Երևան, 03.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Էյնշտեյնի պատասխանը 6-րդ դասարանի աղջնակին

ԼԱՅՖ

Armenia24.info-ը գրում է.

Երբեմն երեխաներին հաջողվում է մի գեղեցիկ հարցադրումով արվեստի կամ գիտության երևելիներից այնպիսի հարցերի պատասխան կորզել, որի վրա դարերով գլուխ են կոտրել շատ հանճարեղ փիլիսոփաներ: Այդպես պատահեց նաև այս անգամ, երբ 1936 թվականին նյու-յորքցի մի աղջիկ նամակով հարց ուղղեց Ալբերտ Էնշտեյնին:

«Հարգելի Էնշտեյն, կիրակնօրյա դպրոցում պարապմունքի ժամանակ հարց ծագեց, թե աղոթու՞մ են արդյոք գիտնականները: Այս հարցը բխեց մի այլ հարցից՝ կարելի՞ է միաժամանակ հավատալ և գիտությանը, և կրոնին: Հիմա մենք նամակներ ենք գրում գիտնականներին և այլ կարևոր մարդկանց, որպեսզի նրանք մեզ պատասխանեն՝ աղոթում են արդյո՞ք գիտնականները և, եթե այո, ինչի համար են նրանք աղոթում: Հիմա մենք VI դասարանում ենք սովորում, տիկին Էլլիսն է մեր դասղեկը: Հարգանքներով Ֆիլլիս»:

Հինգ օր անց Էնշտեյնը մի լակոնիկ պատասխան ուղարկեց Ֆիլլիսին: Այն խիստ համահունչ է Կարլ Սագանի և Կլավդիոս Պտոմելեյի նույն թեմայով մտորումների հետ:

«Թանկագին Ֆիլլիս, ես կաշխատեմ պատասխանել որքան հնարավոր է պարզ ու հասկանալի: Ահա իմ պատասխանը. գիտնականները կարծում են, որ բոլոր իրադարձությունները, որ լինում են երկրի վրա և մարդկանց հետ, կատարվում են բնության օրենքների շնորհիվ: Դրա համար էլ գիտնականը չի կարող համոզված պնդել, որ իրադարձությունների վրա կարող են ազդել աղոթքները, այսինքն՝ գերբնական ուժերը: Այնուամենայնիվ պիտի խոստովանենք, որ մեր գիտելիքներն այդ ուժերի մասին անբավարար ու անկատար են: Այնպես, որ աշխարհի վերջի և միասնական Ոգու մասին համոզմունքը հանգում է հավատքին: Չնայած գիտության նվաճումներին, այդ հավատքը լայնորեն տարածված է ողջ աշխարհում: Բացի դրանից, բոլոր նրանք, ովքեր լրջորեն զբաղվում են գիտությամբ, պարզվում է, համոզված են նրանում, որ կա մի Ոգի, շատ ուժեղ մարդկային ոգուց ու մտքից, կառավարում է Տեզերական օրենքները: Այսպիսով գիտությամբ զբաղվելը առաջացնում է առանձնահատուկ կրոնական զգացում, որն իրարկե, տարբերվում է մյուսներից, ավելի պարզունակներից»:

Սրտանց բարևներով՝ ձեր Ա. Էնշտեյն

Կաթողիկոս Գարեգին Բ-ն ամուր, վճռականությամբ կանգնած է՝ պաշտպանելու իր ազգին ու հոտին. Ջոն Էյբներ Մարիամ Փաշինյանի աշխատավարձը մեկ տարի անց աճել է 4.2 միլիոն դրամովՋուր չի լինելու 1 օր․ հասցեներ «Յուրաքանչյուր օրը պետք է ապրել լիարժեք, որովհետև չգիտենք, թե ինչ է սպասվում վաղը». Արա Ղազարյան Երևանում մի խումբ երիտասարդներ ծեծի են ենթարկել ՌԴ քաղաքացուն Տեղեկությունը, թե Սամվել Կարապետյանը տեղափոխվել է հիվանդանոց, չի համապատասխանում իրականությանը. Մարիաննա ՂահրամանյանՄեզ համար ընդունելի մոդելը նախագահական է․ Արշակ ԿարապետյանՈստիկանները ապօրինի շրջանառությունից հանել են մոտ 2,5 կգ մեթամֆետամին (տեսանյութ) Թող իշխանություններն ասեն՝ ինչու՞ հրաժարվեցին Արցախյան հարցի խաղաղ կարգավորումից․ Ավետիք ՉալաբյանԵս ՀՀ նախագահին չեմ լիազորել իմ անունից շնորհակալություններ ասելու Ալիևին. ակցիայի մասնակիցՀայաստան ներմուծված բենզինը գների վրա կունենա ազդեցություն, բայց ոչ մեծ. դա կախված կլինի ծավալից. ԿԲ նախագահ 2025–ին կրճատվել է պետական կառավարաման համակարգի կողմից 1 անձից գնումների ծավալը Օպերատիվ-հետախուզական և բացատրական աշխատանքի արդյունքում հայտնաբերվել են հետախուզվողներ Մենք կկարողանանք լուծել օդի աղտոտվածության հարցը. Նարեկ Կարապետյանի և համակիրների հարցուպատասխանըԳուգարքում ռեստորանի սեփականատերը հրացանով կրակել է շանը. փաստաթղթերը ներկայացվել են քննչական վարչություն Արտառոց դեպք՝ Արարատում․ դպրոցի բակում ձնագնդի խաղալու ժամանակ 14-ամյա երեխան ընկել է և ստացել մարմնական վնասվածք Բռնություն իրականացրած և հայհոյանքներ hնչեցրած ոստիկանի լիազորությունները կասեցվել են Ախուրյանում լույս աշխարհ է եկել հերոս Արթուր Մխիթարյանի եղբայրը Ինչու չի կարելի երեխաներին «Զիրտեկ»․ ինչ վտանգներ է պարունակում հայտնի դեղամիջոցըԱվանեսյանը կմնա՞ առանց պաշտոնի. նախարարությունները միավորվելու են Ավստրիայում կայանալիք եպիսկոպոսաց ժողովը՝ հարցականի տակ Շնորհակալություն հայտնել ինչի՞ համար՝ մեր զոհերի, թող ներողություն խնդրի. Նաիրա Գևորգյան Տեղի է ունեցել ոչ թե սահմանազատում, այլ ՀՀ տարածքների միակողմանի զիջում․ Ավետիք ՔերոբյանՇուկաներից մեկում խոշոր հրդեհ է բռնկվել Ինչու Հայաստանում բարձրացվեց գույքահարկը. Հրայր ԿամենդատյանԱլիևը քարտ–բլանշ է տալիս Փաշինյանին 129 մլրդ դրամը բավարա՞ր է, թե՞ պետպատվերի նման է լինելու. Նաիրի Սարգսյանը՝ Առողջության համընդհանուր ապահովագրության մասինՌուսաստանը ձևակերպում է իր նարատիվները ՀՀ հետ շփումներում Նախընտրական գործընթացին hարձակումներն ավելի վատն են լինելու. պետք է առիթ չտանք. Նարեկ ԿարապետյանՆախևառաջ պետք է կոռուպցիան վերացնել կրթական համակարգում․ Ցոլակ ԱկոպյանԱրցախի ազատագրումն ամբողջ հայության ազատագրումն էր՝ որպես գաղափար և ազգային զարթոնք․ Արսեն ԳրիգորյանՎահագն Խաչատուրյա՛ն, դե արի Եռաբլուր ու տղավարի կանգնի ու ասա՝ ի՞նչ արեցիր․ թեժ իրավիճակ Փետրվարի 3-ին սպասվում են տեղումներ՝ ձնախառն անձրևի տեսքովԲողոքի ակցիա՝ նախագահականի դիմաց․ ո՞վ ես դու, որ շնորհակալ ես Ալիևին Սև կոնը, ցարին մատուցած ծառայություններն ու բացառիկ գինին. «Փաստ»ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (3 ՓԵՏՐՎԱՐԻ)․ Հարավային Ավստրալիան ճանաչել է Արցախի ինքնորոշման իրավունքը. «Փաստ»Նարկոզի ժամանակ 15-ամյա աղջիկ էր մաhացել․ ո՞վ է մեղավոր Կոչ են անում դադարեցնել պետության միջամտությունը Հայ առաքելական եկեղեցու գործերին. «Փաստ»Ջուր չի լինելու որոշ ժամանակ Ինչը ինչով է պետք փոխարինել. Վահե Հովհաննիսյան Արշակ Սրբազանի կալանքը 2 ամսով երկարացվեց Փաշինյանի կուսակցությունը ընտրություններից առաջ կֆինանսավորվի կրիպտոարժույթի և այլ ստվերային սխեմաների միջոցով. «Փաստ»Չեմ ուզում հավատալ, որ կան հայ մարդիկ, որոնք Հայաստան–Թուրքիա սահմանի բացման պահին ուզում են տեսնել մեր պետությունը՝ օրենքի տեսանկյունից անպաշտպան և խոցելի. ՄարուքյանՀՀ կառավարությունն իր ուժը զենք է դարձրել մեր եկեղեցու դեմ․ Արամ Վարդևանյանի ելույթը IRF գագաթնաժողովում «Աստված և իմ երեխաներն են ինձ ուժ տվողը». կամավոր Վարդան Մադաթյանն անմահացել է հոկտեմբերի 18-ին Ջրականում, տուն «վերադարձել»... չորս ամիս անց. «Փաստ»Այն մասին, թե ինչ ենք մենք պատրաստ անել՝ պաշտպանելու մեր քաղաքացիների քվեն այն գողանալ ցանկացողներից. Ավետիք ՉալաբյանՔրեական հետապնդում ժողով անելու համար․ հանցագործություն օրը ցերեկով. Էդմոն ՄարուքյանԻններորդ դասարանի աշակերտը հարձակվել է դպրոցի վրաՊաշտպանական վերափոխումը՝ Հայաստանի գոյատևման երաշխիք-2. «Փաստ»Վառելիքի ցիստեռնի վթարի հետևանքով երեխա է մահացել