Երևան, 31.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Մանկական ու մայրական մահացության ցուցանիշները վերջին երկու տարիներին նվազել են

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Հայաստանը մանկական մահացության ցուցանիշով դասվում է ցածր մակարդակ ունեցող երկրների շարքին: Եթե մինչ 2012թ. Հայաստանը բնորոշվել է մանկական մահացության(ՄՄ) միջին մակարդակով (ըստ ԱՀԿ դասակարգման), ապա 2013թ.-ից հետո գրանցվել է ցուցանիշի 10 տոկոս նիշից ցածր մակարդակ (2013թ.` 9,7 տոկոս, 2014թ.` 8,7 տոկոս), ինչը, ըստ նույն դասակարգմ ան, Հայաստանին դասում է ՄՄ ցածր մակարդակ ունեցող երկրների շարքին: Այս մասին  տեղեկացրին ՀՀ առողջապահության նախարարության հասարակայնության հետ կապերի բաժնից:

Մանկական մահացության ցուցանիշը (ՄՄՑ) բնութագրում է մինչև 1 տարեկան երեխաների մահացությունը և հաշվարկվում 1000 կենդանածնի հաշվով:

Ըստ հաղորդագրության` Հայաստանի ՄՄ ցուցանիշը բարենպաստ է ԱՊՀ շատ երկրների համեմատությամբ (զբաղեցնում է 4-րդ հորիզոնականը, Ռուսաստանից, Ուկրաինայից և Բելառուսից հետո), սակայն գերազանցում է միջին եվրոպական մակարդակը (ԱԱՊ` 13,1 տոկոս, ԵՄ` 5,1 տոկոս):
Հազարամյակի նպատակների հասանելիության համատեքստում կատարված վերլուծությունը փաստում է, որ 1990-2014թթ. ժամանակահատվածում ՄՄՑ կրճատվել է 53 տոկոսով(1990թ.-18.6 տոկոս, 2014թ.` 8,7 տոկոս, Աղբյուր` ՀՀ ԱՎԾ պաշտոնական տեղեկագրքեր): 
Ասվածը ներկայացված է նաև տարածաշրջանում երեխաների մահացության միտումների վերաբերյալ ԱՀԿ եվրոպական գրասենյակի 2014թ. զեկույցում, համաձայն որի, 1990-2014թթ. ընթացքում մինչև 5 տարեկան երեխաների մահացության հաշվարկային ցուցանիշը Հայաստանում կրճատվել է ավելի քան 2/3-ով (1990թ.- 54,3 տոկոս, 2014թ.` 14,9 տոկոս, Աղբյուր` Levels & Trends in Child Mortality. Report 2014, Estimates Developed by the UN Inter-agency Group for Child Mortality Estimation/ WHO, Unicef, The WB, UN DESA):
Ցուցանիշի անկման տեսանկյունից հատկապես տպավորիչ են վերջին 5 տարիների զարգացումները, որոնք վկայում են և' մանկական, և' նորածնային (0-28 օրեկան) մահացության ցուցանիշների համապատասխանաբար` 26 տոկոս և 20 տոկոս կրճատման մասին (ՄՄՑ - 2011թ .` 11,7 տոկոս, 2014` 8.7 տոկոս, նորածնային մահացության ցուցանիշ - 2011թ.` 8,4 տոկոս, 2014թ.` 6,7 տոկոս), ինչը հնարավորություն է տալիս կանխատեսել, որ մանկական մահացության Հազարամյակի թիրախային ցուցանիշը (≤ 8 տոկոս) հնարավոր հասանելի է: 
Մայրական մահացություն է համարվում կնոջ մահը հղիության ընթացքում, ծննդաբերության ժամանակ և հետծննդյան շրջանում (մինչև հետծննդյան 42-րդ օրը), բացառությամբ դժբախտ պատահարների: Ցուցանիշը հաշվարկվում է 100 հազար կենդանածնի նկատմամբ:
Հայաստանում մայրական մահացության ցուցանիշի (ՄՄՑ) տարեկան տատանումները զգալի մեծ են, ինչը պայմանավորված է երկրի փոքր բնակչությամբ: Այն աննախադեպ բարձր է եղել 2000թ-ին, կազմելով 71/100 000, իսկ 2010-2014թթ. ընթացքում մայրական մահացության ցուցանիշը տատանվել է` 6.8-23.6 սահմաններում:
Այս պատճառով, մայրական մահացության միտումները գնահատելիս հարկ է առաջնորդվել ԱՀԿ հանձնարարականով, համաձայն որի, եթե երկրի բնակչության թիվը պակաս է 5 միլիոնից, միտումների գնահատականը պետք է տրվի միջին եռամյա ցուցանիշի համեմատության կտրվածքով: 
Հազարամյակի նպատակների հասանելիության համատեքստում կատարված վերլուծությունը փաստում է, որ 1990-2014թթ. ժամանա կահատվածում մայրական մահացության միջին եռամյա ցուցանիշը կրճատվել է ավելի քան կիսով չափ:

Մայրական մահացության 2011-2013թթ. միջին եռամյա ցուցանիշը շուրջ 1,5 անգամ ցածր է ԱՊՀ երկրների միջին ցուցանիշի (29,0) համեմատությամբ, սակայն այն զգալի գերազանցում է Եվրամիության երկրների համանուն ցուցանիշի միջին մակարդակը(5,0): 
2012-2014թթ. միտումները վկայում են, որ ՄՄ միջին տարեկան ցուցանիշը նվազել է շուրջ 21 տոկոսով (2012թ-23.6, 2013թ.` 21.5, 2014թ.` 18,6):
Ըստ ՀՀ ԱՆ օպերատիվ ընթացակարգով հավաքագրված տվյալների`  2015թ. ընթացքում հանրապետության ծննդօգնության հիմնարկներում արձանագրվել է մայրական մահացության 5 դեպք (նույն ցուցանիշն է գրանցվել  2014թ. նույն ժամանակահատվածի համեմատությամբ):

ՀՀ կառավարության նիստից հետո լրագրողների հետ ճեպազրույցում, անդրադառնալով վերջին շրջանում մայրական և մանկական մահացության դեպքերի շուրջ լրատվամիջոցների և հանրության ուշադրությանը, ՀՀ առողջապահության նախարար Արմեն Մուրադյանը նշել է, որ այդ ցուցանիշները մեր երկրում նվազել են: 2015 թվականի փետրվարից ընդունված ռազմավարության համաձայն որակի չափագրման գործընթացն անցնում է վերահսկողության և հասարակության բարձր իրակավագիտակցության պայմաններում: Արմեն Մուրադյանի գնահատմամբ` նման քննարկումներն անխուսափելի են, սակայն դրանք պետք է լինեն միայն ճշմարտության շրջանակում և մասնագիտական հարթակում:

Հայաստանը առաջադրվել է «World Travel Awards 2026» միջազգային հեղինակավոր մրցանակաբաշխության երկու կարևոր անվանակարգերում Իրանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարները հեռախոսազրույց են ունեցել Իտալիան հաստատում է մարդու մոտ H9N2 թռչնագրիպի առաջին դեպքը Եվրոպայում Թեհրանի հայերը նախօրեին նշել են Ծաղկազարդի կիրակին Ջրային կոմիտեի նախագահը հանդիպել է ԿԳՄՍ նախարարի հետ Իրանը հարձակվել է Հայֆայի նավթավերամշակման գործարանի վրա Իրանը նոր հրթիռային հարվածներ է հասցրել Իսրայելին Կարծում եմ՝ Հայաստանի հավաքականի մակարդակը մի փոքր ավելի ցածր է Բելառուսի ազգային թիմից․ Ալեքսանդր Գլեբ Երեխաների վարքագիծը ոչնչով աչքի չի ընկել. թիվ 29 դպրոցի տնօրենՌաֆայել Գերեյրուն կհեռանա «Բավարիայից» Ինչ արժի հավի ձուն Հայաստանում՝ տարածաշրջանի այլ երկրների համեմատ Իրանը հերքել է կասետային զինամթերքի օգտագործման մեղադրանքը Իրանը հայտարարել է, որ Ռուսաստանը 330 տոննա դեղորայք և այլ օգնություն է նվիրաբերել Ռուբեն Ռուբինյան, գրազ, ուրեմն գրազ, բայց տղավարի. Ալիկ ԱլեքսանյանԵղանակն՝ առաջիկա օրերին Հայաստանի հաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանի կառավարության առաջին նիստում ընդունվելիք որոշումների մասին. Նարեկ ԿարապետյանԿրկին ձյուն կտեղա՞․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին Ի՞նչ թիրախների է այսօր հարված հասցրել Իրանը Իրանի խորհրդարանը հաստատել է Հորմուզի նեղուցով անցնող նավերի համար վճար սահմանելու նախագիծը Գազ չի լինելու Լիբանանում պայթյունի հետևանքով զոհվել է ՄԱԿ-ի երկու խաղաղապահ «Խազեր» մրցանակաբաշխության կարմիր գորգի արտասովոր կերպարները «Բարսելոնան» ներկայումս լավագույն թիմն է Եվրոպայում․ Էդդի Հաու ԱՄՆ-ը և Վրաստանը քննարկել են Կովկասում անվտանգության հարցերը Ռուսաստանը հայտարարել է, որ Հայաստանի երկաթուղիների կառավարման կոնցեսիան Ղազախստանին փոխանցելու հարցը չի քննարկում ՄԱԿ-ում միաձայն ընդունվել է ՀՀ-ի ներկայացրած «Ցեղասպանության կանխարգելում» բանաձևը Արարատ Միրզոյանը և Նիդերլանդների ԱԳ նախարարը մտքեր են փոխանակել ՀՀ-ԵՄ գործընկերության խորացման հեռանկարների շուրջ Ժամանակն է առաջնորդի, ով կապահովի ուժեղ խաղաղություն, այ դա է իսկապես պետք․ Նարեկ ԿարապետյանԻրանում հայտարարել են, որ ԱՄՆ-ն և Իսրայելը հարվածել են քաղաքացիական ինքնաթիռի Ամերիկյան համալսարանը վաղվանից կվերադառնա առկա ուսուցման. ԿԳՄՍ-ից վստահեցրել են՝ վտանգ չկա Խոշոր ավտովթար՝ Սյունիքի մարզում․ իրանցի վարորդը բեռնատարով կողաշրջվել է և մասամբ փակել ճանապարհը Սուրբ Աննա եկեղեցու միջադեպը պետք է դիտարկել որպես հետևանք իշխանությունների հակաեկեղեցական արշավի. Մայր Աթոռ Ողբերգական դեպք՝ Ստեփանավանում․ 26-ամյա Հնդկաստանի քաղաքացի է վայր ընկել տանիքից «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության անդամ Էդգար Ղազարյանը արձագանքել է Ռուբեն Ռուբինյանի այսօրվա հայտարարությանըՓաշինյանը պատրաստ է զոհաբերել մեր ինքնությունը՝ հանուն իր իշխանության պահպանման. Ավետիք Չալաբյան Իրանից արձակված և Թուրքիայի օդային տարածք մտած բալիստիկ զինամթերքը չեզոքացվել է ՆԱՏՕ-ի օդային և հրթիռային պաշտպանության միջոցների կողմից․ Թուրքիայի ՊՆ «Միասնության թևերը» և «ՀայաՔվեն» այլընտրանք են բերել քաղաքական դաշտ․ Արմեն ՄանվելյանՆերկայացնում եմ Վանաձորում մեր տարածքային կառույցի գրասենյակի բացման մասին պատմող հակիրճ ռեպորտաժը. Ավետիք ՉալաբյանԵս ուզում եմ լինել լավագույնը MMA-ում, լավագույնը՝ ըմբշամարտում, լավագույնը՝ գրեփլինգում․ Արման Ծառուկյան Հայաստանի Մ-19 հավաքականի տպավորիչ հաղթանակը Թուրքիայում՝ 9։0 Դիլիջան-Վանաձոր ավտոճանապարհին «Կամազ»-ը կողաշրջվել է և բախվել արգելապատնեշներին․ կա վիրավոր TOON EXPO 2026-ին IDBank-ը ներկայացավ հատուկ առաջարկովՔննարկում խելացի սահմանների մասին . Արման ՊետրոսյանԵրուսաղեմում Սուրբ Լույսի իջեցման արարողությունը կանցկացվի սահմանափակ ձևաչափով Կուրտուայի մասնակցությունը «Բավարիայի» դեմ մրցախաղին հարցականի տակ է Պետք չէ օտար «iCloud» հաշիվները մուտքագրել Ձեր բջջային հեռախոսներում. ոստիկանության զգուշացումը Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը DDF26-ի արդյունաբերական փոխակերպման գործընկերն էԳողություններ են եղել մանկապարտեզներից և պարի ստուդիայից․ Ավանի և Նոր Նորքի ոստիկանների բացահայտումները Արարատյան դաշտում դիտվել է ծիրանենու մասսայական ծաղկում Պերաշկի բոլորն էլ ուտում են, բայց ինքը ձեզ շեղելու համար է ուտելու ընթացքում նկարահանվում. Արշակ Կարապետյան