Երևան, 13.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ո՞ւր է գնում աշխարհը կամ որ նույնն է` ո՞ւր է տանում նրան համաշխարհային վերնախավը. «Փաստ»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Մեր հյուրն է պատմաբան Գուրգեն Կարապետյանը:

– Պարոն Կարապետյան, այսօր ի՞նչ է կատարվում աշխարհում:

– Արդեն բացահայտորեն երևում է բաժանումը: Իսրայելը մի քանի օր առաջ արդեն սկսեց ցամաքային գործողությունները Սիրիայում, նաև ռմբակոծեց նրա հարավային շրջանները: Սա հիմնականում ուղղված է Պարսկաստանի դեմ: Քանի որ ամեն գնով ցանկանում է Պարսկաստանին քաշել մեծ պատերազմի մեջ:

Թվում էր, թե ամերիկյան վերնախավը պետք է փորձեր ինչ–որ ձևով պահպանել աշխարհի կայունությունը: Բայց բերեցին Թրամփին, ով բավականին թույլ բնավորության տեր մարդ է, բավականին վատ է պատկերացնում, թե աշխարհում ինչ է կատարվում: Նրա հաթաթա տալը Հյուսիսային Կորեային և անտրամաբանական մյուս քայլերը հանգեցնում են անկայունության:

Բացահայտ երևում է, որ կան ուժեր, որոնք ցանկանում են ամեն գնով անկայունություն մտցնել աշխարհում ու հանգեցնել ռազմական բախումների:

– Իսկ երրորդ համաշխարհային պատերազմը հնարավոր համարո՞ւմ եք: Արդեն որոշ պայծառատեսներ էլ են դրա գուշակությունն անում:

– Խորհրդային շրջանում այսպիսի անեկդոտ կար. Բրեժնևին հարցնում են` կլինի՞ երրորդ համաշխարհային պատերազմ, պատասխանում է` երրորդ համաշխարհային պատերազմ չի լինի, բայց այնպիսի պայքար կսկսվի խաղաղության համար, որ քարը քարի վրա չի մնա:

Այնպես որ, իրականում չի լինի գլոբալ պատերազմ, բայց տեղական բախումները հանգեցնելու են խիստ ճգնաժամային իրավիճակների:

Դեռևս 1926 թվականին արդեն պլանավորված էր Աֆրիկայից նեգրերի, սեմիտների, արաբների, Կենտրոնական Ասիայից` մուսուլմանների հոսք կազմակերպել դեպի եվրոպա: Այս ուղղությամբ աշխատանքներ են կատարվել 60–ական թվականներից:

Այն, որ կազմակերպված ձևով արդյունաբերական ձեռնարկությունները եվրոպայից տեղափոխեցին երրորդ աշխարհ, պատահական չէր: Որովհետև, համենայն դեպս, բանվոր դասակարգը կազմակերպված դասակարգ է: Իսկ համաշխարհային վերնախավը վախենում էր, որ բանվորները կարող են միավորվել իրենց դեմ:

Մյուս կողմից էլ 10–15 տարի առաջ ոչ ոք չէր կարող պատկերացնել, թե հնարավոր է, որ Ադոլֆ Հիտլերի աշխատություններն ինչ որ մեկը պահի իր տանը: Հիմա բացահայտ տպագրում են նրա «Իմ պայքարը»: Իսկ ինչո՞ւ են տպագրում: Որովհետև ֆաշիզմը իրականում բթամիտ մարդկանց համար է: Ընդհանրապես ազգայնականության ամենաոխերիմ թշնամին ազգայնամոլությունն է:

Այսինքն` նպատակային ձևով եվրոպան քշում են դեպի ֆաշիզմի գաղափարախոսություն: Որպեսզի նախապատրաստեն բախումը տեղի ժողովուրդների ու ներգաղթողների միջև: Եվ արդյունքում հասնեն իրենց ուզածին` զինված ուժերով բնակչությանը քշեն գոմորը:

– Իսկ Ռուսաստանի դերն ու դիրքորոշումը ո՞րն է այս հարցում:

– Ռուսաստանն արդեն գոնե հարյուր տարի է, ինչ չունի իր դիրքորոշումը: Ռուս ժողովուրդը կիսամոնղոլական, կիսասլավոնական ժողովուրդ է, և պատահական չէ, որ նրա մասին ասում են, թե կարող է հարյուր տարի քնել ոջիլների մեջ` իրեն լավ զգալ ու հետո արթնանալ և ջարդ ու փշուր անել իր շրջապատը: Ու… նորից հարբած քնել:

Բայց որ Ռուսաստանը մեծ տեղ ու դեր ունի այս հարցերում, դա ցույց են տալիս նաև նրա էներգետիկ դաշտերը:

Սակայն, ցավոք սրտի, աշխարհի ներկա անկայունության պատճառներից մեկն էլ Ռուսաստանի այս վիճակն է: Այն, որ Ռուսաստանը դեռևս չի կարողացել գտնել իրեն: Եվ կրկին աշխարհում խիստ ուժեղ է համաշխարհային կառավարությունը, և շատ մեծ է նրա դերը:

Ես արդեն ասել եմ, որ ռուս–ուկրաինական բախումների պատճառը այդ տարածքների մաքրումն է սլավոններից, որպեսզի այստեղ բերեն ու բնակեցնեն Իսրայելի բնակչությանը:

– Լա՛վ, հիմա Ռուսաստանի արթնացումը ե՞րբ տեղի կունենա, ինչ–որ բան երևո՞ւմ է:

– Այ, հիմա Ռուսաստանում մի խումբ մարդիկ փորձում են ինչ–որ ճանապարհ գտնել: Ինչքան ես գիտեմ, այս օրերին սկսվում են ցույցեր: Բայց դրանք ուղղորդվածություն դեռևս չունեն: Պարզապես մարդկանց ցանկանում են հանել Մեդվեդևի դեմ, որպես կոռուպցիայի գլխավոր ներկայացուցչի: Դրանով հույս ունեն, որ ինչ–որ ճանապարհ կգտնեն:

Չնայած վերևներում ևս փորձեր արվում են: Օրինակ, Պուտինի այն հայտարարությունը, որ մարդկության փրկությունը իր բազմազանության մեջ է, բավականին հետաքրքիր է: Այսինքն` որ ամեն մի տարածաշրջան զարգացման իր ձևը պետք է գտնի: Խելացի է ասված: Բայց ո՞րն է այդ ձևը. իրենց մոտ դեռևս հայտնաբերված չէ:

– Իսկ ինչ–որ ուժ կա՞, որ կարող է այս պրոցեսների դեմն առնել: Թե աշխարհը գնալու է այնպես, ինչպես նախատեսում են: Ու` վերջ:

– Այդ ուժերը դեռևս բացահայտ չեն երևում, բայց կան: Եվ ամենահետաքրքիրն այն է, որ աշխարհի տարբեր անկյուններից արդեն այդ կոչը երևան է գալիս, որ փրկության գաղափարական հիմքերը ձևավորվելու են Հայաստանում: Դրանք մեզ են հասնում և՛ Նորվեգիայից, և՛ Գերմանիայից: Անգամ մարդիկ ենթագիտակցաբար են հասկանում դա:

Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում:

ԱՄՆ-ում դատարանն անօրինական է ճանաչել արտակարգ իրավիճակների գործակալության աշխատակազմը կիսով չափ կրճատելու Թրամփի ծրագիրը61-ամյա տուրիստին արջը հոշոտել է Վայքի Զոմայի Սուրբ տանող ճանապարհին «ՈւԱԶ 31512»-ը գլխիվայր շրջվել է․ կա 1 զnհ, 1 վիրավnր Իրանը կշարունակի արգելափակել Հորմուզի նեղուցը նաև Օմանի հետ համաձայնագրի կնքումից հետո. ԱԳ նախարար Սերբիայի ընտրանու նախկին կիսապաշտպանը տեղափոխվում է Նոա Վարչապետը շնորհավորական ուղերձ է հղել Հայաստանի հրեական համայնքին Հարձակում իրանական բեռնանավի վրա Քեշմ կղզու մոտ Մյասնիկյան պողոտայում բախվել են «Nissan Sentra»-ն և «Lexus RX350»-ը․ վերջինը բախվել է երկաթե սյանը և կոտրել այն Tour of Armenia-ն Հայաստանում հեծանվային սպորտի զարգացմանը նոր խթան կհաղորդի. վարչապետ Տիգրանաշենը պետք է շենացնել, ոչ թե հանձնել․ լսե՛ք քաղաքացիներինՎրաստանն արգելել է իրանական ավիաընկերությունների թռիչքները՝ ԱՄՆ պատժամիջnցների պատճառով Իրանական լրատվամիջոցը հրապարակել է Իրանի և Օմանի միջև Հորմուզի նեղուցի վերաբերյալ համաձայնության մանրամասները Գլենդեյլում հայ եղբայրները մտել են այրվող ծերանոցի շենքը և փրկել վեց տարեցների ՌԴ ԶՈւ-ն հարվածներ են հասցրել Ուկրաինայի Օդեսայի և Նիկոլաևի մարզերի ենթակայաններին. ՌԴ ՊՆ Հրդեհ Երևանի ուսումնական հաստատություններից մեկի հետնամասում Թրամփը հայտարարել է, որ ամերիկացիներին 5 հազարական դոլար վճարելու համար Կոնգրեսի հավանությունը կարող է չպահանջվել Դիլիջանում աշակերտը դասից փախչելիս լուսամուտից ցատկելու հետևանքով տեղափոխվել է հիվանդանոցԱնհայտ անձը փորձել է ներխուժել Քամալա Հարիսի Մալիբուում գտնվող տունը Իրանի և Թուրքիայի ԱԳ նախարարները քննարկել են տարածաշրջանում հետագա էսկալացիան կանխելու ուղղությամբ գործադրվող ջանքերը ՌԴ-ն ինտենսիվորեն հարվածում է Օդեսային «Ինտեր Մայամի»-ն բաց թողեց հաղթանակը. Մեսսին խփել է իր կարիերայի 928-րդ գոլը Հայաստանը գրավելու հիմքեր են ստեղծում․ հայոց պատմությունը կեղծում են, իսկ մենք ինչո՞ւ ենք լռում․ Էդմոն Մարուքյան Այսօր մինչև ժամը 23։00-ն արգելված է տրանսպորտային միջոցների կանգառն ու կայանումը Երևանի կենտրոնի մեծ մասում Փաշինյանը բերեց պատերազմ ու զիջումներ, «Ուժեղ Հայաստանը» կբերի խաղաղություն՝ առանց զիջումներիՀայաստանի և Իրանի մաքսային ծառայությունների ղեկավարները «կանաչ միջանցքի» հուշագիր են ստորագրել Ռուսաստանն Ուկրաինայի հարցով եռակողմ բանակցություններ է ակնկալում. Պեսկով Արհեստական ​​բանականությունը կարող է ավելի վտանգավոր լինել, քան միջուկային զենքը. Իլոն Մասկ ԱՊԼ. «Արսենալ»-ը հաղթել է «Սանդերլենդ»-ին ՌԴ ԶՈւ-ն հարվածներ են հասցրել Ուկրաինայի Օդեսայի և Նիկոլաևի մարզերի ենթակայաններին. ՌԴ ՊՆ Վթար. ջուր չի լինելու մինչեւ 18:00-ն Հայտնի է Գյումրիում տեղի ունեցած ողբերգության մասնակիցների ինքնությունը. նրանցից մեկը ծառայում է ՀՀ-ում տեղակայված ՌԴ զորամասում Երևանում այսօր կգործեն երթևեկության կազմակերպման ժամանակավոր սահմանափակումներ Պուտինի և Զելենսկու հանդիպումը Մայամիում G20-ի գագաթնաժողովի ընթացքում անհնար է. Պեսկով Հութիները հայտարարել են Սաուդյան Արաբիայի ռազմական բազային հրթիռներով և անօդաչու սարքերով հարվածելու մասին Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա Ողբերգական ավտովթար՝ Կոտայքի մարզում․ 40-ամյա վարորդը «Toyota»-ով մխրճվել է երկաթե արգելապատնեշների մեջ Տարադրամի փոխարժեքները սեպտեմբերի 13-ին Հայ Առաքելական եկեղեցին այսօր նշում է հինգ տաղավար տոներից վերջինը՝ Խաչվերացը Ուկրաինայում զոհվել է արցախցի Գրիգորի Գալստյանը Սեպտեմբերի 13-ի աստղագուշակը. Ի՞նչ են հուշում աստղերն այսօր «Օդեսա» նավահանգստում խnցվել է Ուկրաինայի ԶՈՒ համար ռшզմական բեռներ փոխադրող նավ. ՌԴ ՊՆ Իրան-Օման համաձայնագիրը չի ենթադրում Հորմուզի նեղուցի բացում Առաջին մուտքի երկրի սխալ նշումը կարող է հանգեցնել մուտքի արգելքի կամ հարկադիր վերադարձի․ Գյումրիում հարեւանները վիճել են ավտոմեքենան կայանելու հարցի շուրջ, որն ավարտվել է հոր ու որդու դանակահարությամբՅՈՒՆԵՍԿՕ․ առաջիկա 30 տարում Միջերկրական ծովում գրեթե հաստատ ավելի քան մեկ մետր բարձրությամբ ալիք կառաջանաՍպասվում է բարձր կարգի հրդեհավտանգ իրավիճակ․ եղանակն՝ առաջիկա օրերինԻրանը յոթ պայման է առաջադրել ԱՄՆ-ին՝ Հորմուզի նեղուցը բացելու համարԱրդեն շուրջ մեկ շաբաթ է՝ մեծ թվով բեռնատարներ չեն կարողանում շարունակել ճանապարհը դեպի ՄոսկվաՊուտինը վստահ է, որ Մերձավոր Արևելքում իրավիճակը կկայունանաՊահանջում եմ, որ պաշտոնական Երևանը միջազգային կառույցներին դիվանագիտական նոտա հղի. Էդմոն Մարուքյան