Երևան, 25.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ահա թե ինչպես են մարդիկ ծերանում տիեզերքում

ՖՈՏՈ

Տիեզերագնացները ավելի ուշ են ծերանում։ Շնորհիվ ժամանակի դանդաղում կոչվող ֆիզիկական էֆֆեկտի՝ Միջազգային տիեզերական կայանում վեց ամիս եղողները (ՄՏԿ) վերադառնում են ավելի երիտասարդ տեսքով, քան իրենց հասակակիցներն են։

Գիտնականների հաշվարկներով՝ տարիքային օգուտը, որը մարդը ստանում է Երկիր մոլորակից դուրս գտնվելու դեպքում, հավասար է ընդամենը 0,007 վայրկյանի։

Սակայն ոչ ոք չգիտի՝ հնարավոր է տիեզերքում անմահության ձգտել, թե ոչ։ Դրա համար նախևառաջ ուսումնասիրել է պետք հենց ծերացման գործընթացը, ավելի կոնկրետ՝ տարիքային փոփոխությունները, որոնց ենթարկվում է մարդը Երկրի վրա։

Որոշակի տարիքից սկսած օրգանական մի շարք համակարգեր կորցնում են իրենց նախկին կենսունակությունը։ Ինչպես հայտնի է՝ ժամանակի հետ ոսկորներն ավելի փխրուն են դառնում, արյան անոթների աշխատանքը վատթարանում է, մկաններն աստիճանաբար հյուծվում են, նվազում է շարժունակությունը, մարսողական համակարգը սկսում է թերի գործել, միզապարկը սկսում է վախեցնել իր «անկանխատեսելիությամբ», ատամները կորցնում են իրենց նախկին ամրությունը, վատանում է տեսողությունը, մաշկը կորցնում է առաձգականությունը և այլն։

Իսկ ահա տիեզերքում ծերացման բոլոր նախանշաններն ունեն իրենց առանձնահատկությունները։ Եթե սովորական մարդկանց այդ նախանշանները զգալու համար պետք են տասնամյակներ, ապա տիեզերքում գտնվողները դրանց մի մասը ստանում է հենց այնտեղ, սակայն Երկիր վերադառնալուց հետո այդ նշաններից շատերը անմիջապես կորում են։

Այս ինտենսիվ փոփոխությունները պայմանավորված են տիեզերագնացների գտնվելու վայրում գրավիտացիայի բացակայությամբ։ Մարդու օրգանիզմի համար ձգողականության ուժը մեծ կարևորություն ունի։ Օրինակ վերցնենք մկանները․ տարեց մարդկանց մոտ դրանք կորցնում են իրենց շարժունակությունն ու ճկունությունը, առանձին հյուսվածքները հյուծվում են, մկանների ծավալը զգալիորեն նվազում է։ Տիեզերքում մարդու մկանային համակարգը հենց այս նույն եղանակով է գործում, որովհետև դրանք գրեթե չեն օգտագործվում։ ՀԵնց այդ պատճառով է, որ օրբիտալային կայաններում կան հատուկ մարզասարքեր, որոնք նախատեսված են հարթելու այս խնդիրը՝ տիեզերագնացների՝ երկար ժամանակ անշարժ մնալու դեպքում։

Անալոգային գործընթանցներ են կատարվում նաև ոսկորներում։ Տարիքի մեծանալու հետ մարդու ոսկրային զանգվածը սկսում է նվազել՝ տարեկան մոտ 1-2%-ով։ Սակայն տիեզերքում դա ավելի արագ է ընթանում՝ ամսեկան 1-2%-ով։ Քանի որ տիեզերագնացի կմախքը դադարում է մարմինը պահելու համար ուժ գործադրել, ոսկրային նոր հյուսվածքները նախկին չափով չեն արտադրվում, հետևաբար, դրա հետ մեկտեղ հին հյուսվածքները սկսում են ավելի արագ կլանվել։ Բարեբախտաբար, Երկիր վերադառնալուց որոշ ժամանակ անց այդ փոփոխությունները դադարում են և ոսկրային համակարգը կարգավորվում է։

Այսպես, չնայելով կյանքի 0,007 վայրկյանի խնայողությանը, աստղագնացները շարունակում են իրենց մաշկի վրա զգալ ծերացումը։ Այս երևույթը ուսումնասիրվում է շատ մասնագետների կողմից, որոնք ամեն հնարավոր բան անում են տիեզերքում մարդկանց օրգանիզմի վրա տհաճ ազդեցությունները նվազեցնելու համար։

Հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինի՝ սեպտեմբերի 25-ին և 28-ինՔասախի կիրճ տանող ճանապարհին փրկարարները կանխել են քարաթափման վտանգըՄատենադարանը և Շվեյցարիայի ազգային գրադարանը համագործակցության ուղղություններ են նախանշելՋերմաստիճանը կնվազի 7-9 աստիճանով. ի՞նչ եղանակ կլինի սեպտեմբերի 25-29-ը70-ամյա անկողնային կինը մնացել է առանց դեղորայքի, հացի և խնամքի, քանի որ որդուն տարել են երկու տարով կալանքիՀայաստանի Մ20 հավաքականի մարզիչ է նշանակվել Միշա ՋորկաեֆըԹրամփը Սի Ցզինփինի հետ հարաբերություններն անվանել է «իրականում հիանալի բարեկամություն»Վթարային ջրանջատումներ են կրկին. ո՞ր հասցեներում ջուր չի լինի՝ սեպտեմբերի 25-ինԱնկեղծ և առանց պաշտոնական ձևակերպումների` 90 վայրկյան Արեգա Հովսեփյանի հետՇվեդիայում նշել են Հայաստանի անկախության 35-րդ տարեդարձըՔաղաքացուն ծեծելու համար 2 քննիչի նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել. կա 7 մեղադրյալԵրևանից իրականացվում է ավելի շատ ուղիղ չվերթ, քան Թբիլիսիից ու ԲաքվիցԱպամոնտաժվել են Գետառի պատմական կամրջի շուրջ կառուցված ինքնակամ պարիսպներըՄոսկվան հերքում է Ուկրաինայի հետ եռակողմ բանակցությունների մասին լուրերըՔանի դեռ Փաշինյանը ծրագրում է հանձնել Տիգրանաշենը, մենք կհոգանք զարգացման մասին. ԱբրահամյանՄայր Աթոռը հայտարարություն է տարածելՄայքլ Օ’Նիլը նշանակվել է Հայաստանի կանանց բասկետբոլի գլխավոր մենեջերԱՄՆ-ը մինչև 7 միլիարդ դոլարի վարկային ֆինանսավորում կտրամադրի ԱրգենտինայինԱսացի «Այո». Հայտնի լրագրող Անի Գևորգյանը նշանվել էՍյունիքում նռնակի պայթյունից զոհված 23-ամյա զինծառայողը Շիրակի մարզից էր․ նրան ճանաչողները պատմում են դեպքի մասին«Գորիս» ՔԿՀ-ում տեսակցության եկած քաղաքացու թևատակից հայտնաբերվել են արգելված իրերԹՐԻՓՓ համաձայնագրի սահմանադրական հարցերը մնացին անպատասխան«Բարսելոնան» նորից ժամանակավորապես կհեռանա «Կամպ Նոու» մարզադաշտից ԵՄ-ում մտահոգված են դիզելային վառելիքի արտահանումն արգելելու ԱՄՆ-ի հնարավոր պլանների առնչությամբ Նեթանյահուն ԱՄՆ այցի ժամանակ կարող է հանդիպել Ռուբիոյի հետ. Reuters Մոսկվան դեռ որոշում չի կայացել G20-ի գագաթնաժողովին Պուտինի և Թրամփի հանդիպման մասին Երթևեկության կազմակերպման փոփոխություն կկատարվի Ալեք Մանուկյան փողոցում ԱՄՆ-ն և Չինաստանը համաձայնության են եկել տնտեսական և առևտրային բազմաթիվ հարցերի շուրջ Իրավապահները հայտնաբերել են փեսային վրшերթի ենթարկած աներորդուն «Վեոլիա ջուր» ընկերությունը պարզաբանել է, թե ինչու է ծորակից հոսող ջուրը պղտոր ԹՐԻՓՓ համաձայնագրի սահմանադրական հարցերը մնացին անպատասխան Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության գործընթացում առկա էին համաձայնության հասնելու բոլոր անհրաժեշտ պայմանները. Ուիթքոֆ Մեր երկրում կրթական ցածր մակարդակը լուրջ համակարգային խնդիր է. Ատոմ ՄխիթարյանՌԴ փոխարտգործնախարար Միխայիլ Գալուզինը և Մոսկվայում ՀՀ դեսպան Գուրգեն Արսենյանն ընդգծել են ռուս-հայկական հարաբերությունների հեռանկարները քննարկելու պատրաստակամությունը. ՌԴ ԱԳՆ Իշխանություններն ամեն քայլ ձեռնարկում են Հայաստանը Սփյուռքից առանձնացնելու համար. Արմեն ՄանվելյանԻրանի շրջափակման վերսկսումից ի վեր ԱՄՆ-ի կալանած առևտրային նավերի թիվը հասել է 115-ի Կոնվերս Բանկի դոլարային պարտատոմսերի տեղաբաշխումն ավարտվել էԷրդողանը խոսել է Սև ծովում անվտանգ նավարկության անհրաժեշտության մասին Փաշինյանը խաղաղություն խոստացավ, բայց բերեց պատերազմ և զիջումներ. Սամվել ԿարապետյանՂազախստանում զnրավարժությունների ժամանակ 19 զինծառայnղ ընկել է Կասպից ծովը. կան զnhեր Չինաստանն Իրանին և ԱՄՆ-ին կոչ է արել վերականգնել խաղաղությունը Պարսից ծոցում ԶՊՄԿ-ն՝ «ԲանՈՒԳործ» էքսպոյումՍպասվում է առանց տեղումների եղանակ. ջերմաստիճանը կնվազի 7-9 աստիճանով 74 էջանոց «գլուխգործոց» կամ մարդամեկի կյանքի գլխավոր մատնագիրը. Հրայր Կամենդատյան Վտանգ․ ի՞նչ է կատարվում Հայաստանի դեղերի շուկայումՀՀ ԱԳՄԱ գլխավոր քարտուղարը ՄԱԿ-ում ներկայացրել է Հայաստանի բարեփոխումները Կառավարության անդամները մեր երկիրը տանում են տնտեսական կոլապսի. Արեգ ՍավգուլյանԳիտակից և կարծիք թելադրող դասախոսները վտանգ են ներկայացնում իշխանության համար. Մենուա ՍողոմոնյանՓաշինյանի՝ Մոսկվա կատարելիք այցի ամսաթվերը դեռևս համաձայնեցված չեն, սակայն կա ըմբռնում, որ այն տեղի կունենա մոտ ժամանակներս. Պեսկով Փաշինյանն անհավասարակշիռ դիվանագիտություն վարող գործիչ է, որը պատերազմ է բերում. Սամվել Կարապետյան