Երևան, 20.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Սանդղակներ, որոնք կօգնեն որոշել մարդու քաշի և հասակի կատարյալ հարաբերակցությունը

ԼԱՅՖ

Med.tert.am-ը գրում է.

Գոյություն ունեն բազմաթիվ բանաձևեր, որոնք թույլ են տալիս հաշվարկել մարդու քաշի և հասակի օպտիմալ հարաբերակցությունը, սակայն պետք է հաշվի առնել նաև այն փասը, որ դրանք կարող են պայմանական լինել, քանի որ կան նաև մեծ նշանակություն ունեցող մի շարք գործոններ՝ մարդու տարիքը, սեռը և կենսաբանական առանձնահատկությունները:

Սա է պատճառը, որ ավելորդ ճարպի քանակը չափելիս հարկավոր է հաշվի առնել ոչ միայն պայմանական հարաբերակցությունը, այլև արտաքին տեսքը, մաշկային շերտերի հաստությունը և մի շարք այլ գործոններ:

Հարկ է հաշվի առնել, որ նույն քաշն ու հասակն ունեցող մարդկանցից մեկը կարող է գեր երևալ, իսկ մյուսը՝ ոչ: Կատարյալ կազմվածքի օբյեկտիվ պարամետրը ճարպի և ոսկրամկանային հյուսվածքների տոկոսային հարաբերակցությունն է: Տղամարդկանց դեպքում նորմա է համարվում, երբ ճարպը կազմում է մարմնի ընդհանուր զանգվածի 9-15 %-ը, իսկ կանանց դեպքում՝ 12-20%:

Ձեր ուշադրությանն ենք ներկայացնում մի քանի բանաձև, որոնք կօգնեն հեշտությամբ որոշել քաշի և հասակի իդեալական հարաբերակցությունը:

Կետլեի ինդեքսը

Մարմնի քաշի ինդեքսն իմանալով՝ կարելի է հստակ ախտորոշել ճարպակալումը կամ քաշի պակասը: Ինդեքսը հաշվարկված է 20-65 տարեկան կանանց ու տղամարդկանց համար, սակայն հարկավոր է հաշվի առնել որ այս տվյալները կարող են սխալական լինել հղիների, երեխային կրծքով կերակրող կանանց, մարզիկների, տարեցների և դեռահասների (մինչև 18 տարեկան) համար:

Կատարյալ քաշը հաշվարկելու տարատեսակ մեթոդներից ամենահայտնին Կետլեի ինդեքսն է, որը մարդու հասակի և քաշի ցուցանիշն է: Այս մեթոդով հաշվարկելու համար հարկավոր է հաշվել հասակի (մետրերով) քառակուսին, այնուհետև քաշը (կգ) բաժանել այդ ստացված թվի վրա: Օրինակ՝ եթե մարդու հասակը 1.7 մ է, իսկ քաշը 65 կգ, ապա նրա մարմնի քաշի ինդեքսը հավասար է լինում 22.5-ի (65 : (1.7 x 1.7) = 22.5): Տղամարդկանց համար նորմա է համարվում 19-25-ը, իսկ կանանց համար՝ 19-24-ը:

Ուղեկցող հիվանդությունների առկայության հավանականությունը

  • 5-ի ցածրի դեպքում նկատվում է քաշի պակաս, իսկ այլ հիվանդությունների առկայության հավանականությունը ցածր է:
  • 5 – 24.9-ի դեպքում մարմնի քաշը, ինչպես նաև այլ հիվանդությունների առկայության հավանականությունը նորմայի սահմաններում են:
  • 0 – 29.9-ի դեպքում առկա է ավելորդ քաշ (նախաճարպակալում), իսկ այլ հիվանդությունների առկայության հավանականությունը մի փոքր բարձր է:
  • 0 – 34.9-ի դեպքում ախտորոշվում է I կարգի ճարպակալում, իսկ այլ հիվանդությունների առկայության հավանականությունը բարձր է:
  • 0 – 39.9-ի դեպքում ախտորոշվում է II կարգի ճարպակալում, իսկ այլ հիվանդությունների առկայության հավանականությունը շատ բարձր է:
  • 0-ից բարձրի դեպքում ախտորոշվում է III կարգի ճարպակալում, իսկ այլ հիվանդությունների առկայության հավանականությունը չափազանց բարձր է:

Կետլեի ինդեքսը բավական լավ է ցույց տալիս օրգանիզմում ճարպի քանակությունը, սակայն այն ցույց չի տալիս, թե ինչպես է այդ ճարպը բաշխված: Սա պարզելու համար կարելի է կիրառել հետևյալ բանաձևը: Պարզապես անհրաժեշտ է չափել գոտկատեղի և նստատեղի շրջագծերի հարաբերակցությունը: Տղամարդկանց համար նորման կազմում է 0.85, իսկ կանանց համար՝ 0.65-0.85:

Ազդում է արդյոք մարդու տարիքը նրա հասակի և քաշի հարաբերակցության վրա

Գիտնականներն ապացուցել են, որ տղամարդկանց և կանանց քաշը տարիքի հետ ավելանում է: Սա բնական կենսաբանական գործընթաց է, ուստի այն կիլոգրամները, որոնք մարդիկ հաճախ համարում են ավելորդ, կարող են իրականում բնավ ավելորդ չլինել:  Կախված մարդու տարիքից՝ նրա հասակին համապատասխան քաշը կարող է փոփոխվել, սակայն ստորև ներկայացված աղյուսակը կօգնի շատ ավելի հեշտ կողմնորոշվել:

Բրոքի բանաձևը

Կատարյալ քաշի որոշման բանաձևերից ամենատարածվածներից մեկը համարվում է Բրոքի մեթոդը, որի դեպքում հաշվի է առնվում մարդու քաշի, կազմվածքի, հասակի և տարիքի հարաբերակցությունը: Ըստ Բրոքի բանաձևի՝ 40-ից ցածր տարիք ունեցողների դեպքում օպտիմալ քաշը հաշվարկելու համար անհրաժեշտ է հասակից (սմ) հանել 110, իսկ 40-ից բարձր տարիք ունեցողների համար՝ հասակից (սմ) հանել 100:

Ընդ որում՝ բարակ ոսկոր ունենալու դեպքում հարկավոր է ստացված արդյունքից հանել ևս 10%, իսկ հաստ ոսկորներ ունենալու դեպքում՝ արդյունքին ավելացնել 10%:

Հասկանալու համար՝ հաստ է ոսկորը, թե բարակ, անհրաժեշտ է պարզապես չափել դաստակի շրջագիծն ամենաբարակ հատվածում (Սոլովյովի ինդեքս):

Նագլերի բանաձևը

Գոյություն ունի նաև Նագլերի բանաձևը, որը նույնպես կօգնի հաշվարկել քաշի և հասակի կատարյալ հարաբերակցությունը: Ըստ Նագլերի բանաձևի՝ 152.4 հասակի դեպքում քաշը պետք լինի 45 կգ, իսկ 152.4-ից բարձր հասակի դեպքում յուրաքանչյուր դյույմի (2.45 մս) համար քաշը պետք է ավելանա 900 գրամով և ստացված քաշի 10%-ով:

ՄքՔալումի բանաձևը

Կատարյալ քաշի որոշման լավագույն մեթոդների մեկն առաջարկել է փորձագետ-մեթոդաբան Ջոն ՄքՔալումը, որի մեթոդը հիմնված է դաստակի շրջագծի հաշվարկման վրա.

  • դաստակի շրջագիծ 6,5-ով բազմապատկելու դեպքում պետք է ստացվի կրծքի շրջագիծը,
  • կրծքի շրջագծի 85%-ը ազդրերի շրջագիծն է,
  • կրծքի շրջագծի 70%-ը գոտկատեղի շրջագիծն է,
  • կրծքի շրջագծի 53%-ը մեկ ազդրի շրջագիծն է,
  • կրծքի շրջագծի 37%-ը պարանոցի շրջագիծն է,
  • կրծքի շրջագծի 36%-ը բազկի երկգլուխ մկանի շրջագիծն է,
  • կրծքի շրջագծի գրեթե 34%-ը սրունքի շրջագիծն է,
  • կրծքի շրջագծի 29%-ը նախաբազկի շրջագիծն է:

Սակայն հարկավոր է հաշվի առնել, որ այս հաշվարկներն արված են միջին վիճակագրական տվյալների համաձայն, ուստի ոչ բոլորին կարող են համապատասխանել:

Եվս մի քանի տարբերակ՝ հասակի և քաշի կատարյալ հարաբերակցությունը որոշելու համար

Հարկ է  հիշե, որ կազմվածքը համարվում է կատարյալ, եթե գոտկատեղի շրջագիծը 25 սմ-ով պակաս է ազդրերի շրջագծից, իսկ ազդրերի շրջագիծը գրեթե հավասար է կրծքի շրջագծին:

Բացի այդ, կնոջ գոտկատեղի շրջագիծը կատարյալ կազմվածքի դեպքում պետք է հավասար լինի այն թվին, որը կստացվի նրա հասակից 100 հանելու դեպքում: Օրինակ՝ 172 սմ հասկի դեպքում գոտկատեղի շրջագիծը պետք է լինի 72 սմ:

«Не газуй, թե չէ կգնամ, ու դու կկորցնես քո ամենանվիրված կոլաբորանտին». Փաշինյանի ակնարկը Ալիևին․ Տաթևիկ Հայրապետյան Կիևի քաղաքապետ Կլիչկոն հայտնել է Դնեպրի վրայով անցնող երեք կամուրջների վնասման մասին39-ամյա Մեսսին ՄԼՍ-ի ամենաբարձր վարձատրվող ֆուտբոլիստն է Մասիսում «Dodge»-ը վրшերթի է ենթարկել 2 հետիոտնի, ապա բшխվել կայանված «Opel»-ին Շարունակվում են ՀՀ քաղաքացիների արտաքսումները․ նոր թռիչքՀ1-ի եթերում 670 հազար դրամից 5.2 միլիոն դրամ աշխատավարձ ստացողը սուտ է տարածում. պահանջում եմ բանավեճ. Դավիթ ՂազինյանԹրամփը ճնշում է գործադրել Պուտինի վրա․ Axios 15 երկրի ԱԳ նախարարները ողջունել են Իսրայելի դեմ պատժամիջnցները Կենսաթոշակառուների հետվճարների վերաբերյալ կարևոր պարզաբանում՝ նախարարությունից Դավիթ Բեկի փողոցում բшխվել են «SHACMAN»-ը և «Mitsubishi»-ին. մի քանի րոպե անց կրկին բшխվել են մեկ այլ բեռնատարն ու մարդատարը 15 երկրի ԱԳ նախարարները ողջունել են Իսրայելի դեմ պատժամիջnցները Տարբեր կարծիք ունենալը դեռ չի նշանակում թշնամի լինել․ Մհեր ԱվետիսյանՍամվել Կարապետյանը խորը կապ և պատասխանատվության զգացում ունի իր ժողովրդի հանդեպ, և նրա գործողությունները բխում են այդ ներքին համոզմունքից, ոչ թե արտաքին պարտավորությունից․ Դավիթ ՂազինյանԵրևանում՝ խմորեղենի արտադրամասում հրդեհ է բռնկվել Քաղաքում առկա բոլոր խնդիրները իշխանության համակարգային տապալnւմների հետևանքն են. Տիգրան Աբրահամյան Վարդան Ջհանյանը ներկայացրել է Հայաստանի հանքարդյունաբերության ոլորտի առաջիկա առաջնահերթություններըՏարածաշրջանային բախումների եզրին. Արշակ Կարապետյանը՝ անվտանգության մեխանիզմների, 102-րդ ռազմաբազայի և արժանապատիվ պայքարի մասին․ «Փաստ»Փաշինյանին հարցեր տալը՝ այլևս ոչ թե անիմաստ, այլև կոլեգիալ համերաշխությանը հակասո՞ղ․ Մենուա ՍողոմոնյանՎրաստանի փորձը կարող է լավ հիմնավորում դառնալ Հայաստանում կենսաթոշակառուների գույքահարկի արտոնության պահանջի համար․ ԿամենդատյանԱշտարակ-Ուջան ավտոճանապարհին վարորդը «Լադա»-ով դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի գոտուց և հայտնվել դաշտում․ կա վիրավnր Սամվել Կարապետյանին կալանավորեցին, որովհետև Հեյդարի որդուն թույլ չի տալիս ալիևյան սահմանադրությունը թելադրել հայ ժողովրդին. Անուշ Միրզոյան«Ծննդյան վայր՝ Ադրբեջան». ինչու է այսպես նշվում արցախցիների նոր անձնագրերում Կյանքից հեռացել է Մարինե ՄարինոսյանըՊՆ-ն արձագանքել է բանակում մահերի թվի վերաբերյալ քննադատությանը ՊՆ-ն փորձում է հասարակական դիսկուրսից դուրս մղել ոչ մարտական պայմաններում բանակում զոհերի խնդիրը․ Մարիաննա ՂահրամանյանԶելենսկին հայտարարել է, որ Ուկրաինային Արևմոտքից 115 միլիարդ դոլար է անհրաժեշտ Պակիստանում ավտոբուսի և ավտոցիստեռնի բախմшն հետևանքով 10 մարդ է մահшցել Երևանում՝ խմորեղենի արտադրամասում հրդեհ է բռնկվել Կենսաչափական փաստաթղթում «ծննդյան վայրը» նշման դաշտը կարգավորվում է ISO 3166 ստանդարտով․ ՆԳՆ պարզաբանում էԵրևանի և մարզերի բազմաթիվ հասցեներում սպասվում են էլեկտրաէներգիայի անջատումներՇենքի պայթյունի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է հինգի, ևս երկուսը դեռևս փլատակների տակ են․ ԹբիլիսիԹրամփը հասկանում է Ղրիմի կամրջի վրա հարձակումներից Պուտինի զայրույթըAxios․ Իսրայելը կարող է միանալ Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի ռազմական գործողությանը«Հաղթանակ» զբոսայգում Ալբերտ Հովհաննիսյանի և մյուս զոհվածների հիշատակին նվիրված անկյուն կստեղծվիԻնչ եղանակ է սպասվում նոյեմբերի 20-ից 24-ինԴուք՝ մեր կողքին, մենք՝ ձեր կողքին. Էդուարդ Բաբայան (տեսանյութ)Ֆրանսիայում թոշակառուները դուրս են եկել փողոց՝ բողոքելու ցածր թոշակների դեմՆոյեմբերի 19/20 ջուր չի լինելու․ հասցեներՀանրապետությունում ձյուն է տեղում․ իրավիճակը՝ ավտոճանապարհներինՔուշներ․ Թրամփը Պուտինին և Ծինփինին հայտնել է խաղաղության հասնելու պատրաստակամության մասինԱԺ Ուժեղ Հայաստան խմբակցության պատգամավոր Մարիաննա Ղահրամանյանի պատասխանը ՊՆ հայտարարությանըՀանրապետության նախագահի նստավայրում տեղի է ունեցել դատավորի երդման արարողությունԵրևանի Մյասնիկյան պողոտայում բախվել է 4 ավտոմեքենաՀՀ-ում կանցկացվի սպորտային մարմնամարզության մեծահասակների Եվրոպայի առաջնությունՍիսիանի, Աշոցքի տարածաշրջաններում և Վարդենյաց լեռնանցքում ձյուն է տեղումՍամվել Կարապետյանին կալանավորեցին, որովհետև Հեյդարի որդուն թույլ չի տալիս ալիևյան սահմանադրությունը թելադրել հայ ժողովրդին. Անուշ ՄիրզոյանԿասեցվել է «Սիթի» ընկերության հացի արտադրամասի արտադրական գործունեությունըԼևոն Արոնյանը հաղթանակ է տարել ադրբեջանցի Շահրիյար Մամեդյարովի նկատմամբՊուտինն ավարտել է իր երկօրյա այցը ՉինաստանԱՄՆ-ը նոր պատժամիջոցներ է սահմանել «Հեզբոլլահի» ֆինանսավորման հետ կապված կազմակերպությունների և անձանց նկատմամբ