Առակ տիրոջ, մշակի ու մեր երկրի մասին. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Հետաքրքիր իրավիճակ է ստեղծված. եթե լսես նախագահ Սերժ Սարգսյանի` «Ազգ–բանակ» համաժողովի ընթացքում արտասանած ճառը, պետք է մտածես, որ մեր երկրում վարվող ընդհանուր քաղաքականության մեջ տեղի է ունեցել շրջադարձ, հզոր փոփոխություն: Բանն այն է, որ մենք մինչ այժմ այլ բան գիտեինք մեր երկրի զարգացման հայեցակարգի մասին, այլ բանի էինք ականատես լինում մեր երկրում ընթացող քաղաքական, տնտեսական, իրավական գործընթացները դիտարկելիս: Եվ այսօր քնել ու արթնանում ենք բոլորովին այլ Հայաստանում:

Մեր երկրի հիմնական դեմքը` նախագահ Սերժ Սարգսյանը ներկայացրել է երկրի հայեցակարգը, որը ձևակերպել է այսպես` «Խաղաղ պայմաններում մենք ազգ–այգեպան ենք, իսկ վտանգի պահին դառնում ենք ազգ–բանակ, ահա սա է մեր հայեցակարգը»:

Եվ որպեսզի խորամուխ լինենք բուն էության մեջ, ասենք, թե ինչին է վերբերում նախագահի այս խոսքը և ինչ առիթով է այն արտասանել:

Սերժ Սարգսյանն ասում է, թե ինչպես պետք է հայրենասեր սերունդ ունենալ, որը կպաշտպանի իր հողը, և որով երկիրը կլինի պաշտպանված ու անառիկ` ամեն ոտնձգությունների ժամանակ:

Պետք է խոստովանել, որ ամեն ինչ հրաշալի է ասված:

Փաստացի այսօր մեր նախագահը կրկնում է այն, ինչ այսքան տարիներ ասում են ընդդիմադիր հայացքներով մարդիկ: Այսինքն` նրանք, ովքեր հենց իշխանության քննադատներն էին: Նաև այդ մասին ասում էին քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչները:

Իսկ ի՞նչ էին ասում. ասում էին, որ մեր երկրում յուրաքանչյուր քաղաքացի պետք է լինի երկրի լիիրավ տերը: Անգամ կարգախոս ձևակերպվեց` «Մենք ենք տերը մեր երկրի»:

Իսկ այժմ ո՞ւր են այդ կարգախոսի որոշ ներկայացուցիչներ. նրանք, ինչպես հայտնի ֆիլմում է ասվում, ուղղիչ աշխատանքային գաղութում են: Իսկ ինչո՞ւ են ուղղիչ աշխատանքային գաղութում: Որովհետև ասում էին` որպեսզի քաղաքացին իրեն տերը զգա իր երկրի, նախ և առաջ պետք է մասնակցի երկրի կառավարմանը: Իսկ երկրի կառավարմանը մասնակցում են ընտրությունների միջոցով: Եթե, իհարկե, այդ ընտրությունները լինում են ազատ ու արդար:

Բայց գիտենք, որ մեր երկրում ընտրությունները ո՛չ արդար են, ո՛չ էլ ազատ: Դե՛, եթե այդպես է, էլ ի՞նչ խոսենք իրեն երկրի տեր զգացող քաղաքացու մասին: Կամ նման քաղաքացի ձևավորելու մասին:

Մեր իշխանություններին այսօր, դատելով նրանց գործերից, բոլորովին էլ պետք չեն երկրի տեր քաղաքացիներ: Պետք են մարդիկ, ավելի ճիշտ, մարդկային զանգվածներ, որոնք կարող են հրամանով կանգնել այս կողմ, կամ կանգնել այն կողմ:

Իսկ եթե հարկ համարեն, նրան կտան մի 10 հազար դրամ որպես ընտրակաշառք, ու մեր երկրի մարդն իրեն կզգա երկրից ինչ–որ բան պոկող–թռցնող ճարպիկ աճպարար: Հո պատահական չէ՞, որ վերջին ընտրություններում շրջանառվեց մի ասացվածք` շնից մազ պոկելն էլ է բան:

Հիմա մտածում ես` լա՛վ, եթե մեր երկրի առաջին դեմքը այդպես հրաշալի բանաձևում է երկրի պաշտպանունակության ու զարգացման գրավականը, ապա ինչո՞ւ է այսպես մեր երկրում: Ինչո՞ւ համառորեն թույլ չեն տալիս, որ մենք մեզ մեր երկրի տեր զգանք:

Մի հրաշալի ձևակերպում էլ է մեզ մատուցում երկրի նախագահը, ասում է` «Ո՞վ է խնամում այգին՝ այգին խնամում է տերը: Մեր հայրենիքը հենց այդ այգին է, որտեղ տերը միաժամանակ մշակ է և ծառա: Հայրենասերը նա է, ով և՛ տեր է, և՛ մշակ միաժամանակ»:

Մի՞թե սրանից ավելի լավ կարող ես ներկայացնել ճշմարտությունը: Այն նաև հենց աստվածային ճշմարտությունն է ինքնին: «Տեր և միաժամանակ` ծառա», որը մտել է քաղաքագիտական հասկացությունների դաշտ և պարզապես վերաձևակերպվել այլ տերմինալոգիայով` իրավունքների ու պարտականությունների տեսքով: Որ այդ երկու հասկացությունները հանդես են գալիս միասին, քայլում են ձեռք ձեռքի տված, առանց մեկի մյուսը գոյություն չունի:

Իսկ եթե, այնուամենայնիվ, գոյություն ունի, ապա խեղաթյուրվում է իրողությունը և դառնում իր նախնական հասկացության հակոտնյան:

Իսկ ո՞վ չգիտի, որ մեր երկրում հենց այս վերջին տարբերակով է: Որ մեր երկրում մարդը, ով պաշտոն է ստանձնում, միայն վայելում է պաշտոնի ընձեռած հնարավորությունները: Այսինքն` իր հոգեբանությամբ ու գործելակերպով միայն ու միայն տեր է և ոչ երբեք` մշակ:

Բա եթե առանց մշակ լինելու միայն տեր չեն, ապա որտեղի՞ց մեր պաշտոն զբաղեցնող մարդկանց այդքան հսկայական հարստություններ: Ախր դրանք մեկը չեն, երկուսը չեն: Դրանք համարյա բոլորն են: Այնքան բոլորն են, որ մեր արդարադատությունն է արդարաբար լռում:

Մի խոսքով` ժողովրդավարության սկզբունքները մեկ առ մեկ ներառված են այս ելույթի մեջ` մինչև մարդու հիմնարար ազատությունների գաղափարը: Եվ եզրահանգումն է կատարյալ ու դրանով իսկ` անխոցելի` «տեր լինել սեփական վաստակին, երկրին, իրավունքներին, նշանակում է լինել ազատ: Ազատասիրությունն ու հայրենասիրությունը նույն մեդալի երկու երեսներն են, արժանի լինենք այդ մեդալին»:

Հիմա ցավս ո՞րն է` եթե մենք գիտենք այս ճշմարտությունների մասին և եթե գիտենք, որ մեր երկիրը միայն այս ճանապարհով կարող ենք երկիր դարձնել ու մեր ժողովրդին էլ` ժողովուրդ, ու ազգն էլ հայրենիքի առաջին հրամայականին ազգ–այգեպանից կվերածվի ազգ–բանակի, ապա ինչո՞ւ ենք այսքան ուշացրել:

ժամանակին անեինք, է՛լի: Ժամանակին անեինք ու կարգին երկիր ստեղծեինք: Թե չէ հիմա տեղից վեր կացողը մեզ ու մեր երկիրն է քննադատում: Դրսից էլ, ներսից էլ:

  Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում