Երևան, 20.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

5 առեղծվածային երևույթներ, որոնք մարդ էակը միայն մեկ անգամ է տեսել

ՖՈՏՈ

Ուեսթ գիսաստղ

Տեսանելի լինելով 1976 թվականին՝ գիսաստղն անվանվել է ասղագետ Ռիչարդ Ուեսթի անունով, ով առաջին անգամ նկատել է այն: Այն այնքան մոտ էր Երկրին, որ ավելի պայծառ էր երևում, քան երբևէ երևացել է Յուպիտերը: Սակայն Ուեսթ գիսաստղն այս ցուցակում հայտնվել է ոչ թե պայծառության, այլ իր սիդերիկ պարբերության համար:

Շատ գիսաստղեր հայտնվում են մեր կյանքում մեկ անգամ, ինչպես օրինակ Հալլիի գիսաստղը, որն Արեգակի շուրջն իր պտույտը կատարում է 76 տարին մեկ անգամ: Իսկ Ուեսթ գիսաստղն այդ պտույտն իրականացնում է 250,000 տարին մեկ անգամ: Սակայն այս ցուցանիշը հստակ չէ. զանգվածի կորուստը կամ արեգակնային համակարգի այլ մարմինների հետ փոխհարաբերությունները կարող են փոխել գիսաստղի ուղեծիրը: Բայց, իհարկե, 249,000 տարին էլ քիչ ժամանակ չէ:

Ցավոք սրտի, գիսաստղի մասին մեդիան շատ տեղեկություններ չի տվել: Շատերը բաց են թողել այն տեսնելու հնարավորությունը 1976 թ. և դժվար թե հաջորդ անգամ հնարավորություն ունենան տեսնելու:

Այցելություն Արեգակնային համակարգի երկու սառցե հսկաներին

Մարդու ձեռքով պատրաստված միակ սարքը, որը երբևէ ուղարկվել է Ուրան կամ Նեպտուն, Վոյաժեր 2 տիեզերանավն էր: Ուրանի ուսումնասիրման 5,5 ժամվա ընթացքում այն պարզեց, որ մոլորակի մթնոլորտը կազմված է 85% ջրածնից և 15% հելիումից, որ ամպերից 800 կմ ներքև եռացող օվկիանոս կա և որ այն 10-ով ավելի արբանյակներ ունի, քան մինչև այդ պարզ էր:

Վոյաժեր 2-ի թռիչքը Նեպտուն նույնպես անակնկալներով լի էր: Հայտնաբերվեցին մոլորակի Մեծ սև բիծը և դրա արբանյակ Տրիտոնի ակտիվ գեյզերները: Այս յուրօրինակ այցելությունները մի քանի անգամ ավելացրին մարդկության գիտելիքները այդ երկու մոլորակների վերաբերյալ:

Հարկ է նշել, որ Վոյաժեր 2-ի նախորդը՝ Վոյաժեր 1-ը մարդու կողմից պատրաստված առաջին և միակ սարքն էր, որն ուղարկվեց միջաստեղային տիեզերք:

Նիագարայի ցամաքած ջրվեժներ

Չնայած վայրկյանում 567,800 լ հոսքին՝ Ամերիկյան ջրվեժն ու Հարսանյաց ջրվեժը 1969 թ. մի քանի ամիս շարունակ ցամաք էին: Սրանք այն երեք ջրվեժներից երկուսն են, որոնք միասին կազմում եմ Նիագարայի ջրվեժները:

Անակնկալ չէր, որ այս դեպքը հանգեցրեց զբոսաշրջության կտրուկ աճին: Ընդամենը մեկ շաբաթվա հանգստյան օրերին 89,790 մարդ այցելեց այստեղ՝ տեսնելու և քայլելու չորացած ջրվեժի վրայով, չնայած որ ոստիկանության աշխատակիցները զգուշացնեւմ էին, որ դա շատ վտանգավոր է:

Շատ աշխատանքներ տանելուց հետո ջրերը կարծես «կենդանություն առան»: Շատերը սպասում էին, որ ջրերը միանգամից, պայթյունի նման կիջնեն, սակայն զուր. դրանք վերականգնվեցին աստիճանաբար:  

Հարավատլանտյան մրրիկ

Հյուսիսային օվկիանոսում խոշոր մրրիկները սովորական երևույթներ են: Յուրաքանչյուր եղանակի ընթացքում միջինում այդպիսի 6 մրրիկ և 12 արևադարձային փոթորիկներ են լինում: Սակայն Հարավային օվկիանոսում 1974 թվականից ի վեր միայն 9 արևադարձային փոթորիկներ են տեղի ունեցել:

Հազվադեպհանդիպող այդ փոթորիկներից մեկը հանկարծակիորեն վերածվել է մրրիկի՝ Կատարինայի ցիկլոնի: Այն պատմության մեջ միակ մրրիկն է եղել Հարավային օվկիանոսում և տեղի է ունեցել 2004 թ. մարտին: Այն զարգացրել է 127 կմ/ժ արագություն, վնասել է 36,000 տներ և խլել է երեք մարդու կյանք:

Գարեջրի հեղեղ

«Ձիու կոշիկ» գարեջրատունը, որը Լոնդոնում է գտնվում, ունի սեփական 6.7 մ բարձրությամբ խմորման տակառ: Այդ տակառի մեջ 1814 թ. հոկեմբերի 17-ին գարեջուր էր խմորվում, երբ դրա երկաթե օղակներից մեկը, որը տակառը կանգուն էր պահում, կտրվեց: Մեկ ժամ անց հսկայական տակառը տրաքեց՝ դուրս թափելով ավելի քան 1.2 մլն լիտր խմորվող գարեջուր:

Դեպքի ժամանակ ութ մարդիկ մահացան, իսկ մի քաի օր անց ևս իննը՝ ալկոհոլային թունավորումից: Գարեջրատան տնօրինությանը դատի տվեցին, սակայն ապացուցվելուց հետո, որ նրանք դեպքի հետ ոչ մի առնչություն և առհասարակ մեղավորություն չունեն, ազատվեցին: Այսպիսի դեպքի մարդկությունը երևի թե էլ երբեք ականատես չի լինի, սակայն ամեն տարի Լոնդոնի Հոլբորն Վիփետ փաբում հիշվում և նշվում է իրադարձության տարեդարձը:

Վարդան Ջհանյանը ներկայացրել է Հայաստանի հանքարդյունաբերության ոլորտի առաջիկա առաջնահերթություններըՏարածաշրջանային բախումների եզրին. Արշակ Կարապետյանը՝ անվտանգության մեխանիզմների, 102-րդ ռազմաբազայի և արժանապատիվ պայքարի մասին․ «Փաստ»Փաշինյանին հարցեր տալը՝ այլևս ոչ թե անիմաստ, այլև կոլեգիալ համերաշխությանը հակասո՞ղ․ Մենուա ՍողոմոնյանՎրաստանի փորձը կարող է լավ հիմնավորում դառնալ Հայաստանում կենսաթոշակառուների գույքահարկի արտոնության պահանջի համար․ ԿամենդատյանԱշտարակ-Ուջան ավտոճանապարհին վարորդը «Լադա»-ով դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի գոտուց և հայտնվել դաշտում․ կա վիրավnր Սամվել Կարապետյանին կալանավորեցին, որովհետև Հեյդարի որդուն թույլ չի տալիս ալիևյան սահմանադրությունը թելադրել հայ ժողովրդին. Անուշ Միրզոյան«Ծննդյան վայր՝ Ադրբեջան». ինչու է այսպես նշվում արցախցիների նոր անձնագրերում Կյանքից հեռացել է Մարինե ՄարինոսյանըՊՆ-ն արձագանքել է բանակում մահերի թվի վերաբերյալ քննադատությանը ՊՆ-ն փորձում է հասարակական դիսկուրսից դուրս մղել ոչ մարտական պայմաններում բանակում զոհերի խնդիրը․ Մարիաննա ՂահրամանյանԶելենսկին հայտարարել է, որ Ուկրաինային Արևմոտքից 115 միլիարդ դոլար է անհրաժեշտ Պակիստանում ավտոբուսի և ավտոցիստեռնի բախմшն հետևանքով 10 մարդ է մահшցել Երևանում՝ խմորեղենի արտադրամասում հրդեհ է բռնկվել Կենսաչափական փաստաթղթում «ծննդյան վայրը» նշման դաշտը կարգավորվում է ISO 3166 ստանդարտով․ ՆԳՆ պարզաբանում էԵրևանի և մարզերի բազմաթիվ հասցեներում սպասվում են էլեկտրաէներգիայի անջատումներՇենքի պայթյունի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է հինգի, ևս երկուսը դեռևս փլատակների տակ են․ ԹբիլիսիԹրամփը հասկանում է Ղրիմի կամրջի վրա հարձակումներից Պուտինի զայրույթըAxios․ Իսրայելը կարող է միանալ Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի ռազմական գործողությանը«Հաղթանակ» զբոսայգում Ալբերտ Հովհաննիսյանի և մյուս զոհվածների հիշատակին նվիրված անկյուն կստեղծվիԻնչ եղանակ է սպասվում նոյեմբերի 20-ից 24-ինԴուք՝ մեր կողքին, մենք՝ ձեր կողքին. Էդուարդ Բաբայան (տեսանյութ)Ֆրանսիայում թոշակառուները դուրս են եկել փողոց՝ բողոքելու ցածր թոշակների դեմՆոյեմբերի 19/20 ջուր չի լինելու․ հասցեներՀանրապետությունում ձյուն է տեղում․ իրավիճակը՝ ավտոճանապարհներինՔուշներ․ Թրամփը Պուտինին և Ծինփինին հայտնել է խաղաղության հասնելու պատրաստակամության մասինԱԺ Ուժեղ Հայաստան խմբակցության պատգամավոր Մարիաննա Ղահրամանյանի պատասխանը ՊՆ հայտարարությանըՀանրապետության նախագահի նստավայրում տեղի է ունեցել դատավորի երդման արարողությունԵրևանի Մյասնիկյան պողոտայում բախվել է 4 ավտոմեքենաՀՀ-ում կանցկացվի սպորտային մարմնամարզության մեծահասակների Եվրոպայի առաջնությունՍիսիանի, Աշոցքի տարածաշրջաններում և Վարդենյաց լեռնանցքում ձյուն է տեղումՍամվել Կարապետյանին կալանավորեցին, որովհետև Հեյդարի որդուն թույլ չի տալիս ալիևյան սահմանադրությունը թելադրել հայ ժողովրդին. Անուշ ՄիրզոյանԿասեցվել է «Սիթի» ընկերության հացի արտադրամասի արտադրական գործունեությունըԼևոն Արոնյանը հաղթանակ է տարել ադրբեջանցի Շահրիյար Մամեդյարովի նկատմամբՊուտինն ավարտել է իր երկօրյա այցը ՉինաստանԱՄՆ-ը նոր պատժամիջոցներ է սահմանել «Հեզբոլլահի» ֆինանսավորման հետ կապված կազմակերպությունների և անձանց նկատմամբ Քուվեյթում ամերիկյան ավիաբազայի 15 հանգար է վնասվել Իրանի հարվածների հետևանքով. AP 44-օրյա պատերազմի զոհերի նույնականացման վերաբերյալ նոր տվյալներ են հրապարակվել ԶՈՒ-ում մեկնարկել է ատեստավորման նոր փուլ․ արդյունքները վճռորոշ կլինեն Հայտնի է աշխարհի ամենաբարձր վարձատրվող ֆուտբոլիստը․ The Touchline-ը ներկայացրել է տասնյակը Մեր բոլորի խնդիրն է ամեն գնով պաշտպանել Անկախության հռչակագիրը. Ավետիք ՉալաբյանԼսում ենք` պետք է պատրաստվել 2030 թվականին. Պուտին 33-ամյա տղան սպանել է հորըՍամվել Կարապետյանն անազատության մեջ է գտնվում Հայաստանի Սահմանադրությունը պաշտպանելու համար․ Տիգրան ԱբրահամյանՆկարահանել ու հաղորդել. վարորդների խախտումների վերահսկողությունը կընդլայնվի Դուք հասկանու՞մ եք, որ իշխանությունը հավերժ չի, մի օր հատիկ առ հատիկ բոլոր էս այլասերումների ու անիրավությունների համար պատասխան եք տալու․ Աննա ԿոստանյանԱրմավիրի մարզի մի շարք բնակավայրերում փորձարկվելու են էլեկտրական շչակներ Ադրբեջանի նախապայմանները վերջ չունեն, իսկ հայ ժողովուրդը մեզ զիջումներ անելու մանդատ չի’տվել. Հայկ ՖարմանյանՂրիմի կամրջի վրա hարձակումներին ՌԴ պատասխան գործողությունները շատ ավելի ցավnտ կլինեն. Պուտին ՌԴ-ի, ՉԺՀ-ի և ԱՄՆ-ի առաջնորդների Շենժենում կայացած առաջին եռակողմ հանդիպման արդյունքները նշանակալի պտուղներ կտան ապագայում. Սի Ծինփին Գեոպոլիտիկ պայքարը ոչ միայն կանգ չի առնում, այլ ավելի լուրջ և վտանգավոր փուլ է մտնում․ Մհեր Ավետիսյան