Իշխողների հենարանը. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Գաղտնիք չէ, որ ցանկացած նախընտրական պրոցեսում, Հայաստանում բաժանվում է ընտրակաշառք։ Այդ երևույթն ունի իր ամենատարբեր դրսևորումները, որոնց դեռ կհասցնենք անդրադառնալ։ Այս ընտրությունները կեղծելը, հաշվի առնելով տեղամասում տեղադրված տեսախցիկները, իշխանությունների համար բավականին բարդ է լինելու։ 
Պետք է հաշվի առնել նաև ընտրողների ցուցակները հրապարակելու հանգամանքը։ Իհարկե, որոշ տեղամասերում կարող են «տեսախցիկները» փչանալ և աշխատել այն ավանդական մեթոդները, որոնք միշտ եղել են։ Սակայն համատարած բնույթ կրելու դեպքում, այդ ամենը կհանգեցնի անկանխատեսելի հետևանքների։ 

Այս պարագայում, իշխանությանը մնում է երեք հիմնական գործոն, որոնք և արդեն կիրառում են։ Առաջինը վարչական ռեսուրսն է։ Բոլոր պետական հիմնարկների գերակշիռ մասում աշխատողներն ուղղակիորեն ուղղորդվում են իշխող Հանրապետականի համար։ Իհարկե, կան հիմնարկներ, որոնք բացառություն են և այստեղ տիրապետող են դաշնակցականները, հատկապես կրթական ոլորտում, բայց դրանք քիչ են։ 
Երկրորդ գործոնը «քուչի տղեքի» հետ համագործակցությունն է, որն ունի տարիների պատմություն։ Այժմ արդեն, նրանք ցուցակները ձեռքերին դռնե–դուռ ընկած ձայներ են մուրում։ Մեկին սիրաշահում են, մեկին՝ ահաբեկում, երրորդին՝ խոստանում և այսպես շարունակ։ 

Ամենատարածվածը երրորդ՝ ընտրակաշառք բաժանելու գործընթացն է։ Այն այս տարի արդեն հասել է հսկայական չափերի։ Նախկին ընտրություններում, չի եղել դեպք, երբ ընտրություններից մեկ ամիս առաջ, արդեն սկսվեր այn բաժանելու պրոցեսը։ Սա ունի իր հիմնավորումները։ Եթե նախկինում, մի ընտրատարածքում, ՀՀԿ–ն ուներ մեկ թեկնածու և հստակ էր, թե ում համար է աշխատելու թիմը, ապա այժմ՝ այսպես ասած ռեյտինգային համակարգը միմյանց դեմ է դուրս բերել մինչև երեք–չորս թեկնածուի։ Ի սկզբանե, ՀՀԿ–ն խաբեց ընտրողներին ասելով, թե խուսափելու են մականունավորներ առաջադրելուց։ 
Սակայն երեխային էլ պարզ է, որ նրանք, առանց այդ մականունավորների պարզապես չեն կարող վերարտադրվել։ 

Իսկ վերջիններս են հատկապես, որ տիրապետում են մեծ ռեսուրսների։ Նրանք ոչնչի առաջ չեն կանգնելու, ավելի շատ բաժանելու և դրան համապատասխան ձայներ հավաքելու հարցում։ Սա բնական է, քանի որ բոլորն էլ կջանան «շեֆի» աչքին լավն ու աշխատող երևալ, որպեսզի կուտակած քաղաքական կապիտալն օգտագործեն հաջորդ գործընթացներում։ 

Մեզ հասած տեղեկություններով, ընտրակաշառքների տեսակները տարբեր են՝ սկսած ալյուրից և սերմացու ցորենից մինչև շենքի մուտքի դռան փոփոխություն և իհարկե գումար։ Ընտրակաշառքի տեսակների տարբերությունները կայանում է լոկալ համայնքների կարիքների և մտածողության դաշտում։ Մեկը պարզապես փող չի ուզում և նրան ուղղորդելու ստիմուլ կարող է հանդիսանալ շենքի բակի կամ շենքի մուտքի բարելավումը, մեկ ուրիշի երեխան սոված է և նա կարող է անգամ ալյուրով բավարարվի, երրորդն ունի առողջական խնդիր և տենչում է դրա կարգավորմանը, չորրորդին էլ «քեշ» փող է անհրաժեշտ։ 

Իհարկե, առավել տարածված է չորրորդ խումբը։ Այստեղ նպատակ չենք հետապնդում քննադատել ընտրակաշառք վերցնողներին։ Լավ օրից չէ, որ մարդիկ գնում են այդ քայլին։ Այդ ամենի պատասխանատուն , անշուշտ հենց օրվա իշխանությունն է։ Նրանք են հասարակությանը հասցրել այս վիճակին և ընտրությունից ընտրություն քաղում են ցանածի պտուղները։ 

Այլ ուժերի նույնպես չենք կարող մեղադրել այս ամենի մեջ։ Շատ պարզ պատճառաբանությամբ, եթե ոչ իշխանական դաշտի ուժերից որևէ մեկը փորձի կաշառք բաժանել, ապա ոստիկանությունը շատ արագ կարձագանքի, այս հանցանքի մենաշնորհը տրված է միայն իշխողներին և նրանց սպասարկողներին՝ մուրաբաների կամ կոշիկների տեսքով։

 

Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում: