Երևան, 03.Ապրիլ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Հայաստանյան ստոմատոլոգիան համաքայլ է եվրոպականին. օրթոդոնտի կարծիք

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
«Դենտեքս Արմենիա» կլինիկայի բժիշկ–օրթոդոնտ Անի Մամյանը, ով թեկնածուական գիտական աշխատանք կատարելու ժամանակ որպես հետազոտության թեմա էր ընտրել Լեռնային Ղարաբաղում ատամնածնոտային անոմալիաների տարածվածությունն ու դրա կանխարգելման ուղիները, և այնուհետև 3,5 տարի աշխատել Ստեփանակերտի «Դենտեքս»–ում, Past.am-ի հետ զրույցում նշեց, որ ղարաբաղյան և հայաստանյան ատամնաբուժության ոլորտում առկա միակ մեծ տարբերությունը Արցախում մասնագետների պակասն է: Ասում է, որ աշխատում են այնպես անել, որ Արցախը ոչնչով չզիջի հայաստանյան որակին և աշխատանքին, սակայն մասնագետների խնդիր կա այնտեղ: Բանն այն է, որ գալիս են Երևանում սովորում և երբեմն չեն վերադառնում ծննդավայր:
 
Հարցին, թե հայաստանյան օրթոդոնտիան այսօր ի՞նչ խնդիրների հետ է բախվում, բժիշկը պատասխանում է, որ խնդիրներն այնքան էլ շատ չեն:
 
«Հայաստանում օրթոդոնտիան գտնվում է բավական բարձր մակարդակի վրա, քանի որ Երևանի պետական բժշկական համալսարանի օրթոդոնտիայի ամբիոնը գրագետ ու գործին գիտակ մասնագետներ է պատրաստում: Եվ բարեբախտաբար հնարավորություն ունենք Հայաստանի պայմաններում եվրոպական ու ամերիկյան ստանդարտներին համապատասխան կրթություն ստանալ և համապատասխան բուժման որակ ապահովել:
Օրթոդոնտիան բավականին տարածված խնդիր է ամբողջ աշխարհում, ոչ միայն Հայաստանում: Աշխարհի բնակչության գրեթե 70%–ը ատամնաշարի ուղղման կարիք ունի»,– նշեց Անին:
 
Որպես հայաստանյան ստոմատոլոգիայի առավելություն մատնանշում է այստեղ առկա ցածր գները: Բացի այդ, Հայաստանում մեծ առաջընթաց ունի դենտալ տուրիզմը՝ պայմանավորված հենց մատչելի գներով և նրանով, որ նյութերն ու սարքավորումները համապատասխանում են եվրոպական ու ամերիկյան ստանդարտներին, սակայն ծառայությունների մատուցման արժեքը բավական ցածր է:
 
 
Ըստ օրթոդոնտի՝ իրենց կլինիկայում օրթոդոնտիկ ծառայությունների առավելություններից մեկն այն է, որ «Դենտեքսում» կատեգորիկ կերպով չեն օգտագործում անորակ նյութեր:
 
 
«Մեր նյութերը եվրոպական և ամերիկյան արտադրության են, իսկ արդյունքը բավականին տարբեր է ստացվում այլ որակի նյութերի օգտագործման դեպքում, ինչը հաճախորդների համար շատ կարևոր է: Բացի այդ, նաև ախտահանումն է բավական բարձր մակարդակի վրա:
 
 
Գիտեք, Հայաստանում օրթոդոնտիան երիտասարդ մասնագիտություն է, մեծ պատմություն չունի, սակայն այս կարճ ժամանակահատվածում կարողացել է բավական բարձր մակարդակի հասնել: Միջազգային կոնֆերանսների ժամանակ անգամ գերտերությունները զարմանում են, թե ինչպես կարող է մի փոքրիկ երկիր, որի գոյության մասին շատերը անգամ չգիտեն, ունենալ նման գիտելիքներ այդ ոլորտում, քանի որ օրթոդոնտիան բավական բարդ գիտություն է»,– ասաց նա:
 
 
Որպես հայաստանյան օրթոդոնտիայի զարգացման նպաստող երևույթներից մեկն էլ այն է, որ օր օրի ավելի հասանելի է դառնում այն ամենը, ինչը կիրառվում է աշխարհում: Մեր երկրում ստոմատոլոգիայի զարգացմանն են նպաստում նաև սեմինարները, ինչը բերում է աշխատանքի ավելի գրագետ կատարման:
 
 
«Եթե նախկինում այստեղից–այնտեղից գիտելիքներ հայթայթելով էինք բուժում ապահովում, ապա հիմա գիտական հիմնավորում ունեցող աշխատանք ենք կատարում: Սակայն Հայաստանում մեր ոլորտի միակ բացը, միակ խնդիրը նյութերի արտադրության բացակայությունն է, որը համեմատաբար ավելի դժվարեցնում է բուժման ապահովումը, քանի որ պիտի ներմուծել տվյալ սարքավորումն ու տվյալ նյութը, և դեռ կան որոշ ծառայություններ, որոնք հենց ներմուծման պատճառով բավականին թանկ են»,– հավելեց նա:
 
ՔՐԻՍՏԻՆԱ ՏԵՐ–ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
 
 
Ամփոփվել են «Անահիտ» մրցանակաբաշխության քվեարկության արդյունքները՝ ըստ անվանակարգերի Հորմուզի նեղուցը բաց է Ռուսաստանի համար․ Ուշակով Լիբանանում իտալական խաղաղապահ բազան հրթիռային հարձակման է ենթարկվել. Ansa Տավուշի Կոթի գյուղի 41-ամյա բնակիչը վիրավորվել է ականի պայթյունից Հայաստանում ԱՄՆ դեսպանատունը զգուշացնում է Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին Պուտինը երեկ ոչ թե Նիկոլին, այլ հայ ժողովրդին դիմեց՝ առաջին անգամ բացելով խաղաքարտերը․ Էդմոն Մարուքյան Իրանը հարձակվել է Բահրեյնում Amazon-ի կենտրոնի վրա Ողբերգական ավտովթար Կոտայքի մարզում՝ Չարենցավանում․ ճակատ-ճակատի բախվել են «Mercedes»-ները․ կա 1 զոհ, 3 վիրավորԻրանում ԿԽՄԿ երեք աշխատակից է զոհվել. Փեզեշքիանը դիմել է միջազգային բժշկական կառույցներին Վարազդատ Լալայանն ու Ալեքսանդրա Գրիգորյանն առաջադրված են Ծանրամարտի եվրոպական ֆեդերացիայի 2025-ի լավագույն մարզիկների անվանակարգերում Մենք երբեք չենք մոռանա մեր զինվորների զոհաբերությունը«Արարատ-Արմենիան» նվաճել է Հայաստանի գավաթի խաղարկության կիսաեզրափակչի ուղեգիր Տիգրանաշենը կանգնած է դատարկվելու եզրին․ սահմանամերձ գյուղի բնակիչները ապրում են անհանգստության և անորոշության մեջ (տեսանյութ) Ծառուկյանը Հայաստանի մարզերում (ֆոտոշարք)Ողբերգական դեպք՝ ՀՀ ՊՆ Արմավիրի մարզի՝ ժողովրդին հայտնի Բաղրամյանի «պալիգոններում»․ կա 1 զոհ, 1 վիրավորՎտանգավոր հիվանդություններով միգրանտները պետք է անհապաղ արտաքuվեն Ռուսաստանի Դաշնությունից․ Մեդվեդև Իրանը չի կարող ունենալ միջուկային զենք. ԱՄՆ պետական դեպարտամենտի խոսնակ Իտալիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահը հեռացավ պաշտոնից Մոսկովյան հանդիպման բաց ուղերձները. ինչո՞ւ է Հայաստանը կանգնած էներգետիկ և տնտեսական վտանգի առաջ․ Էդմոն ՄարուքյանՀԱԿ-ը և մենք բոլորս պետք է կանգնենք մեկ ճակատում որպես անկախական ուժեր. Էդմոն Մարուքյան Փաշինյանը չունի քաջություն նայելու զnհված զինվորների ընտանիքների աչքերին, քանի որ գիտի, որ խոստացել էր խաղաղություն, բայց բերել է երեք պատերազմ․ Արթուր Ավանեսյան Անահիտ Մանասյանը մասնակցել է Մարդու իրավունքների ազգային հաստատությունների գլոբալ դաշինքի 2026 թվականի տարեկան համաժողովին Հրդեհի ահազանգ Արին Բերդի փողոցում. Հայտարարվել է «1 ԲԻՍ» Մեր ապագան կախված է ոչ միայն խիզախությունից, այլ նաև խելացի կառավարմամբ կառուցված, ժամանակակից պահանջներին համապատասխանող մարտունակ բանակից. Նաիրի Սարգսյան 370 շահառու կօգտվի բնակարանային ապահովության և այլ ծրագրերի ֆինանսական աջակցությունից Մայր Աթոռում կատարվել է Ոտնլվայի կարգը 26-ամյա տղամարդու կնոջ հայրը, մայրը, տատիկը և քրոջ ամուսինը ծեծի են ենթարկել իրեն և 19-ամյա կնոջը Ազնվացեղ եղջերուների վարքագիծը անկանխատեսելի է. ՇՄՆ-ն խնդրում է չմոտենալ բնակավայրերի մոտ հասած կենդանիներին Ապրիլյան Քառօրյա պատերազմի 10-րդ տարելիցին Նարեկ Կարապետյանը Արթուր Ավանեսյանի և կուսակցության մյուս անդամների հետ միասին այցելել է Եռաբլուր զինվորական պանթեոնՀայաստանի 10 լավագույն շախմատիստները և շախմատիստուհիները Ախուրյանի ոստիկանների բացահայտումը. տաքսու մեջ թողնված խոշոր գումարը վերադարձվել է Կրակոցներ՝ Արարատում, վիրավոր կա, հայտնաբերվել են 55-ից ավելի պարկուճներ, վնասված մեքենաներ Եկել ենք խոնարհվելու ձեր առաջ, եկել ենք պատվի առնելու, տղերք. Համահայկական ՃակատՆոր մանրամասներ Իսակովի պողոտայում բռնկված հրդեհից Դեղերի մաֆիա․ Հրայր ԿամենդատյանՓաշինյանը թիկնապահների ուղեկցությամբ ներխուժել է եկեղեցի. սադրանք է եղել. Ավետիք ՉալաբյանՏնտեսվարողները պետք է ունենան «անվտանգության բարձիկներ»․ Հրայր Կամենդատյան Կամ հայրենատեր ենք ու պահպանելու ենք մեր երկիրը, կամ էլ անտեր ենք ու կորցնելու ենք այնՀավերժ հիշատակ մեր տղերքին, ովքեր իրենց կյանքը տվեցին հայրենիքի համար. Նարեկ ԿարապետյանՄենք բացարձակ մեծամասնություն ենք ունենալու․ Դավիթ Ղազինյան (տեսանյութ) Իմ երկրի համար մի բան եմ ուզում, որ հայկական պետությունն ու հայ եկեղեցին կողք կողքի կանգնեն. Ռուբեն ՄխիթարյանԻրանը միջնորդներին է փոխանցել պшտերազմի դադարեցման պայմանները․ Կահիրեում Իրանի դիվանագիտական առաքելության ղեկավար Կալլասն իր տգիտությամբ խայտառակել է Եվրամիությունը․ Զախարովա Եղանակը կփոխվիԻնձ մի գրչով ազատել են պաշտոնից, դատարանը ֆիքսել է, որ դա օրինաչափ չէ, տրվել է փոխհատուցում բավականին մեծ գումար․ Դավիթ ՂազինյանԹրամփը վերջնագիր է ներկայացրել Իրանին Աուտիզմի իրազեկման օրը մեզ հիշեցնում է` մշակույթը միմյանց ընդունելու և ճանաչելու հնարավորություն էԸնտրություններից հետո էլեկտրաէներգիայի սակագինը բարձրանալու է. Դավիթ Ղազինյան (Տեսանյութ) Փոքրիկ խմբակը 100%-ով պարտվեց ՀԷՑ-ի հարցում, դատարանն էլ ֆիքսեց այս ամենը. Դավիթ Ղազինյան (տեսանյութ)