Երևան, 31.Հոկտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Հայաստանյան ստոմատոլոգիան համաքայլ է եվրոպականին. օրթոդոնտի կարծիք

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
«Դենտեքս Արմենիա» կլինիկայի բժիշկ–օրթոդոնտ Անի Մամյանը, ով թեկնածուական գիտական աշխատանք կատարելու ժամանակ որպես հետազոտության թեմա էր ընտրել Լեռնային Ղարաբաղում ատամնածնոտային անոմալիաների տարածվածությունն ու դրա կանխարգելման ուղիները, և այնուհետև 3,5 տարի աշխատել Ստեփանակերտի «Դենտեքս»–ում, Past.am-ի հետ զրույցում նշեց, որ ղարաբաղյան և հայաստանյան ատամնաբուժության ոլորտում առկա միակ մեծ տարբերությունը Արցախում մասնագետների պակասն է: Ասում է, որ աշխատում են այնպես անել, որ Արցախը ոչնչով չզիջի հայաստանյան որակին և աշխատանքին, սակայն մասնագետների խնդիր կա այնտեղ: Բանն այն է, որ գալիս են Երևանում սովորում և երբեմն չեն վերադառնում ծննդավայր:
 
Հարցին, թե հայաստանյան օրթոդոնտիան այսօր ի՞նչ խնդիրների հետ է բախվում, բժիշկը պատասխանում է, որ խնդիրներն այնքան էլ շատ չեն:
 
«Հայաստանում օրթոդոնտիան գտնվում է բավական բարձր մակարդակի վրա, քանի որ Երևանի պետական բժշկական համալսարանի օրթոդոնտիայի ամբիոնը գրագետ ու գործին գիտակ մասնագետներ է պատրաստում: Եվ բարեբախտաբար հնարավորություն ունենք Հայաստանի պայմաններում եվրոպական ու ամերիկյան ստանդարտներին համապատասխան կրթություն ստանալ և համապատասխան բուժման որակ ապահովել:
Օրթոդոնտիան բավականին տարածված խնդիր է ամբողջ աշխարհում, ոչ միայն Հայաստանում: Աշխարհի բնակչության գրեթե 70%–ը ատամնաշարի ուղղման կարիք ունի»,– նշեց Անին:
 
Որպես հայաստանյան ստոմատոլոգիայի առավելություն մատնանշում է այստեղ առկա ցածր գները: Բացի այդ, Հայաստանում մեծ առաջընթաց ունի դենտալ տուրիզմը՝ պայմանավորված հենց մատչելի գներով և նրանով, որ նյութերն ու սարքավորումները համապատասխանում են եվրոպական ու ամերիկյան ստանդարտներին, սակայն ծառայությունների մատուցման արժեքը բավական ցածր է:
 
 
Ըստ օրթոդոնտի՝ իրենց կլինիկայում օրթոդոնտիկ ծառայությունների առավելություններից մեկն այն է, որ «Դենտեքսում» կատեգորիկ կերպով չեն օգտագործում անորակ նյութեր:
 
 
«Մեր նյութերը եվրոպական և ամերիկյան արտադրության են, իսկ արդյունքը բավականին տարբեր է ստացվում այլ որակի նյութերի օգտագործման դեպքում, ինչը հաճախորդների համար շատ կարևոր է: Բացի այդ, նաև ախտահանումն է բավական բարձր մակարդակի վրա:
 
 
Գիտեք, Հայաստանում օրթոդոնտիան երիտասարդ մասնագիտություն է, մեծ պատմություն չունի, սակայն այս կարճ ժամանակահատվածում կարողացել է բավական բարձր մակարդակի հասնել: Միջազգային կոնֆերանսների ժամանակ անգամ գերտերությունները զարմանում են, թե ինչպես կարող է մի փոքրիկ երկիր, որի գոյության մասին շատերը անգամ չգիտեն, ունենալ նման գիտելիքներ այդ ոլորտում, քանի որ օրթոդոնտիան բավական բարդ գիտություն է»,– ասաց նա:
 
 
Որպես հայաստանյան օրթոդոնտիայի զարգացման նպաստող երևույթներից մեկն էլ այն է, որ օր օրի ավելի հասանելի է դառնում այն ամենը, ինչը կիրառվում է աշխարհում: Մեր երկրում ստոմատոլոգիայի զարգացմանն են նպաստում նաև սեմինարները, ինչը բերում է աշխատանքի ավելի գրագետ կատարման:
 
 
«Եթե նախկինում այստեղից–այնտեղից գիտելիքներ հայթայթելով էինք բուժում ապահովում, ապա հիմա գիտական հիմնավորում ունեցող աշխատանք ենք կատարում: Սակայն Հայաստանում մեր ոլորտի միակ բացը, միակ խնդիրը նյութերի արտադրության բացակայությունն է, որը համեմատաբար ավելի դժվարեցնում է բուժման ապահովումը, քանի որ պիտի ներմուծել տվյալ սարքավորումն ու տվյալ նյութը, և դեռ կան որոշ ծառայություններ, որոնք հենց ներմուծման պատճառով բավականին թանկ են»,– հավելեց նա:
 
ՔՐԻՍՏԻՆԱ ՏԵՐ–ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
 
 
Երկսայր սուր. «հարմարավետության» ու հարկային հոսքերի կենտրոնացվածության խորացման արանքում. «Փաստ»Փողոցային «ռազբորկաներ» ԱԺ-ում. իշխանության սադրանքն ու նյարդային ջղաձգումները. «Փաստ»Վերջին «տանիքն» էլ են վերցնում. ինչպես են լրատվամիջոցին մտցրել փակուղի. «Փաստ»Պոպուլիզմի տնտեսական գինը. Հայաստանում խոշոր բիզնես անելը դառնում է «բարձր ռիսկային». «Փաստ»Անվանի դաշնակահար, ՀՀ ժողովրդական արտիստ Սվետլանա Նավասարդյանը նշում է ծննդյան 80-ամյակըՄարդկությունը չի տեղափոխվի Երկրի «երկվորյակ» մոլորակի վրա. աստղաֆիզիկոս Միշել ՄայորՆոյեմբերի 2-ին և 3-ին հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինելուԲալիում ռուսաստանցի զբոսաշրջիկներով նավակ է պայթել․ ուղևորները ստիպված են եղել նետվել ջուրը«Վեոլիա ջուրը» հայտարարություն է տարածելԱնկեղծ և առանց պաշտոնական ձևակերպումների․ 90 վայրկյան՝ Լիանա Մանուկյանի հետIDBank-ը՝ Սպանդարյանի ջրանցքի վերակառուցման աջակից. ստորագրվեց ծրագրին նվիրված հուշատախտակըԿոնվերս Բանկի «Կումայրի» մասնաճյուղը վերաբացվել է նոր ձևաչափովԿոնվերս Բանկը՝ «Գյուրջիենց տան» զարգացման երկարամյա գործընկերԶգուշացեք. հերթական զեղծարարությունը «TikTok»-ումIDBank-ը և Իդրամը COP17-ում հանդես եկան մի շարք բնապահպանական նախաձեռնություններովԹուրքիայի նախագահն Անկարայում ընդունել է Ադրբեջանի արտգործնախարարին«Էներգաչափ»-ի մասնավորեցման մրցույթում արձանագրվել են խախտումներ․ 1.34 մլրդ դրամի ներդրում առաջարկած մասնակիցը չի հաղթելԶելենսկին վաղը կայցելի ԹուրքիաԱբովյան 10 հասցեում գտնվող գույքի բռնագանձման գործն ուղարկվել է նոր քննությանՀայաստանին պետք է խաղաղություն, որը կախված չէ հարևան երկրի կամքից կամ ցանկությունից․ Գառնիկ ԴավթյանՄեսսին փոխո՞ւմ է ակումբը. Ֆաբրիցիո Ռոմանոն բացահայտել է արգենտինացու ծրագրերըԼեւոն 14-րդը մասնակցել է ԱՄՆ Կոնգրեսի միջանկյալ ընտրություններին«Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության անդամները Կանադայի դեսպանի հետ հանդիպմանը քննարկել են TRIPP նախագծին առնչվող հարցերըՍևանում «Volkswagen»-ը վրաերթի է ենթարկել 18 ոչխարի, մեծ մասը՝ մայրացուFox News. ԱՄՆ-ը զորքեր է վերաբաշխում Մերձավոր Արևելքում 2000 տարի առաջ ապրած տղամարդու վերականգնված դեմքը կներկայացվի Շոտլանդիայի ազգային թանգարանում Ոսկու գինն իջել է․ շուկայում նոր անկում է գրանցվել Սևանում «Volkswagen»-ը վրшերթի է ենթարկել 18 ոչխարի. բոլորը սшտկել են Լավրովը ԲՐԻԿՍ-ն անվանել է համաշխարհային տնտեսական աճի շարժիչ Գավառում և Գորիսում տեղական իշխանիկներն ու ՔՊ-ն մեր դեմ գործում էին մեկ դեմքով. Ավետիք ՉալաբյանՌուսաստանից Հայաստան ի՞նչ վարակիչ հիվանդություններ կարող են ներթափանցելՀայաստանի համար Էբոլայի ներմուծման և հետագա տարածման ռիսկը գնահատվում է ցածր Ակբա բանկը՝ COP17-ում. լուծումներ՝ կայուն գյուղատնտեսության զարգացման համար Ռուսաստանը ներկայացնող Պոլինա Աղաջանյանը՝ Եվրոպայի առաջնության ոսկե մեդալակիր Իշխանությունների կայացրած որոշումները ժողովրդին մտածելու տեղիք են տալիս. Հրայր ԿամենդատյանՀայաստանը պետք է ձեռնարկի անհրաժեշտ քայլեր խաղաղության համաձայնագրի ստորագրման համար. Ջեյհուն Բայրամով Ընտրությունների արդյունքները փաստում են տոտալիտար երկրի վերածման մասին. Ցոլակ ԱկոպյանԵրկրի արտաքին պարտքի չափերը շատ լավ ցույց են տալիս մեր կախվածության պատկերը. Աննա ԿոստանյանԱյս իշխանությունը զիջել է կենսական նշանակություն ունեցող տարածքներ, ոտնահարել մեր ազգային արժանապատվությունը և զոհաբերել հազարավոր հայորդիների կյանքերը. Է. ՂազարյանԱՄՆ-ի և Իրանի միջև հակամարտությունը շատ շուտով կավարտվի․ Թրամփ Իսպանիայի տրանսպորտի նախարարը գնացքի վթարից հետո հրաժարական չի տա Եգիպտոսում ավտոբուսը բախվել է բեռնատարի, առնվազն 3 մարդ մահացել է, իսկ 25-ը՝ վիրավորվել Ucom-ը COP17-ի Կապույտ գոտում ներկայացրել է բնության պահպանության գործում բիզնեսի մասնակցության իր փորձըՈրքանո՞վ է հավանական երրորդ համաշխարհային պատերազմըԻսպանական զինամթերքի արտադրամասում հզոր պայթյուն է տեղի ունեցել Կոտայքի ոստիկանները ապօրինի արդյունահանման դեպք են բացահայտել «Երեխային սպանել են, առողջ երեխայի գլուխը կերել են». ողբերգական ու արտառոց դեպք՝ Սյունիքի մարզումՔաղաքացիական պաշտոնը բանակում ընդամենը քողարկված վերահսկման մեթոդ է. Արշակ Կարապետյան«Deepal»-ը Զանգակատուն գյուղի տարածքում բшխվել է բետոնե սյանը, հողաթմբերին ու քարերին և հայտնվել ձորակում. ամուսինները տեղափոխվել են հիվանդանոց Փաշինյանն ընդունում է, որ պատասխան չունի Ադրբեջանի անվերջանալի պահանջներին. Արամ Վարդևանյան