպորտային մարմնամարզության մեծահասակների Եվրոպայի առաջնությունՍիսիանի, Աշոցքի տարածաշրջաններում և Վարդենյաց լեռնանցքում ձյուն է տեղումՍամվել Կարապետյանին կալանավորեցին, որովհետև Հեյդարի որդուն թույլ չի տալիս ալիևյան սահմանադրությունը թելադրել հայ ժողովրդին. Անուշ ՄիրզոյանԿասեցվել է «Սիթի» ընկերության հացի արտադրամասի արտադրական գործունեությունըԼևոն Արոնյանը հաղթանակ է տարել ադրբեջանցի Շահրիյար Մամեդյարովի նկատմամբՊուտինն ավարտել է իր երկօրյա այցը ՉինաստանԱՄՆ-ը նոր պատժամիջոցներ է սահմանել «Հեզբոլլահի» ֆինանսավորման հետ կապված կազմակերպությունների և անձանց նկատմամբ Քուվեյթում ամերիկյան ավիաբազայի 15 հանգար է վնասվել Իրանի հարվածների հետևանքով. AP 44-օրյա պատերազմի զոհերի նույնականացման վերաբերյալ նոր տվյալներ են հրապարակվել ԶՈՒ-ում մեկնարկել է ատեստավորման նոր փուլ․ արդյունքները վճռորոշ կլինեն Հայտնի է աշխարհի ամենաբարձր վարձատրվող ֆուտբոլիստը․ The Touchline-ը ներկայացրել է տասնյակը Մեր բոլորի խնդիրն է ամեն գնով պաշտպանել Անկախության հռչակագիրը. Ավետիք ՉալաբյանԼսում ենք` պետք է պատրաստվել 2030 թվականին. Պուտին 33-ամյա տղան սպանել է հորըՍամվել Կարապետյանն անազատության մեջ է գտնվում Հայաստանի Սահմանադրությունը պաշտպանելու համար․ Տիգրան ԱբրահամյանՆկարահանել ու հաղորդել. վարորդների խախտումների վերահսկողությունը կընդլայնվի Դուք հասկանու՞մ եք, որ իշխանությունը հավերժ չի, մի օր հատիկ առ հատիկ բոլոր էս այլասերումների ու անիրավությունների համար պատասխան եք տալու․ Աննա ԿոստանյանԱրմավիրի մարզի մի շարք բնակավայրերում փորձարկվելու են էլեկտրական շչակներ Ադրբեջանի նախապայմանները վերջ չունեն, իսկ հայ ժողովուրդը մեզ զիջումներ անելու մանդատ չի’տվել. Հայկ ՖարմանյանՂրիմի կամրջի վրա hարձակումներին ՌԴ պատասխան գործողությունները շատ ավելի ցավnտ կլինեն. Պուտին ՌԴ-ի, ՉԺՀ-ի և ԱՄՆ-ի առաջնորդների Շենժենում կայացած առաջին եռակողմ հանդիպման արդյունքները նշանակալի պտուղներ կտան ապագայում. Սի Ծինփին Գեոպոլիտիկ պայքարը ոչ միայն կանգ չի առնում, այլ ավելի լուրջ և վտանգավոր փուլ է մտնում․ Մհեր Ավետիսյան