Երևան, 20.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Մեր մանկության մոռացված լավագույն խաղերը

ՖՈՏՈ

«Ուտելի-չուտելի»

Ինչպես խաղալ. Բոլոր խաղացողները նստում են կամ շարք են կանգնում: Վարողը գնդակը նետում է մասնակիցներից մեկին և միաժամանակ որևէ մի առարկայի անուն է տալիս: Եթե այն «ուտելի» է, ապա խաղացողը բռնում է գնդակը, իսկ եթե ոչ՝ ետ է մղում: Վարողի խնդիրն է շփոթեցնել խաղացողին: Օրինակ՝ նա կարող է իրար ետևից արագ ասել «խնձոր-դդում-գազար-լոլիկ» և հանկարծակի ասել «արդուկ»: Եթե խաղացողը սխալվում է և բռնում է գնդակը, ապա ինքն է դառնում վարող: Խաղում կարևոր է պահպանել արագ տեմպը:

Ինչ հատկություններ է զարգացնում. Հումորի զգացում, ուշադիր լսելու և արագ արձագանքելու ունակություն:

 

«Այգեպան»

Ինչպես խաղալ. Յուրաքանչյուր խաղացող իրեն անուն (ծաղկի անուն) է վերցնում և այն հայտնվում է վարող-«այգեպանին» և մյուս խաղացողներին: Վարողը սկսում է խաղը. «Ես այգեպան եմ ծնվել է, շատ եմ զայրացել, բոլոր ծաղիկներն ինձ ձանձրացել են, բացի…» Եվ ասում է խաղացողների որևէ մեկի «անունը»: Երկխոսություն է տեղի ունենում վարողի և խաղացողի միջև: Վերջինս մասնակիցներից մեկի անունն է ասում, և նա պետք է արձագանքի: Երկխոսությունը շարունակվում է: Նա, ով սխալվում է, օրինակ, շփոթում է իր անունը կամ չի արձագանքում, հանձնում է իր իրերից մեկը: Խաղի վերջում վարողը վերցնում է իրերը, մեջքով շրջվում խաղացողներին և հարցնում՝ «Այս մասնակիցն ի՞նչ պետք է անի»: Երբ վարողը որոշում է, թե ինչ գործողություն պետք է կատարի, խաղացողը կատարում է այն և ետ է վերցնում իրեն պատկանող իրը:  

Ինչ հատկություններ է զարգացնում. Հիշողություն, ուշադրություն, քաջություն:

 

«Կիս-մյաու»

Ինչպես խաղալ. Վարողը և խաղացողներից որևէ մեկը կանգնում է մյուս մասնակիցների առջև: Վարողը՝ դեմքով, խաղացողը՝ մեջքով: Վարողը մատնանշում է մասնակիցներից որևէ մեկին և հարցնում է՝ «Կի՞ս»: Եթե մեջքով կանգնած խաղացողը պատասխանում է «փախչիր», վարողը շարունակում է ընտրել: Հենց որ խաղացողն ասում է «մյաու», վարողը հարցնում է՝ «Ի՞նչ գույն»: Խաղացողը մի գույն է ընտրում է, դեմքով շրջվում է դեպի մասնակիցները: Կախված ընտրած գույնից՝ մասնակիցը պետք է առաջադրանք կատարի: Եթե ընտրել եք սպիտակ գույնը, ապա երկու խաղացող պետք է որևէ մի վայրում առանձնանան: Կանաչը՝ երեք հարց, որոնց խաղացողը պետք է միայն դրական պատասխանի: Կարմիր՝ համբույր շրթունքներին: Վարդագույն՝ համբույր այտին: Դեղին՝ նույնպես երեք հարց, բայց ոչ բոլորի ներկայությամբ: Կապույտ՝ համբույր ձեռքին: Մանուշակագույն՝ որևէ վատ արարք: Օրինակ` կանգնել ոտքին, քաշել մազերը կամ որևէ իր վերցնել:

Ինչ հատկություններ է զարգացնում. Հակառակ սեռի հետ շփվելու ունակություն, սեփական զգացմունքների կառավարում:

«Դուք գնալո՞ւ եք պարահանդես»

Ինչպես խաղալ. Վարողն ասում է.

Այո և ոչ մի ասեք,

Սև և սպիտակ մի ասեք,

Դուք գնալո՞ւ եք պարահանդես:

Վարողի պարտականությունն է շփոթեցնել խաղացողին: Նա սկսում է մասնակիցներին հստակեցնող հարցեր տալ՝ ինչո՞վ եք գնալու, ի՞նչ եք հանգնելու, ի՞նչ գույնի է լինելու զգեստը կամ տաբատը, և այլն: Խաղացողը պետք է պատասխանի հարցերին՝ չօգտագործելով «այո», «ոչ», «սև», «սպիտակ»: Խաղը հետաքրքրանում է, երբ վարողն իրար ետևից բարդ և հասարակ հարցեր է տալիս և փոփոխում է ձայնի տոնայնությունը: 

Ինչ հատկություններ է զարգացնում. Հետևել սեփական խոսքին, կրեատիվ կերպով մտածել, կենտրոնացնել ուշադրությունը և արագորեն գտնել ստեղծված իրավիճակից ելքը:

«Մատանի-մատանի»

Ինչպես խաղալ. Խաղացողները շարքով նստում են և ձեռքերը նավակի ձևով պարզում են: Վարողը բռունցքում որևէ մի առարկա է պահում, օրինակ՝ մետաղադրամ, կոճակ կամ մատանի: Հերթականությամբ վարողն անցնում է յուրաքանչյուր մասնակցի կողքով և նրա ափի մեջ դնում է իր բռունցքն ու ասում՝ «Ես մատանի ունեն և հիմա այն ինչ-որ մեկին կնվիրեմ»: Վարողի պարտականությունն է աննկատ կերպով մատանին դնել խաղացողներից մեկի ձեռքի մեջ և ասել՝  Մատանի-մատանի, ապա մի դուրս եկ!»: Այդ պահին այն խաղացողը, ում վարողը հանձնել է մատանին, վեր է թռչում և փորձում փախչել: Մյուս մասնակիցները պետք է փորձեն բռնել նրան:

Ինչ հատկություններ է զարգացնում. Ուշադրության զարգացում, արագ և հաստատակամ գործելու ունակություն: 

Վարդան Ջհանյանը ներկայացրել է Հայաստանի հանքարդյունաբերության ոլորտի առաջիկա առաջնահերթություններըՏարածաշրջանային բախումների եզրին. Արշակ Կարապետյանը՝ անվտանգության մեխանիզմների, 102-րդ ռազմաբազայի և արժանապատիվ պայքարի մասին․ «Փաստ»Փաշինյանին հարցեր տալը՝ այլևս ոչ թե անիմաստ, այլև կոլեգիալ համերաշխությանը հակասո՞ղ․ Մենուա ՍողոմոնյանՎրաստանի փորձը կարող է լավ հիմնավորում դառնալ Հայաստանում կենսաթոշակառուների գույքահարկի արտոնության պահանջի համար․ ԿամենդատյանԱշտարակ-Ուջան ավտոճանապարհին վարորդը «Լադա»-ով դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի գոտուց և հայտնվել դաշտում․ կա վիրավnր Սամվել Կարապետյանին կալանավորեցին, որովհետև Հեյդարի որդուն թույլ չի տալիս ալիևյան սահմանադրությունը թելադրել հայ ժողովրդին. Անուշ Միրզոյան«Ծննդյան վայր՝ Ադրբեջան». ինչու է այսպես նշվում արցախցիների նոր անձնագրերում Կյանքից հեռացել է Մարինե ՄարինոսյանըՊՆ-ն արձագանքել է բանակում մահերի թվի վերաբերյալ քննադատությանը ՊՆ-ն փորձում է հասարակական դիսկուրսից դուրս մղել ոչ մարտական պայմաններում բանակում զոհերի խնդիրը․ Մարիաննա ՂահրամանյանԶելենսկին հայտարարել է, որ Ուկրաինային Արևմոտքից 115 միլիարդ դոլար է անհրաժեշտ Պակիստանում ավտոբուսի և ավտոցիստեռնի բախմшն հետևանքով 10 մարդ է մահшցել Երևանում՝ խմորեղենի արտադրամասում հրդեհ է բռնկվել Կենսաչափական փաստաթղթում «ծննդյան վայրը» նշման դաշտը կարգավորվում է ISO 3166 ստանդարտով․ ՆԳՆ պարզաբանում էԵրևանի և մարզերի բազմաթիվ հասցեներում սպասվում են էլեկտրաէներգիայի անջատումներՇենքի պայթյունի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է հինգի, ևս երկուսը դեռևս փլատակների տակ են․ ԹբիլիսիԹրամփը հասկանում է Ղրիմի կամրջի վրա հարձակումներից Պուտինի զայրույթըAxios․ Իսրայելը կարող է միանալ Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի ռազմական գործողությանը«Հաղթանակ» զբոսայգում Ալբերտ Հովհաննիսյանի և մյուս զոհվածների հիշատակին նվիրված անկյուն կստեղծվիԻնչ եղանակ է սպասվում նոյեմբերի 20-ից 24-ինԴուք՝ մեր կողքին, մենք՝ ձեր կողքին. Էդուարդ Բաբայան (տեսանյութ)Ֆրանսիայում թոշակառուները դուրս են եկել փողոց՝ բողոքելու ցածր թոշակների դեմՆոյեմբերի 19/20 ջուր չի լինելու․ հասցեներՀանրապետությունում ձյուն է տեղում․ իրավիճակը՝ ավտոճանապարհներինՔուշներ․ Թրամփը Պուտինին և Ծինփինին հայտնել է խաղաղության հասնելու պատրաստակամության մասինԱԺ Ուժեղ Հայաստան խմբակցության պատգամավոր Մարիաննա Ղահրամանյանի պատասխանը ՊՆ հայտարարությանըՀանրապետության նախագահի նստավայրում տեղի է ունեցել դատավորի երդման արարողությունԵրևանի Մյասնիկյան պողոտայում բախվել է 4 ավտոմեքենաՀՀ-ում կանցկացվի սպորտային մարմնամարզության մեծահասակների Եվրոպայի առաջնությունՍիսիանի, Աշոցքի տարածաշրջաններում և Վարդենյաց լեռնանցքում ձյուն է տեղումՍամվել Կարապետյանին կալանավորեցին, որովհետև Հեյդարի որդուն թույլ չի տալիս ալիևյան սահմանադրությունը թելադրել հայ ժողովրդին. Անուշ ՄիրզոյանԿասեցվել է «Սիթի» ընկերության հացի արտադրամասի արտադրական գործունեությունըԼևոն Արոնյանը հաղթանակ է տարել ադրբեջանցի Շահրիյար Մամեդյարովի նկատմամբՊուտինն ավարտել է իր երկօրյա այցը ՉինաստանԱՄՆ-ը նոր պատժամիջոցներ է սահմանել «Հեզբոլլահի» ֆինանսավորման հետ կապված կազմակերպությունների և անձանց նկատմամբ Քուվեյթում ամերիկյան ավիաբազայի 15 հանգար է վնասվել Իրանի հարվածների հետևանքով. AP 44-օրյա պատերազմի զոհերի նույնականացման վերաբերյալ նոր տվյալներ են հրապարակվել ԶՈՒ-ում մեկնարկել է ատեստավորման նոր փուլ․ արդյունքները վճռորոշ կլինեն Հայտնի է աշխարհի ամենաբարձր վարձատրվող ֆուտբոլիստը․ The Touchline-ը ներկայացրել է տասնյակը Մեր բոլորի խնդիրն է ամեն գնով պաշտպանել Անկախության հռչակագիրը. Ավետիք ՉալաբյանԼսում ենք` պետք է պատրաստվել 2030 թվականին. Պուտին 33-ամյա տղան սպանել է հորըՍամվել Կարապետյանն անազատության մեջ է գտնվում Հայաստանի Սահմանադրությունը պաշտպանելու համար․ Տիգրան ԱբրահամյանՆկարահանել ու հաղորդել. վարորդների խախտումների վերահսկողությունը կընդլայնվի Դուք հասկանու՞մ եք, որ իշխանությունը հավերժ չի, մի օր հատիկ առ հատիկ բոլոր էս այլասերումների ու անիրավությունների համար պատասխան եք տալու․ Աննա ԿոստանյանԱրմավիրի մարզի մի շարք բնակավայրերում փորձարկվելու են էլեկտրական շչակներ Ադրբեջանի նախապայմանները վերջ չունեն, իսկ հայ ժողովուրդը մեզ զիջումներ անելու մանդատ չի’տվել. Հայկ ՖարմանյանՂրիմի կամրջի վրա hարձակումներին ՌԴ պատասխան գործողությունները շատ ավելի ցավnտ կլինեն. Պուտին ՌԴ-ի, ՉԺՀ-ի և ԱՄՆ-ի առաջնորդների Շենժենում կայացած առաջին եռակողմ հանդիպման արդյունքները նշանակալի պտուղներ կտան ապագայում. Սի Ծինփին Գեոպոլիտիկ պայքարը ոչ միայն կանգ չի առնում, այլ ավելի լուրջ և վտանգավոր փուլ է մտնում․ Մհեր Ավետիսյան