Երևան, 24.Հունիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ահա թե ինչ է կատարվում օրգանիզմում, երբ թռչում ենք ինքնաթիռով

ՖՈՏՈ

ImagԻնքնաթիռով կապույտ երկնքում սավառնել սիրում են գրեթե բոլորը, բայց մեր մարմինն ի ծնե նախատեսված չէ գետնից հազարավոր մետրեր բարձրության վրա գտնվելու համար։ Փաստորեն՝ ինքնաթիռով թռչելիս մեր մարմնում բազմաթիվ տարօրինակ բաներ են կատարվում։

Սովորաբար ուղևորներից շատերը պնդում, են որ ավիաընկերությունների տրամադրած ուտելիքը շատ վատն ու անհամ է, սակայն միգուցե մեր համային ընկալիչնե՞րն են մեզ խաբում։

Չնայած ավիաընկերությունները հաճախ են ոչ պատշաճ մատուցում իրենց ծառայությունները, այնուամենայնիվ, ուտելիքը, որը տալիս են ուղևորներին, դիտավորյալ չէ, որ անհամ է պատրաստված։ Մասնագետներն ասում են, որ մեր մարմինն է փչացնում ուտելիքի համը, քանի որ, եթե մենք նույն ուտելիքը ուտեինք մեր տանը կամ ռեստորանում, այն բավականին համեղ կլիներ։

Ինքնաթիռի ներսի պայմանների պատճառով մեր համային և հոտային ընկալիչները լավ չեն գործում։ Ինքնաթիռում սովորաբար արհեստական ճնշում են ստեղծում, որպեսզի կարողանանք առանց թթվածնային դիմակների ճամփորդել, սակայն ամեն դեպքում այդ ճնշումը այնքան մեծ չէ, ինչ Երկրի վրա։ Ահա թե ինչու են բոլորը բողոքում ավիաընկերությունների տրամադրած ուտելիքից. ինքնաթիռի մեջ մենք կորցնում ենք մեր համի զգացումը։

Եթե ինքնաթիռի մեջ երբևէ հանել եք ձեր կոշիկները, ապա դրանք հագնելուց հավանաբար տարօրինակ ցավեր եք զգացել։ Երբ թռչում ենք, մեր ոտքերը ուռչում ու փքվում են, քանի որ արյունը հակված է անշարժ դիրքում կուտակվելու ու լճանալու մեր ներքին սրունքներում։ Բայց այդ զգացումը կապված է ոչ թե ինքնաթիռի բարձր դիրքի կամ ճնշման հետ, այլ, որովհետև ինքնաթիռում ոտքերը դնելու համար շատ փոքր տեղ է հատկացված։ Երբ ստիպված ենք լինում ոտքերը երկար ժամանակ առանց շարժելու նույն դիրքում պահել, նրանք թմրում են և ուռչում։

Անկախ նրանից, որ լեգինսներով կամ նեղ ջինսերով դուք միգուցե ավելի գեղեցիկ տեսք ունեք, մասնագետներն առհասարակ խորհուրդ չեն տալիս ինքնաթիռով թռչելիս կրել նեղ հագուստ։

Երբևէ մտածե՞լ եք, թե ինչպես է իրականացվում ինքնաթիռի օդափոխությունը։ Ցավոք, բայց հնարավոր չէ դրսից օդ վերցնել ու ներս մղել։ Այդ պատճառով օդափոխությունն իրականացնում են ինքնաթիռի հսկայական շարժիչները, որոնք օդը ներմղելու ժամանակ չորացնում են օդը՝ առաջացնելով խոնավության խիստ պակասություն։

Իրականում ինքնաթիռի մեջ օդն ավելի չոր է, քան անապատներում։ Կարելի է ասել, որ ինքնաթիռները թռչող անապատներ են, որոնք մարդկանց մոտ հաճախ ջրազրկում են առաջացնում։

Ջրազրկումը ոչ միայն առաջացնում է ծարավի զգացում, այլ շատ հիվանդություններ, օրինակ՝ հարբուխ, իսկ ասթմայով հիվանդների համար ինքնաթիռով թռչելը կարող է ճակատագրական լինել։ Հենց այդ պատճառով էլ ինքնաթիռներում ուղևորներին պարբերաբար հեղուկ են առաջարկում, սակայն խորհուրդ է տրվում ջրի հավելյալ պաշար վերցնել ձեզ հետ, որպեսզի խուսափեք ջրազրկումից։ 

Ինքնաթիռում գտնվելիս բշտիկների առաջացման ռիսկերն ավելի բարձր են։ Սա ևս կապված է ինքնաթիռի խոնավության պակասի հետ, քանի որ մեր մաշկը սովոր չէ այդպիսի չոր պայմանների։

Վիճակն էլ ավելի վատ է, երբ արևելքից թռչում եք դեպի արևմուտք՝ ժամանակին հակառակ։ Այս պարագայում մեր ներքին ժամացույցը խառնվում է և չի հասկանում՝ երբ է գիշեր, երբ՝ ցերեկ՝ առաջացնելով հորմոնային խանգարումներ։ Իսկ ինչպես հայտնի է, հորմոնային խանգարումները հանգեցնում են բշտիկների առաջացման։

 

Անծանոթ մարդկանց հետ ճամփորդելը միշտ չէ, որ անվտանգ է. ո՞վ գիտի, թե մեր կողքի նստարանին կամ դիմացի շարքում նստած անձը ինչ հիվանդություն ունի։ Իրականում ինքնաթիռը լի է բազմաթիվ վարակիչ բակտերիաներով, այդ թվում՝ աղիքային ցուպիկով ու MRSA տեսակի հիվանդության բակտերիաներով։

2014 թվականին արված հետազոտության համաձայն՝ MRSA հիվանդության վարակիչ բակտերիան ինքնաթիռի մեջ ապրում է մինչև 168 ժամ, իսկ աղիքային ցուպիկինը՝ մինչև 98 ժամ։ Սա իրականում շատ լուրջ խնդիր է, քանզի նույն ինքնաթիռը օրական հարյուրավոր մարդկանց է տեղափոխում, այդ պատճառով էլ պետք է միշտ զգույշ լինել, քանի որ ընդամենը նստատեղի բռնակին դիպչելով էլ կարող եք վարակվեք։ 

Ինքնաթիռով թռչելը ևս մի առավելություն ունի. այն մեզ թույլ է տալիս ճամփորդել ժամանակի մեջ։ Բայց պետք չէ շատ ուրախանալ, քանի որ ընդամենը մի փոքր կարող ենք ճամփորդել։

Էյնշտեյնը հայտնաբերել է, որ երբ առարկան շարժվում է, սկսում է համապատասխանաբար նվազեցնել ժամանակի արագությունը։ Օրինակ, եթե տիեզերանավը շարժվում է լույսի արագությամբ, ապա դրանում գտնվող տիեզերագնացի կյանքը ավելի դանդաղ է ընթանում, քան մյուսներինը։ Իսկ երբ նա վերադառնա Երկիր, ապա ավելի քիչ ծերացած կլինի, քան իր հասակի այլ մարդիկ։ Այդպես կարելի է ասել, որ նա որոշ չափով տեղափոխվել է ապագա։

Image result for obama getting out of plane

Այս երևույթն ունի մի մեծ դրական կողմ. այն գործում է նաև համեմատաբար դանդաղ արագության դեպքում։ 6 ժամ տևողությամբ թռիչքի ընթացքում ուղևորը ծերանում է մեկ միլիոներորդ վայրկյան քիչ, քան մյուսները։ Այսպիսով՝ թռիչքից հետո կարող եք հպարտորեն ասել, որ դուք մեկ միլիոներորդ վայրկյանով առաջ եք անցել բոլորից և գտնվում եք ապագայում։

Սա տեսական եզրակացություն չէ, քանի որ դեռ 1971 թվականին գիտնականները փորձի շնորհիվ հաստատեցին ենթադրությունները։ Նրանք ինքնաթիռի մեջ տեղադրեցին սուպեր ճգրիտ միջուկային ժամացույց և ուղարկեցին շուրջերկրյա ճամփորդության։ Արդյունքում պարզվեց, որ ինքնաթիռի միջի և Երկրի վրա գտնվող ժամացույցների միջև կա ժամային շատ փոքր տարբերություն։

Այսպիսով՝ մյուս անգամ ինքնաթիռից դուրս գալիս կարող եք բոլորին ներկայանալ որպես անցյալից դեպի ապագա եկած մարդ։

Ես վերադարձա․ Ռոնալդուն՝ Ուզբեկստանի դեմ խաղում իր դուբլի մասին ՄԱԿ-ում Հայաստանը ներկայացրել է խաղաղաշինության և կանխարգելման ոլորտում իր նախաձեռնությունները Թեհրանը չի վստահում Վաշինգտոնին․ Մասուդ Փեզեշքիան Հայաստանում ձևավորվում են միջազգային չափանիշներին համապատասխան միգրացիոն կենտրոններ․ ՆԳՆ Կմատուցվի Սուրբ Պատարագ՝ Մայր Աթոռից բերված մասունքարանով Հունիսի 24-ին, 25-ին, 26-ին և 29-ին գազ չի լինելու ԱՄՆ-ը ծրագրում է գրեթե կրկնապատկել գրին քարտի միջոցով քաղաքացիություն ստանալու գործընթացի արժեքը Հունիսի 24-ին, 25-ին և 26-ին լույս չի լինելու Վեց պակիստանյան կործանիչներ ուղեկցել են Իրանի նախագահի ինքնաթիռը ՆԱՏՕ-ն և ԵՄ-ն հրապարակել են համագործակցության նոր զեկույց Զելենսկին չի մեկնի Լեհաստան՝ Ուկրաինայի վերականգնման հարցերով համաժողովին Իրանը սահմանափակ թվով նավեր կթույլատրի Հորմուզի նեղուցով անցնել Վանաձոր-Ալավերդի ավտոճանապարհին ազնվացեղ եղջերուն գրավել էր անցորդներին Երևանում բախվել են 3 մեքենա. կան վիրավորներ Մոտ 2,5 միլիարդ դոլարի վնաս են կրելու գյուղմթերք արտադրողները․ Հրայր ԿամենդատյանՀրապարակված են ընտրության մասնակիցների ստորագրված ցուցակները․ ստուգեք Ձեր հասցեները․ Գոհար ՄելոյանՌոնալդուն՝ 6 աշխարհի առաջնություններում գոլ խփած առաջին ֆուտբոլիստ (տեսանյութ) Հայտնի է Հայաստանի Մ-19 ԵԱ հավաքականի հանդիպումների ժամանակացույցը Օդի ջերմաստիճանը կնվազի․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին Երևանում մեքենաներ են բախվել․ վիրավորներ կան Ուղևորի մեքենան վնասել են «Զվարթնոց»-ի վճարովի կայանատեղիում․ օդանավակայանը խուսափում է պատասխանատվությունից Ռուսաստանի և ՆԱՏՕ-ի միջև ուղիղ ռազմական բախման վտանգն աճում է․ դիվանագետ Վրաստանում երկրաշարժ է տեղի ունեցել Շախմատի պատանեկան ԱԱ. Վաչե Հովակիմյանը լավագույն եռյակում է 7 խաղափուլից հետո ԵԱՏՄ-ում հուլիսի 1-ից ուժի մեջ կմտնեն էլեկտրոնային առևտրի նոր կանոնները Ռուսական հացահատիկի հերթական խմբաքանակը Հայաստան է ուղարկվել Ադրբեջանի տարածքով Հայաստանը Բրյուսելում ստորագրել է ՀՀ սահմանային անցակետերի ուսումնասիրության վերաբերյալ փաստաթղթեր Վանաձոր-Սպիտակ ճանապարհին մեքենաներ են բախվել․ վիրավորներ կան Ջուր հավաքեք. ջուր չի լինելու Grundfos Tech Day․ Երևանում ներկայացվեց ջրամատակարարման «ոսկե ստանդարտը» (տեսանյութ) Վրաերթ՝ Երևանում․ 23-ամյա վարորդը «Mercedes»-ով վրաերթի է ենթարկել փողոցը թույլատրելի հատվածով հատող 2 հետիոտների․ վերջինները տեղափոխվել են հիվանդանոց Լիտվայի կառավարությունը հրաժարական է տվել Պուտինը հայտարարել է՝ Արևմուտքը մեծ ծավալներով ԱԹՍ-ներ է մատակարարում Ուկրաինային Արտակարգ դեպք՝ Արմավիրի մարզում․ Դալարիկ գյուղում բախվել են բեռնատար գնացքն ու դիզվառելիք տեղափոխող «ԿամԱԶ»-ը․ վերջինը կոտրել է բետոնե սյունն ու կողաշրջվել․ կա վիրավոր Իմ հոդվածը՝ հրապարակված գերմանական հեղինակավոր Berliner Zeitung պարբերականում․ Արթուր Միքայելյան«Ուժեղ Հայաստանը» պատրաստվում է վիճարկել ընտրությունների արդյունքները Սահմանադրական դատարանումՔննարկվել են Հայաստանի ու Իրանի սահմանային թողունակության աճին միտված հարցեր Զավեշտ է ու ողբերգություն. հիմա էլ ուրիշ բանի համար են երդվում. Արթուր ԶաքարյանԻրանի ամբողջ տարածքում վերականգնվել է օդային երթևեկությունը «Ford»-ը Մյասնիկյան պողոտայում բախվել է ծառին․ կան վիրավորներ Անցած 1 օրում գրանցվել է 10 ավտովթար․ 1 մարդ զոհվել է, 25-ը՝ վիրավորվել Պատերազմը, միևնույն է՛ մի օր լինելու է, որովհետև կզած երկրին մզում են մինչև վերջ. Արշակ ԿարապետյանՀրապարակվել է պատգամավորական երդման նոր տեքստը Մբապե. Մեսին միշտ է գոլ խփում, ես դրա վրա չեմ կենտրոնանում Վերականգնվում է Երևան-Սևան ճանապարհի վրա կայծակի հարվածից վնասված կամուրջը (տեսանյութ) Մինչ ձեզ կերակրում են «խաղաղության» վարդագույն պատրանքներով, ԱՄՆ Կոնգրեսում Ադրբեջանը հակահայ համաժողով է կազմակերպում․ Մարիաննա ՂահրամանյանՀայաստանը կներկայացնի կլիմայական օրակարգը Լոնդոնում անցկացվող միջազգային համաժողովում Մեր ազգին հաղթել չի լինի, եթե ազգը լինի միաբան. Համահայկական ՃակատՈստիկանները հայտնաբերել են անհետ կորած տղամարդու մարմինը Զավեշտ է ու ողբերգություն. Հիմա էլ ուրիշ բանի համար են երդվում. Արտակ Զաքարյան