Երևան, 20.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

«Պաշարվածները». նոր փաստավավերագրական ֆիլմ՝ 91-92թթ. սովի ու հրի մատնված Ստեփանակերտի մասին

ՖՈՏՈ

BlogNews.am-ը գրում է.

Փետրվարի 25-ին «Կինո պարկ» կինոթատրոնում տեղի ունեցավ  «Պաշարվածները» փաստավավերագրական ֆիլմի պրեմիերան, որին ներկա էր նաև BlogNews.am-ը: 
Ֆիլմը դիտելու էին եկել հասարակական գործիչներ, լրագրողներ, Արցախյան ազատամարտի մասնակիցներ ու նաև մարդիկ, որոնց մասին պատմում է ֆիլմը՝ 90-ականների պաշարված ու հրթիռահրետակոծվող Ստեփանակերտի բնակիչները, ովքեր վերապրել են այդ օրերը: 
ՀՀ Նախագահի աշխատակազմի «Հանրային կապերի և տեղեկատվության կենտրոնի» պատրաստած փաստավավերագրական այս ֆիլմը պատմում է 1991-92թթ.-ին Ադրբեջանի ագրեսիվ գործողությունների հետևանքով Ստեփանակերտում ստեղծված իրավիճակի, հումանիտար աղետի պայմաններում ստեփանակերտցիների առօրյա կյանքի և պաշարումը ճեղքելու մասին։ Նախքան կինոդիտումը ֆիլմի հեղինակները ներկաներին պատմեցին ֆիլմի ստեղծման անհրաժեշտության, ասելիքի, ինչպես նաև նրա՝ սերունդներին ու համայն մարդկությանն ուղղված մեսիջի մասին։
  

Ֆիլմի ստեղծման պատմությանն անդրադառնալով՝ համահեղինակ Արմեն Մինասյանը նշեց հետևյալը. «Թեմային անդրադառնալու պատճառները երեքն էին. նախ՝ տարեցտարի Ադրբեջանը էլ ավելի է ահագնացնում շահարկումները՝ Խոջալուի և Աղդամի մոտակայքում տեղի ունեցած դեպքերի հետ կապված, սակայն պետք է  հասկանալ, որ Խոջալուի ազատագրումը անմիջապես կապված էր Ստեփանակերտի ապաշրջափակման հետ, ինչն էլ իրականացվեց հենց այս օրը՝ 25 տարի առաջ՝ փետրվարի 25-ին: Մենք որոշեցինք անդրադառնալ թեմային, որպեսզի պարզ լինեն այն նախադրյալները, որոնք նախորդել են և պատճառ են հանդիսացել այդ տարածքների ազատագրման համար: Երկրորդ պատճառը՝ տևական ժամանակ փորձում էինք անդրադառնալ թեմային, սակայն չկային կադրեր: Կային միայն ականատեսների վկայություններ, սակայն նախագահի աշխատակազմի «Հանրային կապերի և տեղեկատվության կենտրոնին» վերջին 10 տարիների ընթացքում հաջողվել է հավաքել մեծ քանակությամբ արխիվային կադրեր 90-ական թթ, այդ թվում նաև՝ մայրաքաղաք Ստեփանակերտում և այլ բնակավայրերում մարդկանց կյանքի, կենսագործունեության մասին, ինչն էլ մեզ հնարավորություն տվեց արդեն այս տարի անդրադառնալու այդ թեմային: Եվ երրորդ գործոնը՝  մեր և միջազգային հանրության կողմից հակամարտության ընկալումն է: 94 թվականի հրադադարը կարծես դարձել է որոշակի «ստատուս քվոյի» ընկալման հիմք, և մարդիկ, կարծես, հաճախ մոռանում են, թե ինչն է նախորդել դրան, պատերազմին, պատերազմի ակունքներին, ադրբեջանական ագրեսիային: Մենք փորձել ենք վերարտադրել իրականությունը ականատեսների վկայություններով, որպեսզի նոր սերունդը շատ ավելի լուրջ պատկերացում ունենա հակամարտության մասին»:
 

 
Ֆիլմի համահեղինակ է նաև քաղաքագետ Հրանտ Մելիք-Շահնազարյանը, ով այդ տարիներին եղել է Ստեփանակերտի նկուղներում ապրող երեխաներից մեկը. «Ըստ էության՝ ֆիլմում ներկայացվում է մի իրականություն, որը շարունակական է և որը մեր իրականության անբաժան մասն է մինչ օրս: Խոսքն ադրբեջանական՝ հայությանը բնաջնջելու քաղաքականության մասին է, որը տապալվեց 91-92թթ, սակայն որպես մարտահրավեր ու վտանգ՝ մշտապես կախված է հայ բնակչության գլխին, ինչն ապացուցում են անցած տարվա ապրիլի դեպքերը, երբ ադրբեջանական զինծառայողները մտան հայկական խաղաղ բնակավայր: Այս ֆիլմը փորձ է՝ նոր անկյունից ներկայացնելու Ադրբեջանի հայատյաց քաղաքականությունը, և հուսով եմ, որ այն փաստացի նյութ կդառնա հակամարտությունը հետագայում ուսումնասիրողների համար, այն մարդկանց համար, ովքեր զբաղվում են այսպիսի խնդիրներով, և միջազգային հանրության համար, որպեսզի ավելի լավ պատկերացնեն, թե իրականում ինչի հետ մենք գործ ունենք այս տարածաշրջանում»: 
           
Ծանր ու ցնցող, արյունաքամ ու փլատակների վերածված Ստեփանակերտի փաստագրական կադրերից մինչև Շուշիի ազատագրման՝ ցնծության  տեսարաններ, հազվագյուտ կադրեր, որոնցից շատերն առաջին անգամ եմ ներկայացվում հանրությանը։ «Պաշարվածները»՝ ֆիլմ մեր իրականության, պատերազմի անողոքության ու մարդկային ոգու տոկունության մասին, որը դիտելը ցանկալի է, ապագայի համար դասեր քաղելը՝ պարտադիր: 

Նյութը՝ Արմինե Հայրապետյանի
Լուսանկարները՝ Գրիգոր Հովսեփյանի    

Տարածաշրջանային բախումների եզրին. Արշակ Կարապետյանը՝ անվտանգության մեխանիզմների, 102-րդ ռազմաբազայի և արժանապատիվ պայքարի մասին․ «Փաստ»Փաշինյանին հարցեր տալը՝ այլևս ոչ թե անիմաստ, այլև կոլեգիալ համերաշխությանը հակասո՞ղ․ Մենուա ՍողոմոնյանՎրաստանի փորձը կարող է լավ հիմնավորում դառնալ Հայաստանում կենսաթոշակառուների գույքահարկի արտոնության պահանջի համար․ ԿամենդատյանԱշտարակ-Ուջան ավտոճանապարհին վարորդը «Լադա»-ով դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի գոտուց և հայտնվել դաշտում․ կա վիրավnր Սամվել Կարապետյանին կալանավորեցին, որովհետև Հեյդարի որդուն թույլ չի տալիս ալիևյան սահմանադրությունը թելադրել հայ ժողովրդին. Անուշ Միրզոյան«Ծննդյան վայր՝ Ադրբեջան». ինչու է այսպես նշվում արցախցիների նոր անձնագրերում Կյանքից հեռացել է Մարինե ՄարինոսյանըՊՆ-ն արձագանքել է բանակում մահերի թվի վերաբերյալ քննադատությանը ՊՆ-ն փորձում է հասարակական դիսկուրսից դուրս մղել ոչ մարտական պայմաններում բանակում զոհերի խնդիրը․ Մարիաննա ՂահրամանյանԶելենսկին հայտարարել է, որ Ուկրաինային Արևմոտքից 115 միլիարդ դոլար է անհրաժեշտ Պակիստանում ավտոբուսի և ավտոցիստեռնի բախմшն հետևանքով 10 մարդ է մահшցել Երևանում՝ խմորեղենի արտադրամասում հրդեհ է բռնկվել Կենսաչափական փաստաթղթում «ծննդյան վայրը» նշման դաշտը կարգավորվում է ISO 3166 ստանդարտով․ ՆԳՆ պարզաբանում էԵրևանի և մարզերի բազմաթիվ հասցեներում սպասվում են էլեկտրաէներգիայի անջատումներՇենքի պայթյունի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է հինգի, ևս երկուսը դեռևս փլատակների տակ են․ ԹբիլիսիԹրամփը հասկանում է Ղրիմի կամրջի վրա հարձակումներից Պուտինի զայրույթըAxios․ Իսրայելը կարող է միանալ Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի ռազմական գործողությանը«Հաղթանակ» զբոսայգում Ալբերտ Հովհաննիսյանի և մյուս զոհվածների հիշատակին նվիրված անկյուն կստեղծվիԻնչ եղանակ է սպասվում նոյեմբերի 20-ից 24-ինԴուք՝ մեր կողքին, մենք՝ ձեր կողքին. Էդուարդ Բաբայան (տեսանյութ)Ֆրանսիայում թոշակառուները դուրս են եկել փողոց՝ բողոքելու ցածր թոշակների դեմՆոյեմբերի 19/20 ջուր չի լինելու․ հասցեներՀանրապետությունում ձյուն է տեղում․ իրավիճակը՝ ավտոճանապարհներինՔուշներ․ Թրամփը Պուտինին և Ծինփինին հայտնել է խաղաղության հասնելու պատրաստակամության մասինԱԺ Ուժեղ Հայաստան խմբակցության պատգամավոր Մարիաննա Ղահրամանյանի պատասխանը ՊՆ հայտարարությանըՀանրապետության նախագահի նստավայրում տեղի է ունեցել դատավորի երդման արարողությունԵրևանի Մյասնիկյան պողոտայում բախվել է 4 ավտոմեքենաՀՀ-ում կանցկացվի սպորտային մարմնամարզության մեծահասակների Եվրոպայի առաջնությունՍիսիանի, Աշոցքի տարածաշրջաններում և Վարդենյաց լեռնանցքում ձյուն է տեղումՍամվել Կարապետյանին կալանավորեցին, որովհետև Հեյդարի որդուն թույլ չի տալիս ալիևյան սահմանադրությունը թելադրել հայ ժողովրդին. Անուշ ՄիրզոյանԿասեցվել է «Սիթի» ընկերության հացի արտադրամասի արտադրական գործունեությունըԼևոն Արոնյանը հաղթանակ է տարել ադրբեջանցի Շահրիյար Մամեդյարովի նկատմամբՊուտինն ավարտել է իր երկօրյա այցը ՉինաստանԱՄՆ-ը նոր պատժամիջոցներ է սահմանել «Հեզբոլլահի» ֆինանսավորման հետ կապված կազմակերպությունների և անձանց նկատմամբ Քուվեյթում ամերիկյան ավիաբազայի 15 հանգար է վնասվել Իրանի հարվածների հետևանքով. AP 44-օրյա պատերազմի զոհերի նույնականացման վերաբերյալ նոր տվյալներ են հրապարակվել ԶՈՒ-ում մեկնարկել է ատեստավորման նոր փուլ․ արդյունքները վճռորոշ կլինեն Հայտնի է աշխարհի ամենաբարձր վարձատրվող ֆուտբոլիստը․ The Touchline-ը ներկայացրել է տասնյակը Մեր բոլորի խնդիրն է ամեն գնով պաշտպանել Անկախության հռչակագիրը. Ավետիք ՉալաբյանԼսում ենք` պետք է պատրաստվել 2030 թվականին. Պուտին 33-ամյա տղան սպանել է հորըՍամվել Կարապետյանն անազատության մեջ է գտնվում Հայաստանի Սահմանադրությունը պաշտպանելու համար․ Տիգրան ԱբրահամյանՆկարահանել ու հաղորդել. վարորդների խախտումների վերահսկողությունը կընդլայնվի Դուք հասկանու՞մ եք, որ իշխանությունը հավերժ չի, մի օր հատիկ առ հատիկ բոլոր էս այլասերումների ու անիրավությունների համար պատասխան եք տալու․ Աննա ԿոստանյանԱրմավիրի մարզի մի շարք բնակավայրերում փորձարկվելու են էլեկտրական շչակներ Ադրբեջանի նախապայմանները վերջ չունեն, իսկ հայ ժողովուրդը մեզ զիջումներ անելու մանդատ չի’տվել. Հայկ ՖարմանյանՂրիմի կամրջի վրա hարձակումներին ՌԴ պատասխան գործողությունները շատ ավելի ցավnտ կլինեն. Պուտին ՌԴ-ի, ՉԺՀ-ի և ԱՄՆ-ի առաջնորդների Շենժենում կայացած առաջին եռակողմ հանդիպման արդյունքները նշանակալի պտուղներ կտան ապագայում. Սի Ծինփին Գեոպոլիտիկ պայքարը ոչ միայն կանգ չի առնում, այլ ավելի լուրջ և վտանգավոր փուլ է մտնում․ Մհեր Ավետիսյան«Nissan»-ը Երևանի Սեբաստիա փողոցում վրшերթի է ենթարկել հետիոտնին