Երևան, 20.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Փաստեր քնի մասին, որոնք մինչ օրս ուսումնասիրված չեն

ԼԱՅՖ

Քունը պարտադիր պայման է յուրաքանչյուրիս համար ծննդյան օրվանից ի վեր: Սակայն, միևնույն ժամանակ, այս երևույթը իսկական հանելուկ է բոլորիս համար, որի մասին չափազանց քիչ բան գիտենք:

1. Ինչո՞ւ ենք մենք քնում Այս հարցին պատասխան գտնելը իսկական գլխացավանք է դարձել գիտնականների համար: Ըստ տեսություններից մեկի՝ մենք քնում ենք, որպեսզի էներգիա խնայենք և անդադար կալորիա չվառենք: Կամ էլ ուղեղին ուղղակի հանգիստ է անհրաժեշտ: Հավանական է նաև, որ քնի գլխավոր նպատակը մարմինը վերականգնելն ու թարմացնելն է:

2. Ինչո՞ւ է քնի պակասը հանգեցնում քաշի ավելացման Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ կանայք, ովքեր օրական 5 ժամից պակաս են քնում, 15% դեպքերում ավելի հաճախ են տառապում ճարպակալմամբ: Որո՞նք են հնարավոր պատճառները: Քիչ քնող մարդիկ շատ են հոգնում ֆիզիկական վարժություններ կատարելիս, նաև շատ և արագ են ուտում: Բացի այդ՝ քնի պակասն ազդում է այն հորմոնների վրա, որոնք կարգավորում են քաղցը: Սա միայն տեսություն է, որը ինչպես կարող է հաստատվել, այնպես էլ կարող է ժխտվել, քանի որ շատ քնող մարդիկ ևս կարող են արագ քաշ հավաքել:

3. Ի՞նչ են հիշում լուսնոտները Առաջ համարվում էր, որ լուսնոտները ոչինչ չեն հիշում իրենց գիշերային «շրջագայությունների» մասին, սակայն հետո պարզ դարձավ, որ դա այնքան էլ այդպես չէ: Նրանցից շատերը ինչ-որ բաներ հիշում են: Բացի այդ՝ նրանք ոչ միշտ են աննպատակ թափառում. լուսնոտներից շատերը ինչ-որ բանով առաջնորդվում են, այդ թվում նաև՝ ռացիոնալ պատճառներով: Նրանց 45%-ը օրվա ընթացքում իրեն շատ հոգնած է զգում: Թերևս լուսնոտության յուրաքանչյուր դեպք յուրօրինակ է, ինչն էլ նշանակում է, որ մենք դեռ ոչ մի հստակ բան չգիտենք այդ արտասովոր ֆենոմենի մասին:

4. Գիտնականները վստահ չեն՝ արդյոք մարդիկ պե՞տք է ողջ գիշեր քնեն Եթե մենք ինչ-որ բան գիտենք քնի մասին, ապա դա այն է, որ ամբողջ գիշեր հարկավոր է քնել: Սակայն անգամ այս հարցում գիտական շատ հակասություններ կան. հարկավո՞ր է ողջ գիշեր առանց դադարի քնել: Պատմաբան և քնի հետազոտող Ռոջեր Էկիրխը կարծում է, որ ութժամյա անդադար քունը ամենևին էլ պարտադիր չէ մարդկանց համար: Նախկինում մարդիկ քնում էին երկու անգամ՝ չորսական ժամերով, դրանց միջև ընկած ժամանակահատվածում արթուն մնալով: Այդ ընթացքում նրանք անում էին այն բոլոր հնարավոր գործերը, որոնք այսօր մարդիկ կատարում են օրվա ընթացքում: Սակայն էլեկտրականության առաջացումը փոխեց այս ռեժիմը:

5. Ինչքա՞ն պետք է քնենք Ասում են, որ մարդուն անհրաժեշտ է քնել 8 ժամ, եթե դուք երեխա կամ էլ ծույլ չեք: Սակայն հետազոտությունները ցույց են տվել, որ 8 ժամ քնողների մահացության հավանականությունն ավելի մեծ է, քան 6 ժամ քնողներինը: Իսկ ահա չքնելը (ավելի քիչ, քան 5 ժամ) իսկապես վտանգավոր է: Մյուս կողմից՝ Հարվարդի համալսարանի գիտնականները պնդում են, որ օրական 7 ժամ է քնել հարկավոր, որպեսզի ուղեղի աշխատանքն ամբողջովին վերականգնվի, հակառակ դեպքում կխախտվի դրա ճանաչողական գործառույթը: Մարդկությունը դիլեմայի առջև է կանգնած. ութժամյա քունը կարող է կա՛մ մահվան բերել, կա՛մ էլ կենսունակության բարձրացման: Ընտրե՛ք ինքներդ: 

Վարդան Ջհանյանը ներկայացրել է Հայաստանի հանքարդյունաբերության ոլորտի առաջիկա առաջնահերթություններըՏարածաշրջանային բախումների եզրին. Արշակ Կարապետյանը՝ անվտանգության մեխանիզմների, 102-րդ ռազմաբազայի և արժանապատիվ պայքարի մասին․ «Փաստ»Փաշինյանին հարցեր տալը՝ այլևս ոչ թե անիմաստ, այլև կոլեգիալ համերաշխությանը հակասո՞ղ․ Մենուա ՍողոմոնյանՎրաստանի փորձը կարող է լավ հիմնավորում դառնալ Հայաստանում կենսաթոշակառուների գույքահարկի արտոնության պահանջի համար․ ԿամենդատյանԱշտարակ-Ուջան ավտոճանապարհին վարորդը «Լադա»-ով դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի գոտուց և հայտնվել դաշտում․ կա վիրավnր Սամվել Կարապետյանին կալանավորեցին, որովհետև Հեյդարի որդուն թույլ չի տալիս ալիևյան սահմանադրությունը թելադրել հայ ժողովրդին. Անուշ Միրզոյան«Ծննդյան վայր՝ Ադրբեջան». ինչու է այսպես նշվում արցախցիների նոր անձնագրերում Կյանքից հեռացել է Մարինե ՄարինոսյանըՊՆ-ն արձագանքել է բանակում մահերի թվի վերաբերյալ քննադատությանը ՊՆ-ն փորձում է հասարակական դիսկուրսից դուրս մղել ոչ մարտական պայմաններում բանակում զոհերի խնդիրը․ Մարիաննա ՂահրամանյանԶելենսկին հայտարարել է, որ Ուկրաինային Արևմոտքից 115 միլիարդ դոլար է անհրաժեշտ Պակիստանում ավտոբուսի և ավտոցիստեռնի բախմшն հետևանքով 10 մարդ է մահшցել Երևանում՝ խմորեղենի արտադրամասում հրդեհ է բռնկվել Կենսաչափական փաստաթղթում «ծննդյան վայրը» նշման դաշտը կարգավորվում է ISO 3166 ստանդարտով․ ՆԳՆ պարզաբանում էԵրևանի և մարզերի բազմաթիվ հասցեներում սպասվում են էլեկտրաէներգիայի անջատումներՇենքի պայթյունի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է հինգի, ևս երկուսը դեռևս փլատակների տակ են․ ԹբիլիսիԹրամփը հասկանում է Ղրիմի կամրջի վրա հարձակումներից Պուտինի զայրույթըAxios․ Իսրայելը կարող է միանալ Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի ռազմական գործողությանը«Հաղթանակ» զբոսայգում Ալբերտ Հովհաննիսյանի և մյուս զոհվածների հիշատակին նվիրված անկյուն կստեղծվիԻնչ եղանակ է սպասվում նոյեմբերի 20-ից 24-ինԴուք՝ մեր կողքին, մենք՝ ձեր կողքին. Էդուարդ Բաբայան (տեսանյութ)Ֆրանսիայում թոշակառուները դուրս են եկել փողոց՝ բողոքելու ցածր թոշակների դեմՆոյեմբերի 19/20 ջուր չի լինելու․ հասցեներՀանրապետությունում ձյուն է տեղում․ իրավիճակը՝ ավտոճանապարհներինՔուշներ․ Թրամփը Պուտինին և Ծինփինին հայտնել է խաղաղության հասնելու պատրաստակամության մասինԱԺ Ուժեղ Հայաստան խմբակցության պատգամավոր Մարիաննա Ղահրամանյանի պատասխանը ՊՆ հայտարարությանըՀանրապետության նախագահի նստավայրում տեղի է ունեցել դատավորի երդման արարողությունԵրևանի Մյասնիկյան պողոտայում բախվել է 4 ավտոմեքենաՀՀ-ում կանցկացվի սպորտային մարմնամարզության մեծահասակների Եվրոպայի առաջնությունՍիսիանի, Աշոցքի տարածաշրջաններում և Վարդենյաց լեռնանցքում ձյուն է տեղումՍամվել Կարապետյանին կալանավորեցին, որովհետև Հեյդարի որդուն թույլ չի տալիս ալիևյան սահմանադրությունը թելադրել հայ ժողովրդին. Անուշ ՄիրզոյանԿասեցվել է «Սիթի» ընկերության հացի արտադրամասի արտադրական գործունեությունըԼևոն Արոնյանը հաղթանակ է տարել ադրբեջանցի Շահրիյար Մամեդյարովի նկատմամբՊուտինն ավարտել է իր երկօրյա այցը ՉինաստանԱՄՆ-ը նոր պատժամիջոցներ է սահմանել «Հեզբոլլահի» ֆինանսավորման հետ կապված կազմակերպությունների և անձանց նկատմամբ Քուվեյթում ամերիկյան ավիաբազայի 15 հանգար է վնասվել Իրանի հարվածների հետևանքով. AP 44-օրյա պատերազմի զոհերի նույնականացման վերաբերյալ նոր տվյալներ են հրապարակվել ԶՈՒ-ում մեկնարկել է ատեստավորման նոր փուլ․ արդյունքները վճռորոշ կլինեն Հայտնի է աշխարհի ամենաբարձր վարձատրվող ֆուտբոլիստը․ The Touchline-ը ներկայացրել է տասնյակը Մեր բոլորի խնդիրն է ամեն գնով պաշտպանել Անկախության հռչակագիրը. Ավետիք ՉալաբյանԼսում ենք` պետք է պատրաստվել 2030 թվականին. Պուտին 33-ամյա տղան սպանել է հորըՍամվել Կարապետյանն անազատության մեջ է գտնվում Հայաստանի Սահմանադրությունը պաշտպանելու համար․ Տիգրան ԱբրահամյանՆկարահանել ու հաղորդել. վարորդների խախտումների վերահսկողությունը կընդլայնվի Դուք հասկանու՞մ եք, որ իշխանությունը հավերժ չի, մի օր հատիկ առ հատիկ բոլոր էս այլասերումների ու անիրավությունների համար պատասխան եք տալու․ Աննա ԿոստանյանԱրմավիրի մարզի մի շարք բնակավայրերում փորձարկվելու են էլեկտրական շչակներ Ադրբեջանի նախապայմանները վերջ չունեն, իսկ հայ ժողովուրդը մեզ զիջումներ անելու մանդատ չի’տվել. Հայկ ՖարմանյանՂրիմի կամրջի վրա hարձակումներին ՌԴ պատասխան գործողությունները շատ ավելի ցավnտ կլինեն. Պուտին ՌԴ-ի, ՉԺՀ-ի և ԱՄՆ-ի առաջնորդների Շենժենում կայացած առաջին եռակողմ հանդիպման արդյունքները նշանակալի պտուղներ կտան ապագայում. Սի Ծինփին Գեոպոլիտիկ պայքարը ոչ միայն կանգ չի առնում, այլ ավելի լուրջ և վտանգավոր փուլ է մտնում․ Մհեր Ավետիսյան