Երևան, 15.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Արևմտյան Հայաստանի պատմամշակութային հուշարձանները տեսնելու 3d հարթակ է ստեղծվել. «Փաստ»

ՄՇԱԿՈՒՅԹ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Երեկ Հայաստանի ազգային պատկերասրահում տեղի ունեցավ «360 GreatArmenia» ծրագրի շնորհանդեսը: Այն իրենից ներկայացնում է հեռախոսային մի հավելված, որը հեռախոսի մեջ ներբեռնելուց հետո և card board ակնոցում հեռախոսը տեղադրելուց հետո, հնարավոր կլինի 3d տարբերակով տեսնել Արևմտյան Հայաստանի բոլոր նահանգները:

Ծրագիրը ստեղծվել է պահպանելու ու հիշելու մեր բոլոր պատմամշակութային վայրերը, ինչպես նաև հայկական մշակութային ժառանգությունը աշխարհին ցուցադրելու յուրօրինակ եղանակ և ամբողջովին նոր որակ ունենալու նպատակով: «360GreatArmenia»–ն հարթակ է, որտեղ նոր ձևաչափով և ժամանակակից ոճով ցուցադրված է 360 վիրտուալ Մեծ Հայաստանը:

Այս նախագծի ստեղծման մեջ կարևորագույն ներդրում են ունեցել «Ucom» ընկերությունը և «360stories» ընկերությունը: Իրենց նկարահանող խումբը ուղևորվել էր Արևմտյան Հայաստան ու 360 աստիճան պատկերի օգնությամբ արձանագրել մայր հայրենիքի կարևորագույն պատմամշակութային և բնության հուշարձանները՝ համոզված լինելով, որ դժվարին, իսկ երբեմն նաև կյանքի համար վտանգավոր պայմաններում հավաքագրված ամբողջ նյութը կարող է անհրաժեշտ լինել գիտական վերլուծությունների, ուսումնասիրությունների, պատմական արխիվների համար:

«360stories» ընկերության համահիմնադիր Վահագն Մոսինյանը պատմում է, որ նկարահանման ընթացքում հանդիպել են բազմաթիվ խնդիրների:

«Մշակութային բոլոր վայրերը նկարահանվել են: 6 հազար կիլոմետր ճանապարհ անցնելով հասել ենք մինչև Կոռիկոս: Այդ ամենը 10 օրում ենք նկարել: Պատկերացրեք, թե ինչ ծավալի աշխատանք է այդպիսի կարճ ժամկետներում կատարվել: Ուղղակի պետք էր շատ արագ այդ ամենը կատարել, որպեսզի հնարավորինս շուտ լքեինք այդ տարածքները: Տեխնիկան, որ օգտագործում էինք աչք ծակող էր, դռոնը շատ մեծ էր: Ուղղակի բախտներս բերել էր, որ այնտեղի զինվորականները չէին նկատել, թեև ամեն գյուղ, քաղաք մտնելիս խուզարկում էին մեզ ու մեր մեքենան»,– պատմեց նա:

Հարցին, թե այցելության նպատակի մասին չէին հարցնում՝ պատասխանեց, որ ասում էին, թե տուրիստ ենք. «Որ ասեինք, չէին թույլատրի: Միայն Անիում է խնդիր եղել դռոնի օգտագործման հետ կապված, բայց, փառք Աստծո, նկարահանումները բարեհաջող ավարտվել են»:

«Յուքոմ» ընկերության տնօրեն Հայկ Եսայանը «Փաստի» հետ զրույցում նշեց, որ Արևմտյան Հայաստանում գտնվող մշակութային կոթողները հայ ազգի համար արժեք են, որ պետք է պահպանել և կարևորն այն է, որ թվային տեսքով մենք դա ունենք:

«Շարունակական ծրագիր կլինի սա: Մեկ տարուց ավել տարված աշխատանքի արդյունք է սա: Եվ մինչև մեր միանալը ևս աշխատանք է տարվել: Այստեղ կարևոր խնդիրը այն է, որ այն ամենը, ինչը մենք բերում ենք Հայաստան նաև թվային տեսքով է պահպանվելու այստեղ: Մինչև մեր՝ ծրագրին միանալը Հայաստանի ամբողջ տարածքի 3d նկարահանումը կատարված է եղել: Այս պահին մենք ամբողջությամբ Թուրքիայի տարածքով կատարել ենք մեր նկարահանումները և 40 և ավելի կոթող նկարահանվել է ամբողջությամբ:

Կարծում եմ, որ բոլորի համար էլ պարզ է, թե որքան դժվար է եղել իրականացնել նկարահանումները, ինչպիսի բարդությունների առաջ են մարդիկ կանգնել, ինչ խնդիրներ են ունեցել մեր «հարևան» երկրում: Բավականին խնդիրներ են ունեցել, թե ինչու են նկարահանում: Նկարահանումների ընթացքին մասնակցել է «Յուքոմի» անձնակազմի ներկայացուցիչը»,– նշեց նա:

Մեր այն հարցին, թե մտահղացումը ո՞ւմ է պատկանում, Եսայանը պատասխանեց, որ էական չէ, թե ում մտահղացումն է, ում նախաձեռնությունը կամ ում գումարներով. «Սա համահայկական պրոյեկտ է և ամեն հայ պետք է ինչ–որ ձևով աջակցի»: Հստակեցմանը, թե ինչպե՞ս է եղել, որ նաև «Յուքոմն» է հայտնվել աջակիցների շարքում, ընկերության տնօրենը պատասխանեց, թե «Յուքոմը» նախևառաջ հայկական ընկերություն է և մշտապես կանգնած է նման խնդիրների կողքին, որոնց այլ ընկերություններ չեն էլ ցանկանում խառնվել:

 

Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում:

Լիտվայի օդային տարածքում ՆԱՏՕ-ի կործանիչն առաջին անգամ ԱԹՍ է խոցել Արմեն Գրիգորյանի և առհասարակ Փաշինյանի կառավարության օրոք մեկնարկած ցանկացած նախաձեռնություն պարզապես հարմարեցվում է օտարների ձևավորած տարածաշրջանային օրակարգերին. Ա․ ԿոստանյանԻրանի գերագույն առաջնորդը ողջ է և շարունակում է կատարել իր պարտականությունները. Փեզեշքիան Այս ամառ Հայաստանում գրանցվել է օդային երթևեկության երբևէ եղած ամենաբարձր օրական ցուցանիշը Փաշինյանի հռչակած «իրական Հայաստան» քաղաքականությունը ներկայում հանգեցնում է մշտական զիջումների ու կորուստների. «Փաստ»Կյանքից հեռացել է «Արարատ-73»-ի ֆուտբոլիստ Սերգեյ Պողոսյանը Խաղադաշտից՝ հանք․ «Սյունիք» ՖԱ-ն՝ ԶՊՄԿ-ումՈւկրաինան ռուսական մարզերի ուղղությամբ զանգվածային հարձակում է իրականացրել ՆԱՏՕ-ի կործանիչներն անօդաչու թռչող սարք են խփել Լիտվայի երկնքում Մեր երկրում աշակերտների գրագիտության մակարդակը տարեցտարի նվազում է. Ատոմ ՄխիթարյանԳազամատակարարման ընդհատումներ Սյունիքի մարզում Ոչ բոլոր հայերն են «յուրային». իշխանությունները վերանայում են Սփյուռքի հետ հարաբերությունները. «Փաստ»Սևանա լճի ջրի միջին ջերմաստիճանն առափնյա հատվածում՝ սեպտեմբերի 15-ի 08։00-ի դրությամբ Վրաերթ-վթար՝ Սյունիքում, 32-ամյա վարորդը կայանել է մեքենան, «Opel»-ը վրաերթի է ենթարկել նրանՄեկնարկում է շախմատի համաշխարհային Օլիմպիադան․ ովքեր են մասնակցում Հայաստանից ԱՄՆ-ը մերժել է Սաուդյան Արաբիային հութիներին զսպելու հարցում օգնություն ցուցաբերել. FT «Հակոբիցս հետո ուժ տվողը թոռնիկներս դարձան». Հակոբ Հովհաննիսյանն անմահացել է հոկտեմբերի 7-ին Մատաղիսում. «Փաստ»Հայաստանի տարբեր մարզերում սոցիալական նոր բնակարաններ են կառուցվում. ո՞ւմ համար են դրանք Տարադրամի փոխարժեքները սեպտեմբերի 15-ին Ամեն ազգայինի դեմ պատերազմ մղող իշխանությունն ուրիշ բան պիտի անե՞ր. «Փաստ»Հայաստանի արտաքին առևտուրն ու միջազգային հարաբերությունների նոր ռիսկերը․ Տիգրան ԴումիկյանԵվրոպան Հայաստանին դիտարկում է որպես ռեսուրսների և իրացման շուկա. Գալուզին Մինչև ե՞րբ կերկարաձգվի անհայտ կորած զինծառայողների ընտանիքներին տրամադրվող աջակցությունը. «Փաստ»Լույս չի լինելու «Եթե մենք մեզ պետք չենք, ոչ մեկի պետք չենք». «Փաստ»Եթե ձուկն ապրի ցամաքում... խաղաղությունը կվտանգվի՞. «Փաստ»Չեն կարող առանց մարդկանց կյանքը դժոխքի վերածելու. «Փաստ»Մինչ մեզ մոտ «թիթեռ են նկարում», Ադրբեջանն զբաղված է իր հորինվածքները միջազգային հանրությանը մատուցելով. «Փաստ»Թվերի անողոք լեզուն. ՔՊ-ի հեռացումը ոչ թե էմոցիոնալ ցանկություն է, այլ իրատեսական խնդիր. «Փաստ»Սոցիալական ցանցերը 15 տարեկանից փոքր երեխաների համար արգելելու համար Մակրոնն առաջարկ է արելՍեպտեմբերի 15/16-ին հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինելուԱմենայն Հայոց Կաթողիկոսը ընդունել է Ռուս Ուղղափառ Եկեղեցու արքեպիսկոպոս ԱկսիյինՀայաստանը՝ Եվրոպայի ամենաակտիվ բասկետբոլային երկրների շարքում ԷՀայաստանի արտաքին առևտուրն ու միջազգային հարաբերությունների նոր ռիսկերըՎրաստանի արտաքին առևտրաշրջանառությունն աճել էՀայաստանը գրավելու հիմքեր են ստեղծում․ հայոց պատմությունը կեղծում են, իսկ մենք ինչո՞ւ ենք լռում. Էդմոն ՄարուքյանOpenAI-ի գործադիր տնօրենը վախենում է ԱԲ-ի օգտագործման դիստոպիկ սցենարիցԱրաբկիրում տղամարդը դանակը ձեռքին հայհոյել է ինչ-որ անձանց՝ փորձելով նրանցից մեկի նկատմամբ հաշվեհարդար տեսնելՄենք այլևս չենք լռելու. խորհրդարանում պայքարում ենք մեր հայկական ինքնության համար. ՈՒժեղ ՀայաստանՊատերազմը պետք է ավարտվի. ԶելենսկիՀայաստանում քննարկվում է Արևելք–Արևմուտք տրանսպորտային կապերի ամրապնդումըԹրամփը հայտարարել է Մոսկվայի և Կիևի միջև էներգետիկ հրադադարի մասինԳեղարքունիքում ավտովթարի հետևանքով մահացած վարորդը օրեր առաջ էր հայր դարձել․ կան 3 վիրավորներՄենք կշարունակենք nչնչացնել Իսրայելին uպառնացող ցանկացած uպառնալիք․ ՆեթանյահուԴադիվանքում և Գանձասարում ավելի քան 200 հայերեն արձանագրություններից բացի այլալեզու որևէ տառ չկաԼեհաստանում զինուժին թույլ են տվել օդային տարածքում խոցել օտար օբյեկտներՔրեակատարողական հիմնարկի անվտանգության ապահովման բաժնի ծառայողը զբաղվել է թմրամիջոցների իրացմամբԿանադայի վարչապետը ակնկալում է ԵՄ-ի հետ համագործակցության զգալի խորացումՆեյմարը չի ցանկանում վերադառնալ հավաքական․ ԱնչելոտտիՑեմենտի գինը 20% թանկացել է․ ինչո՞ւ կառավարությունը չի փոխում իրանական կլինկերի տուրքը, իսկ «Հրազդան ցեմենտը» դառնում է «888». Հրայր Կամենդատյան