Ինչպե՞ս է գիտաշխատողն ԱԺ-ում պայքարելու օլիգարխների դեմ

Past.am-ի զրուցակիցն է «Ծառուկյան դաշինքի» կողմից Արաբկիր-Աջափնյակ-Դավթաշեն տարածքում ԱԺ պատգամավորության վարկանիշային թեկնածու Ջեմմա Բառնասյանը:

- Տիկին Ջեմմա, Դուք ԳԱԱ Հ.Աճառյանի անվ. լեզվի ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող եք և «Ծառուկյան դաշինքի» կողմից առաջադրվել եք Ազգային ժողովի պատգամավորության թեկնածու։ Ընտրվելու դեպքում ինչպե՞ս պիտի պայքարեք այդ ասպարեզում ամենայն հավանականությամբ մեծ թիվ կազմող օլիգարխ պատգամավորների դեմ։

- Դուք ինձ հարցնում եք, թե Ազգային ժողովում հայտնվելու պարագայում ինչպե՞ս պիտի պայքարեմ օլիգարխների դեմ։ Նախ ասեմ, որ այդ հույժ կարևոր ասպարեզը վաղուց ժամանակն է, որ դիտվի իբրև գաղափարական պայքարի ասպարեզ, և օրինագծերի քննարկման և օրենքի տեսքով ընդունման գործընթացը չպետք է նույնացվի ծանր քաշայինների հաղթական գոտեմարտի հետ։ Նախընտրական պայքարի նպատակն էլ այդ ասպարեզում մեծ ու բանիմաց թիմով ներկայանալն է՝ երկրի առջև կանգնած հույժ կարևոր խնդիրների լուծման հարցում ամենաճիշտ վճիռներ կայացնելու և օրենքի տեսքով կյանքի կոչելու առումով։ Իսկ մեր թիմում կան ամենատարբեր բնագավառներում կայացած ու փորձառու մարդիկ, որոնց հետ կարող ենք ներկայացնել օրինագծեր և լուրջ քննարկման դնել՝ չշեղվելով մեր որդեգրած սկզունքներից ու գաղափարախոսությունից։

Վերջին տասնամյակների ընթացքում այնքան անհասկանալի ու խոցելի օրենքներ են ընդունվել, որոնց մեջ կան ոչ դիպուկ ձևակերպումից բխող և այդ իսկ պատճառով անօրինականության համար սողանցք թողնող հնարավորություններ։ Նման երևույթները բացառելու համար առաջիկա Ազգային ժողովում անհրաժեշտ են բազմաբնույթ մասնագիտությունների տեր և, ինչու չէ, նաև մայրենի լեզվին կատարելապես տիրապետող մարդիկ։ Չէ՞ որ օրենքը մշակվում է և վերջնական տեսք է ստանում մայրենի լեզվով։

- Գիտության բնագավառը ներկայացնող պատգամավորի համար ի՞նչ անհետաձգելի խնդիրներ եք տեսնում առաջիկա Ազգային ժողովում։

-Բանն այն է, որ բյուր ու բազում խնդիրներ կան նաև ինձ և ողջ հանրությանը հուզող մի հույժ կարևոր բնագավառում՝ լեզվաքաղաքականության մեջ։ Անվերջ կրկնելով, թե լեզուն ազգի ոգին և հարատևման գրավականն է՝ շատ բանի չես հասնի, եթե չկա պետական լեզվի անմրցակից գործառույթն ամեն տեսակի ոտնձգություններից պաշտպանող օրենքի պարբերաբար թարմացում՝ ըստ օրեցօր ավելացող աշխարհաքաղաքական մարտահրավերների։

Այդքան խոսվում է հայոց լեզվի բարձրագույն խորհուրդ ստեղծելու անհրաժեշտության մասին, բայց այդպես էլ հարցը մնում է առկախ՝ օրենքով չամրակայվելու հետևանքով։ Ամենատարբեր ատյաններում, այդ թվում նաև Ազգային ժողովում, մեր լեզուն անպաշտպան է՝ Լեզվի մասին օրենքի կատարմանը խստորեն հետևող գործադիր մարմնի անկատարության և զգոնության պակասի հետևանքով։ Պետք է վերանայել ու խստացնել այդ օրենքին առնչվող խնդիրները։ Իսկ ո՞վ պիտի դրանով զբաղվի և լուծման ուղիներ փնտրի։ Մասնագետներ են պետք։ Մշակութային քաղաքականությունը նույնպես հոգեհարազատ է ինձ։ Ինչու՞ եք կարծում, թե Ազգային ժողովում միայն տնտեսագետներ ու իրավաբաններ պիտի հավաքվեն։ Տարիներ շարունակ Ազգային ժողովի նիստերի հեռարձակումներին հետևելով՝ հաճախ եմ հիասթափվել հույժ կարևոր խնդիրներին հպանցիկ անդրադառնալու փաստից։ Հատկապես վիրավորական է կրթության ու գիտության բնագավառները անտարբերության մատնելու փաստը։ Ի՞նչ է նշանակում 1%-ի ֆինանսավորում հատկացնել գիտության բնագավառին, երբ շրջակա երկրներում հնգապատիկ, մինչև անգամ յոթնապատիկ ավելին է տրվում։ Մի՞թե մոռացել եք, որ անկախ պետականության ուղին բռնելուց առաջ մեր քարոզիչ մտավորականները հենց մեր գիտական ներուժի հետ էին կապում երկրի ապագայի տեսլականը։ Իսկ իրականում մեկ-երկու տասնամյակի ընթացքում փոշիացրին այդ ներուժը՝ թշվառ ազգականի կարգավիճակում թողնելով հայրենի գիտությունը, որով բացճակատ ներկայանում էինք ողջ աշխարին մի երեսուն- քառասուն տարի առաջ։ Այդպիսի ստորացումը հանդուրժելն անպատվաբեր է ու ամոթալի։

Ի՞նչ արդյունք եք ակնկալում գիտական աստիճան ու կոչում ունեցող, սակայն ամսական 2-3 օրվա ծախսելու փող ստացող գիտնականի աշխատանքից։ Այս մասին լռում էին պատգամավորները, իսկ հատուկենտ սրտացավ մտավորականների խոսքը դիտվում էր որպես պոպուլիզմ։ Ազգային ժողովում անհրաժեշտ են գիտության ու կրթության շահերը գիտակցող և ակտիվ պատգամավորներ։ Իսկ ես այդպիսին եմ։

- Այդ մասին խոսե՞լ եք Ձեր ընտրազանգվածի հետ։

- Այո՛, իհարկե։ Ինձ շատերն են ճանաչում Արաբկիրի տարածքում։ Դե, ես առաջադրված եմ Արաբկիր-Աջափնյակ-Դավթաշեն տարածաշրջանում։ Միանգամայն հնարավոր է, որ հաղթեն մեր դաշինքի կողմից առաջադրված այլ թեկնածուներ։ Այդ դեպքում կողջունեմ նրանց հաղթանակը, և կշարունակենք աշխատել նույն թիմով՝ ի շահ մեր պետության, ի բարօրություն մեր ժողովրդի։

Լևոն Փանոսյան