Երևան, 24.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


10 ապշեցուցիչ փաստեր մարդու մահվան մասին

ԼԱՅՖ

Կա մի բան, որի մասին բոլորս էլ փորձում ենք հնարավորինս քիչ մտածել: Այն մեզ վախեցնում է, անհանգստացնում է, որովհետև դրա վրա վերահսկողություն չունենք և երբևէ չենք էլ կարող ունենալ: Վախենում ենք նրանից, քանի որ մեկ անգամ նրան հյուր գնալով այլևս չենք վերադառնա: Սակայն գիտենք, որ այն գոյություն ունի և մենք մի օր անպայման կհանդիպենք նրան:

 

 

1. Ողջ պատմության ընթացքում մահացել է շուրջ 100 միլիարդ մարդ

Աշխարհի ներկայիս բնակչությունը կազմում է 7,4 միլիարդ մարդ: Մոտավոր հաշվարկներով Երկիր մոլորակի վրա ամբողջ պատմության ընթացքում ապրել է շուրջ 107 միլիարդ մարդ: Եվ դա նշանակում է, որ 100 միլիարդն արդեն մահացել են:

 

2. Մահից երեք օր հետո այն ֆերմենտները, որոնք մարդու մարսողությունն  էին ապահովում, սկսում են «մարսել» հենց մարդուն

Մարսողության ժամանակ ստամոքսն արտադրում է ֆերմենտներ և թթուներ՝ սննդի «վերամշակման» համար, իսկ աղիների ներքին պատերը մեծ քանակությամբ HCl (աղաթթու) են արտադրում: Թթվարտադրության հետևանքով աղիները պատվում են լորձի հաստ շերտով: Մահից հետո լորձի արտադրությունը դադարում է, այդ պատճառով էլ ֆերմենտներն ու թթուները սկսում են «ուտել» հյուսվածքները:

 

3. Երբ մարդը մահանում է, նրա լսողությունն ամենաուշն է «անջատվում»

Հոգեվարքի ժամանակ մարդու շնչառությունը փոխվում է, նրա մոտ կարող են առաջանալ հալյուցինացիաներ, մաշկի գունաթափում և մարմնի ջերմաստիճանի փոփոխություն է տեղի ունենում, աղիների ու միզապարկի ֆունկցիաների խանգարում, մկաանային թուլություն: Երբ մարդու բոլոր օրգանները արդեն դադարում են աշխատել, ամենավերջում իր գործառույթն է ավարտում լսողական համակարգը:

 

4. Էվերեստի գագաթին 200 դիակներ կան, որոնք դեպի վեր ճանապարհի համար որպես ուղենիշներ են ծառայում

Ցուրտը և թթվածնի պակասը Էվերեստի միակ մահացու վտանգները չեն: Այստեղ մարդիկ հաճախ հանդիպում են նաև սարսափելի սողանքների, այդ իսկ պատճառով ճանապարհը դեպի սարի գագաթը բառացիորեն լի է դիակներով: Վերև բարձրանալուց առաջ ալպինիստները նախապես որոշում են՝ իրենց հանդիպած դիակները թողնել տեղում, դիակիզման համար ուղարկել Կատմանդու, թե տուն ուղարկել: Առաջին տարբերակից բացի մնացած տարբերակները շատ «թանկ են նստում», այդ իսկ պատճառով էլ դիակները հիմնականում նույնությամբ թողնում են այնտեղ, որտեղ որ տեսնում են:

 

5. Խաչելությունը՝ որպես մահապատժի իրավական եղանակ, դեռևս գործում է Սուդանում և Սաուդյան Արաբիայում

21-րդ դարի առաջին տասնամյակում Սաուդյան Արաբիայում մի քանի մարդիկ հենց այս եղանակով մահապատժի ենթարկվեցին, թեև նրանցից մի քանիսին նախապես արդեն գլխատել էին: Իրանում խաչելությունը տեսականորեն մինչ այժմ էլ համարվում է մահապատժի ձև: Մեղավորներին խաչի վրա են բարձրացնում, որը դրվում է այնպես, որ խաչվածը դեմքով դեպի Մեքքայի կողմը լինի: Եթե երեք օր շարունակ մարդը ողջ է մնում, ապա նրան ներում է շնորհվում:

 

6. Սա քաղաք չէ. սա 6 քկմ մակերեսով գերեզմանոց է, որտեղ թաղված են 5 միլիոն մարդիկ

Վադի ալ-Սալամը՝ աշխարհում ամենախոշոր շիաական գերեզմանոցը, գտնվում է Իրաքի Նաջաֆ քաղաքում: Մարդկանց այստեղ թաղել սկսել են դեռևս 1400 տարի առաջ: 2003 թ. Իրաքի պատերազմը հանգեցրեց նրան, որ գերեզմանոցի տարածքը մեծացրին 40%-ով: 2006-07 թվականներին այն նորից մեծացվեց՝ շիաների և սուննիների միջև պատերազմի պատճառով:

 

7. Ինդոնեզական Տանա-Տորաջա կղզում երեխայի՝ մինչ ատամ հանելը մահանալու դեպքում նրա ընտանիքի անդամները ծառում խոռոչ են բացում և այնտեղ թաղում փոքրիկին

Տանա_Տորաջա կղզում թաղման արարողությունները մինչ օրս էլ հնագույն ավանդույթներով են իրականացվում: Թաղումները խոշոր իրադարձություններ են համարվում և ընթանում են շաբաթներ շարունակ: Փոքրիկներին, որոնք մահացել են մինչև ատամ հանելը, թաղում են ծառերի մեջ: Ժամանակի ընթացքում ծառն իր հյուսվածքները վերականգնում է՝ փակելով խոռոչը և «կլանելով» երեխայի մարմինը:

 

8. Սերիական մարդասպանների դիերը ցուցադրվում են թանգարաններում, որպեսզի բոլորը համոզված լինեն նրանց մահում

Սի Ուե Յունը չինացի ներգաղթյալ էր, որը Թայլանդ էր տեղափոխվել 1944 թ. և դարձել էր հայտնի սերիական մարդասպան-մարդակեր: 1958 թ. նրան բռնեցին և հրապարակայնորեն մահապատժի ենթարկեցին: Այնուհետև զմրսեցին մարմինը և ցուցադրության դրեցին Սոնկրան Նիյոմսանի դատաբժշկական թանգարանում:

 

9. QR կոդերը վերաբերում են նաև գերեզմանաքարերին. սկան անելով գերեզմանաքարի կոդը՝ կարող եք կարդալ մահախոսականը և նայել լուսանկարները

Սմարթ-գերեզմանոցներն արդեն իրականություն են: Օրինակ՝ Ուրուգվայի հրեական Լա-Պաս գերեզանոցը կարող է հպարտանալ իր՝ յուրաքանչյուր շիրմաքարի QR կոդերով: Quiring ընկերությունը և նրա մասնաճյուղերը այս տեխնոլոգիան պատրաստվում են շատ տեղերում կիրառել:

 

10. Հնդկաստանում գնչուական մի ցեղ մահը նշում է որպես ամենաուրախ իրադարձություն, իսկ ծնունդը որպես ամենատխուր

Սատիա ցեղը 24 գնչուական ընտանիքներից է կազմված, րոոնք Ռաջաստան նահանգի քոչվորներն են: Թաղումների և դիակիզումների արարողությունները այստեղ տոներ են համարվում:

Մարդիկ մաքուր հագուստ են հագնում, քաղցրեղեն, մրգեր և լիկյոր են գնում, այնուհետև սկսում պարել թմբուկի երաժշտության ներքո: Նրանք տոնում են մահը, քանի որ համարում են, որ այն ազատում է հոգին մարմնական բանտից: Միևնույն ժամանակ կարծում են, որ ծնունդը աստվածային պատիժ է, որի ժամանակ հոգին բանտարկվում է մարմնում:

Պայթյnւնի հետևանքով պայմանագրային զինծառայnղ է մաhացել Եվրոպայի վերափոխման շտրիխներն ու դրանց «հեռավոր» արձագանքները. «Փաստ»Լավրովի և Ռուբիոյի հանդիպումից հետո ԱՄՆ-ը «լուսավորել» է այն, ինչ իրեն ձեռնտու էր. Զախարովա Կառավարությունը 600 մլն դրամ կտրամադրի «Հրազդան» մարզադաշտի վերանորոգման համար Իրանը խստորեն քննադատել է Կանադայի վարչապետի հայտարարությունները Ucom-ը և FAST-ը միավորում են արհեստական բանականությունն ու կանաչ նորարարությունըԱռևտրի ոլորտի ուշագրավ դինամիկան. ինչի՞ մասին են վկայում թվային անհամամասնությունները. «Փաստ»Արտակարգ դեպք՝ Լոռիում. 2,5-ամյա երեխա է տեղափոխվել հիվանդանոց Իրանի և ԱՄՆ-ի իշխանությունները պետք է կարգավորեն առկա hակամարտությունը և վերականգնեն խաղաղությունը Պարսից ծոցում. Չինաստանի ԱԳՆ Բանակից տարկետման կարգը փոխվում է․ ինչ է պետք իմանալ Հակակոռուպցիոն կոմիտեի ծառայողները 87 մլն դրամ պարգևատրում կստանան Ի՞նչ կլինի, եթե գազը թանկանա Հայաստանի համար. «Փաստ»Մենք Հայաստանն ավելի ենք մոտեցնում ԵՄ-ին՝ միաժամանակ աշխատելով խաղաղ և բարգավաճ Հարավային Կովկասի ուղղությամբ. ֆոն դեր Լայեն ՌԴ ԶՈՒ-ն hարվածել է Օդեսային. տnւժել են 2 հոգի Կյանքից հեռացել է վաստակաշատ ուսուցչուհի Սուսան Հովսեփյանը Իշխանությունը կամ դիկտատորը անցողիկ են. նրանք պատմության փոշին են․ Հրայր ԿամենդատյանՆեթանյահուն ԱՄՆ այցի ժամանակ կարող է հանդիպել Ռուբիոյի հետ. Reuters «Արամիս ժպիտը մնաց Շուշիում». Արամ Թորոսյանն անմահացել է նոյեմբերի 7-ին Շուշիում. «Փաստ»Խայտառակության մե՞ջ ենք հայտնվելու, թե՞ որպես հնագույն ազգ կգտնենք ճիշտ ճանապարհ․ Մհեր ԱվետիսյանՆիկոլը «դահիճ» է, 21 թ-ի բոլշևիկ, մտածում է, որ վերացնելու է բոլոր ընդդիմադիրներին, չի’ ստացվելու․ Ավետիք Չալաբյան Եթե շարունակենք հանձնել, Ալիևը երբեք կանգ չի առնի․ Սամվել Կարապետյան Արագածոտնում բախվել են «Jeep»-ը և «Opel Zafira»-ն. 3 վիրավnրից մեկը ազատամարտիկ, «Հայ ազգային կոնգրես»-ի անդամ Վարդան Մալխասյանն է ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեայի 81-րդ նստաշրջանի գլխավոր թեման Մերձավոր Արևելքում և Ուկրաինայում ստեղծված իրավիճակներն են․ Ա․ ԶաքարյանՈ՞ր դեպքերում պարտադիր ժամկետային զինվորական ծառայության անցնելու պարտականությունը կհամարվի իրացված. «Փաստ»Չինաստանը առգրավել է F-35 կործանիչի պահեստամասեր, որոնք հայտնվել էին Հոնկոնգում. Bloomberg Երկիրը դիսկոտեկ չէ․ Սամվել Կարապետյան Սևանա լճի ջրի միջին ջերմաստիճանն առափնյա հատվածում՝ սեպտեմբերի 24-ի 08։00-ի դրությամբ Վահան Քերոբյանի դուստրը՝ Նարեն, կներկայացնի Հայաստանը «Մանկական Եվրատեսիլում». «Փաստ»Լույս չի լինելու Փաշինյանը և Փեզեշքիանն անդրադարձել են երկկողմ առևտրատնտեսական հարաբերություններին և դրանց ընդլայնմանը միտված քայլերին 14 հազար տոմսից վաճառվել է 6 հազարը․ դատարկ տրիբունաների պատասխանատուն ո՞վ է «Վիճակը շատ փխրուն է, փոփոխական, խնդիրներն անընդհատ կուտակվում են և մի օր կարող են ուղղակի «պայթել»». «Փաստ»Դոլարը նորից էժանանո՞ւմ է․ շուկայում նոր շարժ է սկսվել«Հաղթանակ» կամրջի տակ 40-ամյա տղամարդու դի է հայտնաբերվել Ռոստովի մարզում նավթաբազայի վարչական շենքերն են վնասվել ԱԹՍ-ի բեկորների ընկնելու հետևանքով Ի՞նչ է սպասվում ՔՊ-ի հետ դաշինք կազմած համայնքապետերին. «Փաստ»Ոչ իրավաչափությունը՝ որպես «ուղիղ ճանապարհ». «Փաստ»Խաղաղության «աղավնիներն» ու անվերջանալի պահանջները. ինչո՞ւ է Բաքուն արհամարհում Երևանի «սիրո դրսևորումները». «Փաստ»Հայաստանի դեղագործական շուկան. մեծ փողեր, նեղ շրջան և պետական վերահսկողության ձախողումները. «Փաստ»Օրակարգի էվոլյուցիան. ո՞վ և ինչպե՞ս է Հայաստանում ձևավորում հակառուսական նարատիվները. «Փաստ»Էրդողանը Փաշինյանին հրավիրել է COP31 առաջնորդների գագաթնաժողովին, որը տեղի կունենա ԹուրքիայումՋերմաստիճանը կնվազի՞. ի՞նչ եղանակ է սպասվում՝ սեպտեմբերի 24-ից 28-ըՍիրիայի նախագահը ՄԱԿ-ի ամբիոնից հայտարարել է, որ Գոլանի բարձունքները կմնան որպես Սիրիայի տարածք«Վեոլիա Ջուր»-ը հայտարարություն է տարածելՆրանք հնարավորություն չունեն պայքարելու մեր տարածքների համար․ Սամվել ԿարապետյանՓաշինյանի՝ Տիգրանաշենը հանձնելու երազանքը չի իրականանա. Սամվել ԿարապետյանՎթարային ջրանջատում Երևանում, Արմավիրի, Արարատի և Կոտայքի մարզերումՈղբերգական դեպք՝ Երևանում. «Հաղթանակ» կամրջի տակ հայտնաբերվել է տղամարդու մարմինՈրոշ ընդդիմադիրներ սև գործ արեցին, օգնեցին Փաշինյանին մնալ, նրանց հետ համախմբում չի լինելուԿուտակային կենսաթոշակը հնարավոր կլինի վաղաժամ ստանալ որոշ հիվանդությունների դեպքում․ ցանկը փոխվում է