Երևան, 22.Հոկտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Հարս-սկեսուր դարավոր պատերազմի կանխումը

ԼԱՅՖ

InchUzem.am-ը գրում է.

Երևի աշխարհում հանդիպող ցանկացած մշակույթում հարս-սկեսուր հարաբերությունները աչքի են ընկնում իրենց յուրահատկությամբ ու բնորոշ հատկանիշներով:

Հայկական մշակույթում հարս-սկեսուր ավանդական հարաբերությունները հիմնված են թունոտ հայացքների, խանդի, խոհանոցը և տղային կիսել չկարողանալու, երեխաների դաստիարակության <<ոչ ճիշտ>> կողմնորոշման և <<ոչ բարոյական>> կանացի կերպար ունենալու վրա: Նման կարծրատիպն անժխտելիորեն առկա է մեր մշակույթում ու հասարակության մեջ, չնայած որ այսօր տեսակետներն ու մտածելակերպը փոխվել են դեպի լավը, երբեմն էլ ավելի վատը:

Ինքս ամուսնացած չեմ, բայց բազմաթիվ հարս-սկեսուր <<իրար սպանոցի>> հարաբերությունների ականատես լինելով` ուզում եմ անհամեստորեն կիսվել մի քանի խորհուրդ-բացատրություններով, որոնց ի կատար ածումը հնարավոր է` դրական ազդի ձեր ապագա, ինչու ոչ, նաև ներկա հարսի կամ սկեսրոջ հետ հարաբերությունների վրա: Հարս-սկեսուր վատ հարաբերությունների <<մեղավորներ>> կարող են լինել երկուսն էլ: Այնպես, որ չի կարելի հարցը դիտարկել միայն մեկ տեսանկյունից: Կփորձեմ հարցին նայել թե սկեսրոջ, թե հարսի աչքերով.

1. Մայրական կամ կանացի խանդ

Եկեք խոստովանենք, որ մոր համար որդու ամուսնությունն իսկական, վերերկրային ուրախություն է, նամանավանդ հայկական մշակույթում: Մայրն արդեն տարիներ շարունակ սովոր է որդու կողմից, որպես իր կյանքի գլխավոր կին, մշտական մեծարանքի և սիրո արժանանալը: Ամուսնանալուց հետո տղան, իհարկե, իր սերը բաշխելու է մոր, քրոջ (եթե ունի) և կնոջ միջև: Միգուցե մայրական խանդը շատերիդ համար խորթ ու անցանկալի, անհասկանալի երևույթ է, այնուհանդերձ այն գոյություն ունի, և այն հասկանալ ու ըմբռնել կնոջ կողմից այդքան էլ սարսափելի չէ: Վերջապես չափի զգացողությունը չկորցրած մոր խանդը կարելի է հասկանալ: Նույնիսկ կարելի է մեղմացնել` որպես հարս ու որպես դուստր էլ ավելի ուշադրություն ու խնամք հատկացնելով սկեսրոջը:

2. Չարախոսություն սկեսրոջ կամ հարսի հասցեին օտար մարդկանց կամ թեկուզ բարեկամների ներկայությամբ

Սա ինձ համար անընդունելի երևույթ է: Որքան էլ որ <<սարսափելի>> լինի ձեր հարսը կամ սկեսուրը, կառաջարկեի չմոռանալ, որ սկեսուր լինելով` այդ պահին դուք առաջին հերթին ձեր որդուն և նրա ընտրությունն եք ոտատակ տալիս, հարս լինելով` ոտնատակ եք տալիս այն կնոջը, որին պարտական եք ձեր ամուսնուն մեծացնելու և ձեր կողքին տեսնելու համար: Ինչպիսի կին էլ որ լինի, նա առաջին հերթին մայր է, ինչպիսին ապագայում դուք` հարսներդ եք լինելու կամ կաք:

3.Սկեսուրը խցկվում է երիտասարդ ամուսինների համատեղ կյանք, քիթը խոթում նրանց երեխաների` իր թոռների դաստիարակության մեջ

Որպես ստաժավոր մայրիկ` ինձ համար նույնիսկ հաճելի կլինի, երբ սկեսուրս ինձ խորհուրդներ տա երեխայի խնամքի վերաբերյալ, օգնի ճիշտ խնամել ու մեծացնել նրան` դաստիարակելով որպես կիրթ ու հաստատված մարդ: Սակայն չարժե երեխային թույլ տալ անել մի բան, որ ձեր հարսը` որպես երեխայի մայր և , ի վերջո, օրինական ներկայացուցիչ, արգելել է, և հակառակը` արգելել մի բան, որը մայրը թույլ է տվել: Բնական է, որ հարսի մոտ որպես մայր և կին ինքնապաշտպանական ռեակցիան շատ ուժեղ կաշխատի: Ինչ վերաբերվում է հարսներին` չարժե արհամարհարել սկեսուրի` ստաժավոր մայրիկի անձնական փորձն ու խորհուրդները: Չեմ կարծում, որ թոռների համար նա լավագույնը չցանկանա:

4. Խոհանոցը կիսել երկու կանանց միջև անհնարին է

Նման կարծրատիպը հիմնականում ձևավորված է սկեսուրների մոտ: Նրանք իրենց <<սեփական տարածքում>> ցանկություն չեն ունենում տեսնել նոր <<վարպետների>>: Վերջիվերջո, նա այդ տարածքի տիրուհին և թագուհին է, ով իր դիրքերը այդպես հեշտությամբ չի զիջի: Բայց սրան էլ լուծում կա: Սկեսուրները հաստատ կցանկանան խոհանոցային որոշ գործեր զիջել հարսներին, չէ որ տարիներ շարունակ դրանք անելը իսկական գլխացավանք է եղել նրանց համար: Ուտեստների պատրաստումը և ընտանիքին կերակրելը ևս կարելի է կիսել` ըստ օրերի: Այս դեպքում կենցաղը չի խանգարի ընտանիքի անդորրությանը: Հաճախ բողոքներ են լինում կերակուրի համի վերաբերյալ` համեղ չէ, շատ աղի է, շատ քաղցր է, շատ կծու է կամ քիչ է: Սովորեցրեք միմյանց: Մարդիկ մինչև կյանքի վերջ դեռ սովորում են:

5. Բարոյականության վերաբերյալ կասկածները

Եթե չունեք ապացույցներ կամ էլ լուրջ հիմքեր հարսի բարոյականության վրա կասկածներ ունենալու, մի բարձրաձայնեք դրանք, նամանավանդ` օտարների ներկայությամբ:

Հուսով եմ` որոշակիորեն օգտակար եղա այս փոքրիկ խորհուրդներով:

Իսկ Արդբեջանն իրականում ցանկանո՞ւմ է խաղաղություն. «Փաստ»Ինքնիշխան, անկախ պետության ամենակարևոր գործառույթներից մեկն այն է, որպեսզի թույլ չտա, որ իր պետության և ժողովրդի պատմությունը խեղաթյուրեն. Մ. ԱվետիսյանՄխիթարյանը հանճարեղ փոխանցում կատարեց․ Աուգուստոն՝ Չեմպիոնների լիգայում հաղթանակի մասին Աշխարհի տարբեր երկրներում պետական ծառայողների համար գործում են Հայաստանի «սոցփաթեթին» նմանվող կամ դրան փոխարինող սոցիալական երաշխիքների տարբեր մոդելներ. Հ. Կամենդատյան Նոր մեկնարկ՝ հզոր Գավառի համար. Աննա ԿոստանյանՌԴ բանակը հարվածներ է հասցրել Ուկրաինային 63 ուղղություն՝ առանց վիզայի․ որքանո՞վ է Հայաստանի անձնագիրը զիջում հարևաններին Տան հրդեհի հետևանքով 71-ամյա տղամարդ է մահացել Կոչ եմ անում բոլոր Գավառցիներին ակտիվ կերպով մասնակցել ապագա ընտրություններին և աջակցել Հրայրին և նրա ընկերներին. Արմեն ՄանվելյանԿառավարությանը մեղադրում են անպատասխանատվության մեջ. «Փաստ»Երեկ Գորիսում՝ դռնեդուռ քարոզարշավով, սիրով , ջերմությամբ ու բարի խոսքով վախի մթնոլորտը կոտրելիս. Ավետիք ՉալաբյանԽաղաղության համաձայնագրի ստորագրումը մինչև 2031 թվական ձգելը մեր պլանների մեջ չի մտնում. Փաշինյան Ինչո՞ւ են վերջին շրջանում հաճախացել մանկական մահերը․ երկու ողբերգական դեպք և այն, ինչ պետք է իմանա յուրաքանչյուր ծնողՍտեփանավանցիներին կոչ եմ անում հոկտեմբերի 25-ին մասնակցել ընտրություններին և քվեարկել 17 համարի օգտին. Գոհար Մելոյան Սևանա լճում սիգի արդյունագործական որսի քանակը կավելացվի 720 տոննայով «Ապրում եմ այն հույսով, որ գոնե մեկ անգամ կգնամ երեխայիս գերեզմանին այցի, կգրկեմ նրան ու ներողություն կխնդրեմ». Գարրի Ասլանյանն անմահացել է սեպտեմբերի 29-ին Եղնիկներում. «Փաստ»Գինը վճարում է ժողովուրդը...ԻՀՊԿ-ն հայտարարել է, որ պատրաստվում է ցուցադրել նոր ավիառումբ Վաշինգտոնն ու Իսրայելը մշակել են նոյեմբերի 3-ին ԱՄՆ Կոնգրեսի միջանկյալ ընտրություններից հետո Իրանին hարվածները վերսկսելու ծրագիր. NYT Պենտագոնը Մերձավոր Արևելքի օբյեկտներից դուրս է բերում զինծառայողների մի մասին Մինչև ե՞րբ կգործի կենսաթոշակի հետվճարի համակարգը. «Փաստ»ԵՄ երկրները քննարկում են Ուկրաինայի կարգավորման շուրջ ՌԴ-ի հետ բանակցողի թեկնածությունը Հոկտեմբերի 22-ին և 23-ին ՆԳՆ միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայության բոլոր ստորաբաժանումները կաշխատեն մինչև ժամը 20․00-ն Վայոց ձորում իրանցի վարորդը «Hyundai»-ով բшխվել է երկաթե արգելապատնեշներին․ վիրավnրը վարորդի 11-ամյա դուստրն է Խաղաղության համաձայնագիրը կարող է ավելի մոտ լինել, քան երբևէ. Թրամփ «Մենք Ռուսաստանի հետ «քաղցր» հարաբերություններ ունեինք, իսկ հիմա խաղում ենք անհասկանալի ավանտյուրաներով». «Փաստ»Պաշտոնատար անձինք այցելել են Սյունիք՝ TRIPP նախագծի մեկնարկի հետ կապված հարցերը տեղում քննարկելու Աշնան վատ օրերը. ինչ զգուշացում ունեն հորոսկոպի նշաններըԹրամփն իրատեսական է համարում Ուկրաինայի հարցով գործարքը Տարադրամի փոխարժեքները հոկտեմբերի 22-ին Իրանը նախազգուշացրել է ԱՄՆ ռազմակայանների դեմ հնարավոր գործողությունների մասին Պոպուլիզմի ծխածածկույթը. ինչպես են կեղծ ելակետերով խեղաթյուրվում բարդ հարցերը. «Փաստ»ԻՀՊԿ-ն հայտնել է Պարսից ծոցում չորս նավի վրա hարձակման մասին Մեկ մարդ զոհվել է, ութը տուժել են Սաուդյան Արաբիայում օդանավակայանի վրա հարձակման հետևանքով Էլեկտրաէներգիայի ընդհատումներ կլինեն Երևանում և մարզերում Քաղաքական պատանդառություն ու հաշվեհարդար. «Փաստ»Թրամփը հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ը չի բանակցում Իրանի հետ Արևմուտքի «կարմիր գծերը» և Փաշինյանի քաղաքական մենաշնորհի վախճանը. «Փաստ»Ըմբոստ «պայքարող տղու» կերպարից մինչև իշխանական հովանոց. Առուշ Առուշանյանի քաղաքական փոշիացումն ու Գորիսի արձագանքը. «Փաստ»«Ժողովրդավարության» կեղծ ֆասադը. ինչպես է իշխանությունը սեփական մեղքը փաթաթում վախեցած հանրության վրա. «Փաստ»«Ում հետ նկարվել ես, թող նա էլ աշխատանք տա». Փաշինյանին են փոխանցվել քաղաքական ազատումների կոնկրետ անուններ. «Փաստ»Կանաչ դահլիճների շքեղությունն ու Շիկահողի լռելյայն էկոցիդը. ի՞նչ է թաքցվում միջազգային ֆորումների ետնաբեմում. «Փաստ»Ի՞նչ եղանակ սպասել հոկտեմբերի 22-ից 26-ինԳազամատակարարման պլանային դադարեցումներ կլինեն Երևանում և մարզերումՌԴ Անվտանգության դաշնային ծառայությունը Գերմանիայի քաղաքացու է ձերբակալելԴուրս եկե՛ք փողոց ու հարցրեք մարդկանց․ իրար հերթ չտալով տեսանյութեր եք հրապարակում՝ չհասկանալով, որ մնացել եք ձեր իսկ կազմակերպած շոուների տակ․ Անդրանիկ ԳևորգյանԻնչպիսի՞ն է էբոլայի ռիսկը Հայաստանի համար․ ԱՆ-ից հայտնում ենԱրտահո՞սք, թե՞ ասեկոսե․ ոչ հավաստի աղբյուրը հայտնել է Ոսկե գնդակի ապագա դափնեկրի անունըՈչ մի դեպքում չպետք է թույլ տանք Փաշինյանին շանտաժի միջոցով նոր Սահմանադրություն ընդունել. Ավետիք ՉալաբյանՏԻՄ ընտրությունների նկատմամբ ապօրինությունները շարունակվում են. Մամիկոն Ասլանյան