Երևան, 20.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Ինչու մահացան փոքրիկները. աշխարհում անընդհատ քառյակներ, հնգյակներ են ծնվում և մեծանում

ԼԱՅՖ

Հանգստյան օրերին մահացան մայիսի 3-ին «Էրեբունի» ԲԿ-ում ծնված հնգյակից երկու աղջիկները: Առաջին անգամ Հայաստանում բնական ճանապարհով հնգյակ էր լույս աշխարհ եկել: Մեծ իրադարձություն փոքր երկրի կյանքում: Զարմանալի չէր, որ ամբողջ երկրի ուշադրությունը ուղղվեց նրանց, երիտասարդ հայրիկն ու մայրիկը դարձան այդ, եւ հաջորդող օրերի լրատվական թոփ թեման: Հաշված ժամերի ընթացքում պարզվեց որտեղից են նրանք, ինչպես են ծանոթացել, հարսանիքն ինչպես է եղել, ինչ պայմաններում են ապրում եւ այլ մանրամասներ:

Միանգամից 5 երեխայի ծնողներ դառնալու զգացողությունների մասին հարցն էլ առաջիններից էր, որ լրագրողները նրանց ուղղում էին: Պարզվեց` բնակարանային պայմանները չեն բավարարում այդքան երեխաների համար, Մայր Աթոռը 4 սենյականոց տուն նվիրեց: Դեղատներից մեկը խոստացավ տակդիրներ տրամադրել, «Menu.am»-ը խոստացավ դրանք առաքել: Ընտանիքը հայտնվեց համընդհանուր հետաքրքրության եւ հոգատարության մեջ: Հիմա արդեն երեխաներից երկուսը չկան եւ չափազանց մտահոգիչ է մյուսների ճակատագիրը: Երեկ արդեն Առողջապահության նախարարությունից հայտնում էին, որ ծայրահեղ ծանր է նաեւ հնգյակի մեջ միակ տղայի վիճակը, մյուս երկու աղջիկներինը`կայուն ծանր: Առողջապահության նախարարությունը պարզապես ծաղրում է այդ ընտանիքին եւ ամբողջ ժողովրդին: Նախ, հարց է առաջանում` ինչու մահացան երկու երեխաները: Երիտասարդ հայրիկն արդեն միանգամայն իրավացիորեն այս հարցը բարձրացրել է: Եթե երեխաներն իսկապես այնքան թերհաս էին, որ նրանց կյանքը վտանգի տակ էր, ինչու այդ մասին չհայտարարվեց ծնվելուց հետո մեկ ժամվա ընթացքում: Կարծում ենք, մեկ ժամը բավարար էր, որպեսզի մասնագետները գնահատեին նորածինների վիճակը: ԱՆ-ն, սակայն մայիսի երեքի օրվա երկրորդ կեսին միայն հաղորդագրություն տարածեց, որտեղ խոսք էր գնում երեխաների վիճակի մասին: Երկուսի վիճակը գնահատում էին ծայրահեղ ծանր, մնացածինը` կայուն ծանր: Լրագրողները, ծնվելու լուրը հայտնի դառնալուց րոպեներ անց, «Էրեբունի» ԲԿ-ում էին եւ ոչ մի խոսք երեխաների կյանքին սպառնացող վտանգի մասին:   Ծնողների հարցազրույցներից էլ ոչ մի անհանգստություն չէր նկատվում: Այսինքն` ոչ միայն ԶԼՄ-ներին չէր ասվել նման վտանգի մասին, այլեւ`ծնողներին: Վերջիններս արդեն իրենց կյանքը պատկերացնում էին 5 երեխաների հետ, պատրաստվում էին, իրենց երջանկությունն ու շոկը նկարագրում: Ինչ է նշանակում այս անփութությունը: Ինչու առաջին իսկ պահերին հայրիկին ու մայրիկին չի ասվել, որ երեխաներից ոմանք կարող է չապրեն: Ինչու լրատվամիջոցներին չի ասվել այդ մասին: Ենթադրում ենք` մեծ աղմուկից հետո օրվա ընթացքում առողջապահության նախարարության աշխատակիցներից մեկը սուրճի ժամանակ պատահաբար հիշել է, որ կարող է նաեւ նման բան լինել եւ կանխատեսելով, թե քննադատության ինչպիսի ալիք կբարձրանա, բավական ուշ հայտարարեցին, որ երեխաներից երկուսի վիճակը ծանր է եւ այլն: Իսկ քննադատության ալիք չի կարող չբարձրանալ, եւ դրա պատճառը վերոնշյալ անփույթ պահվածքը չէ: Ինչ է նշանակում 800-900 գրամ քաշ ունեցող երեխաները չապրեցին: Մեր օրերում համաշխարհային լրահոսում ամենօրյա ռեժիմով լուրեր են հայտնվում տարբեր երկրներում նման ծնունդների մասին: BBC-ի, Daily.mail-ի եւ այլ ԶԼՄ-ների հետ հետեւում ենք` ինչպես է մեծանում Լոնդոնում ծնված քառյակը: Վերջին ռեպորտաժը 4 աղջիկների ծննդյան երկրորդ ամյակին էր նվիրված: Կամ ինչպես են մեծանում միանգամից ծնված 11 երեխան: Այսինքն՝ այս երեխաներից յուրաքանչյուրը 2-3 կգ քաշո՞վ է ծնվել, առանց գանգուղեղային արյան զեղումների եւ այլ խնդիրների՞: «Գանգոսկրային արյան զեղում էր, որը թերհասության հետեւանք է, մենք փորձեցինք կանխել եւ պահել երեխայի կյանքը, սակայն, ցավոք, չհաջողվեց»,- հայտարարել է բժիշկը` մեկնաբանելով երկրորդ աղջկա մահը։ Երիտասարդ հայրիկի պատասխանը, իհարկե չուշացավ. «Ինչպե՞ս է, որ Գերմանիայում ծնվել է 400 գրամանոց երեխան, հիմա 18 տարեկան է, իսկ ես իմ երեխային 900 գրամ տվել եմ բժիշկներին, հիմա ինձ մեռած հետ են տվել, ո՞նց հասկանամ դա: Պատճառ են բերում՝ գլխուղեղի արյան զեղում, ի՞նչ զեղում, երբ նորմալ սնվում էր, իրենց ասելով՝ դեպի լավն էր գնում, միանգամից արյան զեղում... հեռուստացույցով ասել են, թե Ռուսաստանից մասնագետ են հրավիրում՝ նոր-նոր, չգիտեմ։ Իմ երեք երեխան էլ, ասում են, ծանր են, տղան, ասում են, ծայրահեղ ծանր է։

Բայց տենց ո՞նց կլինի՝ նորմալ քաշով էլ տվել ենք, ամենամեծ քաշն է եղել, հիմա ասում են, որ միացված է Հայաստանի ամենալավ միակ ապարատին ու տղաս, ասում են, այդ միակ ապարատով է շնչում: Բա որ գիտեիք մի ամիս առաջ, որ նման երեխաներ են ծնվելու, ու Հայաստանում նման բան չի եղել, գիտեիք, որ երեխեքը թերաճ են ծնվելու, լրիվ զարգացած չեն ծնվելու, ինչո՞ւ այդ մասնագետին շուտ չէիք կանչել, շուտ չէիք նախապատրաստվել, ասել, որ նման բան է լինելու։ Կհետաձգեր, կարող է հնարավոր լիներ, որ այդքան շուտ էլ չծնվեր. երկու շաբաթ իրենց մամայի արգանդում կարողանային ավելի պահել, ավելի լավ կզարգանային։ Այդ ամեն ինչը չպե՞տք է ասեին, որ իմ երկու երեխային չկորցնեի, ոչ մի ծնողի չէի ցանկանա, նույնիսկ թշնամուս չէի ցանկանա այդ ցավը զգալ»,- երեկ Tert.am-ին ասել է նա:  Առողջապահության նախարարության մասնագետները այժմ պետք է շտապեն հոգեբանական աջակցություն տրամադրել երիտասարդ ծնողներին: Նորածինների կյանքը չեն կարողանում երաշխավորել, ծնողների հոգեկան վիճակի մասին հոգ տանելու ընդունակ մասնագետ, կարծում ենք, կգտնեն:

Վարդան Ջհանյանը ներկայացրել է Հայաստանի հանքարդյունաբերության ոլորտի առաջիկա առաջնահերթություններըՏարածաշրջանային բախումների եզրին. Արշակ Կարապետյանը՝ անվտանգության մեխանիզմների, 102-րդ ռազմաբազայի և արժանապատիվ պայքարի մասին․ «Փաստ»Փաշինյանին հարցեր տալը՝ այլևս ոչ թե անիմաստ, այլև կոլեգիալ համերաշխությանը հակասո՞ղ․ Մենուա ՍողոմոնյանՎրաստանի փորձը կարող է լավ հիմնավորում դառնալ Հայաստանում կենսաթոշակառուների գույքահարկի արտոնության պահանջի համար․ ԿամենդատյանԱշտարակ-Ուջան ավտոճանապարհին վարորդը «Լադա»-ով դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի գոտուց և հայտնվել դաշտում․ կա վիրավnր Սամվել Կարապետյանին կալանավորեցին, որովհետև Հեյդարի որդուն թույլ չի տալիս ալիևյան սահմանադրությունը թելադրել հայ ժողովրդին. Անուշ Միրզոյան«Ծննդյան վայր՝ Ադրբեջան». ինչու է այսպես նշվում արցախցիների նոր անձնագրերում Կյանքից հեռացել է Մարինե ՄարինոսյանըՊՆ-ն արձագանքել է բանակում մահերի թվի վերաբերյալ քննադատությանը ՊՆ-ն փորձում է հասարակական դիսկուրսից դուրս մղել ոչ մարտական պայմաններում բանակում զոհերի խնդիրը․ Մարիաննա ՂահրամանյանԶելենսկին հայտարարել է, որ Ուկրաինային Արևմոտքից 115 միլիարդ դոլար է անհրաժեշտ Պակիստանում ավտոբուսի և ավտոցիստեռնի բախմшն հետևանքով 10 մարդ է մահшցել Երևանում՝ խմորեղենի արտադրամասում հրդեհ է բռնկվել Կենսաչափական փաստաթղթում «ծննդյան վայրը» նշման դաշտը կարգավորվում է ISO 3166 ստանդարտով․ ՆԳՆ պարզաբանում էԵրևանի և մարզերի բազմաթիվ հասցեներում սպասվում են էլեկտրաէներգիայի անջատումներՇենքի պայթյունի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է հինգի, ևս երկուսը դեռևս փլատակների տակ են․ ԹբիլիսիԹրամփը հասկանում է Ղրիմի կամրջի վրա հարձակումներից Պուտինի զայրույթըAxios․ Իսրայելը կարող է միանալ Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի ռազմական գործողությանը«Հաղթանակ» զբոսայգում Ալբերտ Հովհաննիսյանի և մյուս զոհվածների հիշատակին նվիրված անկյուն կստեղծվիԻնչ եղանակ է սպասվում նոյեմբերի 20-ից 24-ինԴուք՝ մեր կողքին, մենք՝ ձեր կողքին. Էդուարդ Բաբայան (տեսանյութ)Ֆրանսիայում թոշակառուները դուրս են եկել փողոց՝ բողոքելու ցածր թոշակների դեմՆոյեմբերի 19/20 ջուր չի լինելու․ հասցեներՀանրապետությունում ձյուն է տեղում․ իրավիճակը՝ ավտոճանապարհներինՔուշներ․ Թրամփը Պուտինին և Ծինփինին հայտնել է խաղաղության հասնելու պատրաստակամության մասինԱԺ Ուժեղ Հայաստան խմբակցության պատգամավոր Մարիաննա Ղահրամանյանի պատասխանը ՊՆ հայտարարությանըՀանրապետության նախագահի նստավայրում տեղի է ունեցել դատավորի երդման արարողությունԵրևանի Մյասնիկյան պողոտայում բախվել է 4 ավտոմեքենաՀՀ-ում կանցկացվի սպորտային մարմնամարզության մեծահասակների Եվրոպայի առաջնությունՍիսիանի, Աշոցքի տարածաշրջաններում և Վարդենյաց լեռնանցքում ձյուն է տեղումՍամվել Կարապետյանին կալանավորեցին, որովհետև Հեյդարի որդուն թույլ չի տալիս ալիևյան սահմանադրությունը թելադրել հայ ժողովրդին. Անուշ ՄիրզոյանԿասեցվել է «Սիթի» ընկերության հացի արտադրամասի արտադրական գործունեությունըԼևոն Արոնյանը հաղթանակ է տարել ադրբեջանցի Շահրիյար Մամեդյարովի նկատմամբՊուտինն ավարտել է իր երկօրյա այցը ՉինաստանԱՄՆ-ը նոր պատժամիջոցներ է սահմանել «Հեզբոլլահի» ֆինանսավորման հետ կապված կազմակերպությունների և անձանց նկատմամբ Քուվեյթում ամերիկյան ավիաբազայի 15 հանգար է վնասվել Իրանի հարվածների հետևանքով. AP 44-օրյա պատերազմի զոհերի նույնականացման վերաբերյալ նոր տվյալներ են հրապարակվել ԶՈՒ-ում մեկնարկել է ատեստավորման նոր փուլ․ արդյունքները վճռորոշ կլինեն Հայտնի է աշխարհի ամենաբարձր վարձատրվող ֆուտբոլիստը․ The Touchline-ը ներկայացրել է տասնյակը Մեր բոլորի խնդիրն է ամեն գնով պաշտպանել Անկախության հռչակագիրը. Ավետիք ՉալաբյանԼսում ենք` պետք է պատրաստվել 2030 թվականին. Պուտին 33-ամյա տղան սպանել է հորըՍամվել Կարապետյանն անազատության մեջ է գտնվում Հայաստանի Սահմանադրությունը պաշտպանելու համար․ Տիգրան ԱբրահամյանՆկարահանել ու հաղորդել. վարորդների խախտումների վերահսկողությունը կընդլայնվի Դուք հասկանու՞մ եք, որ իշխանությունը հավերժ չի, մի օր հատիկ առ հատիկ բոլոր էս այլասերումների ու անիրավությունների համար պատասխան եք տալու․ Աննա ԿոստանյանԱրմավիրի մարզի մի շարք բնակավայրերում փորձարկվելու են էլեկտրական շչակներ Ադրբեջանի նախապայմանները վերջ չունեն, իսկ հայ ժողովուրդը մեզ զիջումներ անելու մանդատ չի’տվել. Հայկ ՖարմանյանՂրիմի կամրջի վրա hարձակումներին ՌԴ պատասխան գործողությունները շատ ավելի ցավnտ կլինեն. Պուտին ՌԴ-ի, ՉԺՀ-ի և ԱՄՆ-ի առաջնորդների Շենժենում կայացած առաջին եռակողմ հանդիպման արդյունքները նշանակալի պտուղներ կտան ապագայում. Սի Ծինփին Գեոպոլիտիկ պայքարը ոչ միայն կանգ չի առնում, այլ ավելի լուրջ և վտանգավոր փուլ է մտնում․ Մհեր Ավետիսյան