Երևան, 28.Օգոստոս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Իշխանությունները շարունակում են երկրի տնտեսությունը «ցեխի ու ջրի» միջով տանել. «Փաստ»

ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Առայժմ տեղական մակարդակում չկա այն հարցի պատասխանը, թե սոցիալիստական հասարակարգից անցումը դեպի կապիտալիստականի ինչպիսի ցավալի հետևանքների է բերել նախկին ԽՍՀՄ–ի երկրների ներկա տնտեսությանը: Եվ եթե որոշ երկրներում հաջողվել է «պահպանել» խորհրդային կարգերի ժամանակներից ժառանգություն մնացած պետական սեփականությունը, ապա որոշ երկրներ էլ ընտրելով ազատական տնտեսություն կառուցելու բարդ ու խրթին ճանապարհը, անցած 25 տարիներին ստիպված եղան անցնել բազում փորձությունների, «ցեխերի» ու «ջրերի» միջով:

Եվ այս ճանապարհին թե որ երկրին ինչ փորձություն բաժին ընկավ, այլ խոսակցության թեմա է, բայց որ բոլոր երկրներում էլ պետական սեփականությունն իրենցով արած «սեփականատերերի» ստվար մասը դարձան իշխանական կերակրատաշտին մոտ կանգնած անձինք, փաստ է:

Բայց հանուն անկեղծության նշենք, որ որոշ փորձագետների կարծիքով` լիբերալ–ազատական գաղափարախոսությունը, փիլիսոփայական հերթական կատեգորիաներից է, որը լոկ հորինվել է ժամանակակից մարդկանց կառավարելու համար: Սակայն այդ գաղափարախոսության «հաղթանակի» համար նախ հարկավոր է ազատական մտածողություն ունեցող, բայցև օրենքի տառը հարգող քաղաքացիական հասարակություն ձևավորել: Բայց, առանց նման անհատներ ունենալու խոսել որևէ երկրում ազատական տնտեսական հարաբերությունների հիման վրա երկրի տնտեսությունը զարգացնելու մասին, կնշանակի, որ խոսում ենք մի բանի մասին, որով խաբում ենք թե՛ մեզ և թե՛ շրջապատին:

Միջազգային որոշ փորձագետների կարծիքով` ազատական գաղափարախոսությամբ դաստիարակված անհատների միջոցով կարելի է ինչպես ծաղկեցնել երկրի տնտեսությունը, այնպես էլ խորտակել այն, քանի որ ազատականները մշտապես կարողանում են իրենց գաղափարախոսությունը «փաթաթել» հասարակության վզին: Եվ այստեղ արդեն շատ կարևոր է, թե ազատականության ջատագովներն ու գաղափարակիրներն իրականում քաղաքական որ դաշտում են հանգրվանում:

Քաղաքագետների պնդմամբ` հասարակությունը զարգացնելու հիմնական խթանը տարբեր գաղափարախոսություն ունեցող հասարակական շերտերի միջև ներքին հակասություններ առաջացնելն ու զարգացնելն է: Իսկ ժամանակակից տնտեսական հարաբերություններում նման տարաձայնություններ առաջանում են սեփականատերերի և արդյունաբերողների երկու միանգամայն տարբեր խմբերի միջև: Եվ եթե կողմերի միջև համերաշխության մթնոլորտ է ձևավորվում, ապա երկրի տնտեսությունը սկսում է զարգանալ ու աճել: Հակառակ դեպքում երկրի տնտեսությունը դատապարտված է մատնվել կրախի:

Ասել է թե` ազատական տնտեսական հարաբերությունների ժամանակ ցանկացած երկրի ինչպես տնտեսության զարգացումը, այնպես էլ կործանումը, մեծապես կախված է տվյալ երկրի սեփականատերերի և արդյունաբերողների գիտակցական մակարդակից: Ու կախված այն հանգամանքից, թե պետականության հանդեպ ինչպիսի վերաբերմունք ունեն կողմերը հենց այդ ուղղությամբ էլ ընթանում է ազատական տնտեսական հարաբերությունների կողմնակիցների կառուցած երկիրը:

Իսկ հեղափոխությունները, ինչպես նախկինում, այնպես էլ հիմա տեղի են ունենում մարքսիստական գաղափարախոսության այն թեզի հիման վրա, որում ասվում է, որ հեղափոխությունները տեղի են ունենում այն ժամանակ, երբ վերևները հասկանում են, որ նախկին ձևերով այլևս հնարավոր չէ կառավարել երկիրը, իսկ ներքևներն այլևս չեն ցանկանում նախկինի նման ապրել:

Ի դեպ, երբ այսօր ողջ աշխարհը կանգնած է ազատ շուկայական հարաբերությունների ստեղծած դիլեմայի առաջ և մտածում է, թե ինչպես պետք է մի քանի «ընտանիքի» ձեռքում կուտակված աշխարհի կապիտալի անցնցում վերաբաշխումը կազմակերպել, որը նաև հնարավորություն կտա ոչ միայն համաշխարհային տնտեսությունը լճացումից փրկել, այլև՝ անհամաչափ կուտակած կապիտալի համահարթեցում իրականացնել, իսկ Հայաստանը շարունակում է այդ ուղիով գնալ:

Եվ այս պայմաններում, երբ ողջ աշխարհը զբաղված է ազատական տնտեսության ստեղծած թակարդներից ազատվելով, չգիտես ինչու հայոց իշխանությունները շարունակում են գնալ հենց այդ ճանապարհով: Բայց ժամանակն է հասկանալ, որ երկրի տնտեսությունը զարգացնելու համար ոչ թե պետք է մյուսների անցած ճանապարհի թափոնները հավաքելով առաջ գնալու մասին երազել, այլ հետևել ժամանակակից համաշխարհային մարտահրավերներին և փորձել զարգանալ երրորդ՝ սեփական ազգային տնտեսական մոդելի ու գաղափարախոսության ստեղծման և ներդրման ճանապարհով:

 Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում:

ՓԲԸ-ներից մեկի տարածքում հրդեհ է բռնկվելՍամվել Կարապետյանի հիմնադրած թիմը պատմական հաջողություն արձանագրեց․ Գոհար ՄելոյանՈրքա՞ն է կազմում Հայաստանում միջին ամսական անվանական աշխատավարձը․ Տիգրան ԴումիկյանՆիկոլ Փաշինյանն այսօր փաստացի վերահաստատեց Տիգրանաշենի վերաբերյալ օրեր առաջ արած իր հայտարարությունը. Մարիաննա ՂահրամանյանՓաշինյանն իր իշխանությունը երկարաձգելու համար ենթարկվում է Ալիևի բոլոր պահանջներին. Ավետիք ՉալաբյանԿասպից ծովում ջրի մակարդակի անկման պատճառով նոր կղզի է առաջացելԽոշոր ավտովթար Գեղարքունիքում․ բախվել են 3 ավտոմեքենա, կան վիրավորներՀայաստանում օր օրի քաղաքական հայացքներով հետապնդվողների թիվը գնալով աճում է. Արմեն ՄանվելյանԴատապարտում ենք Ռոբերտ Քոչարյանի և նրա ընտանիքի նկատմամբ ակնհայտ քաղաքական հետապնդումները․ ԲՀԿՑավոք, աշխարհն այսօր այսպես է գործում․ տարրական պատկերացում չունեցող մարդն էլ իրավունք ունի հրապարակավ կարծիք հայտնելու․ Մհեր ԱվետիսյանՀարազատները փնտրում են 74-ամյա պապիկին. նրանք դիմել են ոստիկանություն, որպեսզի օգտագործեն դրոնԹրամփը վստահ է, որ Ռուսաստանը չի պատրաստվում հարձակվել ՆԱՏՕ-ի երկրների վրաԱվտովթար՝ Վայոց ձորի մարզում․ կան վիրավորներՀենրիխ Մխիթարյանը Չեմպիոնների լիգայում կմրցի Տիգրան Բարսեղյանի դեմՄոհսեն Ռեզայի․ ԱՄՆ-ի դեմ մեր հարվածը կմտնի պատմության մեջԱդրբեջանը փորձում է «թաքցնել» Շուշիի Սուրբ Ղազանչեցոց եկեղեցին․ ահազանգ3 նախարարությունների անվանումները կփոխվեն. Կառավարության կառուցվածքի փոփոխության նախագիծը ընդունվեցԽnւլիգանության և ֆիզիկական ներգործության դեպքը բացահայտվել է․ 2 անձ ձերբակալված էՌԴ ՊՆ․ ռուսական ուժերը հարվածներ են հասցրել Ուկրաինայի ռազմարդյունաբերական և լոգիստիկ օբյեկտներինԱշխարհում դոլարային միլիարդատերերի թիվը նոր ռեկորդ է սահմանել՝ հասնելով 3,795-իՆեպալում ջրհեղեղը վնասել է քսան դպրոցԵթովպիան վերահաստատում է Հայաստանի հետ բարեկամական հարաբերությունները խորացնելու պատրաստակամությունը«Արարատ-Արմենիա»-ն պատմություն կերտելու շեմին է․ Տուլիպան ու Այվազյանը՝ «Կրայովա»-ի դեմ վճռորոշ խաղի մասինԶգուշացում. Ճանապարհային ոստիկանության անունից կեղծ հաղորդագրություններ են ուղարկվում«Ուժեղ Հայաստան» խմբակցությունը խստորեն դատապարտում է քաղաքական հետապնդումների նոր դրսևորումներըԱԳՆ-ում պիտի լինի պաշտոնյա, որը կզբաղվի հենց առևտրի հարցով և կներկայացնի՝ ինչ արդյունքի է հասել․ ԱբրահամյանԱղքատությունը նախորդ ծրագրով պետք է դառնար 13%․ սակայն այն հիմա 20% է․ ԱբրահամյանԵթե անգամ ԱԳՆ-ի մեջ առևտրի կոմպոնենտը կա, անվան մեջ մտցնելը հեչ լավ բան չի. ՎարդևանյանՄենք ունենք խախտման փաստ. Արամ ՎարդևանյանՆերկայումս ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև բանակցություններ չեն ընթանում. Սպիտակ տուն ԱՄՆ-ը Ադրբեջանին և տարածաշրջանի ևս երեք երկրի մեղադրել է ամերիկյան մաքսատուրքերը շրջանցելիս Չինաստանին աջակցելու մեջ ԱԺ-ն առաջին ընթերցմամբ ընդունեց 3 նախարարությունների անվանափոխության նախագիծը Տղամարդը առևանգել է 5-ամյա աղջկան՝ մոր հետ վիճելուց հետոԵթե ձերը Բարեկեցության նախարարություն է, ապա աղքատությունը պետք է առանվազն 2 տոկոսով նվազեր Գավառում 70-ամյա վարորդը «ԳԱԶել»-ով բախվել է հողաթմբերին և գլխիվայր հայտնվել երթևեկելի գոտուց դուրս. կան վիրավnրներ Կներեք էլի, ասենք՝ ԱԳՆ և «կակոյ նիբուդ» առևտուր՝ հնչողություն չկա. Մամիկոն Ասլանյանը՝ Գալյանին Վերականգնեք գյուղատնտեսության նախարարությունը․ ոլորտը 15% անկում է գրանցել. Հարություն ՄնացականյանԱրհեստական բանականությունն էապես փոխում է կրթական համակարգը․ Ժաննա Անդրեասյան Վարդան Ջհանյանը հանդիպել է մետալուրգիական ընկերությունների ղեկավարների հետ«Ատլետիկո»-ն պաշտոնական հայտարարություն է տարածել Ալվարեսի և «Բարսելոնա»-ի շուրջ ստեղծված իրավիճակի վերաբերյալ Ձևավորվել է Գագիկ Ծառուկյանի պաշտպանության հանրային կոմիտե՝ կազմված սփյուռքի եւ Հայաստանի հեղինակավոր գործիչներից50% աղքատություն՝ արցախցիների շրջանում․ «բարեկեցություն» բառով իրականությունը չեք փոխի. Արեգա ՀովսեփյանԿատարն ու Իրանը քննարկել են Հորմուզում ժամանակավոր նավագնացային միջանցքի ստեղծումը Եպիսկոպոսին կարգալույծ անելը եկեղեցական կանոնական ակտ է, դա չի կարող համարվել քրեական արարք. Մենուա Սողոմոնյան72-ամյա թոշակառուն դանակահարել է որդունՔիչ առաջ ուժեղ կարկուտ է տեղացել Լոռու մարզում. Սուրենյան Տեղի է ունեցել Փաշինյանի և Վրաստանի վարչապետ Իրակլի Կոբախիձեի հեռախոսազրույցը Հետաքրքիր կլինի իմանալ պետական բյուջեից արված «անօրինական ծախսերի» ընդհանուր չափը. Աննա ԿոստանյանԱդրբեջանը վճռականորեն դատապարտում է անհայտ անձանց կողմից ՌԴ-ում մեր դեսպանության հյուրատան առջև մեր երկրի դեմ ուղղված uադրիչ բնույթի պատկերների տեղադրումը. Ադրբեջանի ԱԳՆ Խաղաղություն բոլորս ենք ուզում, բայց այն պիտի հիմնված լինի գործուն երաշխիքների վրա. Անուշ Միրզոյան