Երևան, 13.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Արևմտյան Հայաստանի պատմամշակութային հուշարձանները տեսնելու 3d հարթակ է ստեղծվել. «Փաստ»

ՄՇԱԿՈՒՅԹ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Երեկ Հայաստանի ազգային պատկերասրահում տեղի ունեցավ «360 GreatArmenia» ծրագրի շնորհանդեսը: Այն իրենից ներկայացնում է հեռախոսային մի հավելված, որը հեռախոսի մեջ ներբեռնելուց հետո և card board ակնոցում հեռախոսը տեղադրելուց հետո, հնարավոր կլինի 3d տարբերակով տեսնել Արևմտյան Հայաստանի բոլոր նահանգները:

Ծրագիրը ստեղծվել է պահպանելու ու հիշելու մեր բոլոր պատմամշակութային վայրերը, ինչպես նաև հայկական մշակութային ժառանգությունը աշխարհին ցուցադրելու յուրօրինակ եղանակ և ամբողջովին նոր որակ ունենալու նպատակով: «360GreatArmenia»–ն հարթակ է, որտեղ նոր ձևաչափով և ժամանակակից ոճով ցուցադրված է 360 վիրտուալ Մեծ Հայաստանը:

Այս նախագծի ստեղծման մեջ կարևորագույն ներդրում են ունեցել «Ucom» ընկերությունը և «360stories» ընկերությունը: Իրենց նկարահանող խումբը ուղևորվել էր Արևմտյան Հայաստան ու 360 աստիճան պատկերի օգնությամբ արձանագրել մայր հայրենիքի կարևորագույն պատմամշակութային և բնության հուշարձանները՝ համոզված լինելով, որ դժվարին, իսկ երբեմն նաև կյանքի համար վտանգավոր պայմաններում հավաքագրված ամբողջ նյութը կարող է անհրաժեշտ լինել գիտական վերլուծությունների, ուսումնասիրությունների, պատմական արխիվների համար:

«360stories» ընկերության համահիմնադիր Վահագն Մոսինյանը պատմում է, որ նկարահանման ընթացքում հանդիպել են բազմաթիվ խնդիրների:

«Մշակութային բոլոր վայրերը նկարահանվել են: 6 հազար կիլոմետր ճանապարհ անցնելով հասել ենք մինչև Կոռիկոս: Այդ ամենը 10 օրում ենք նկարել: Պատկերացրեք, թե ինչ ծավալի աշխատանք է այդպիսի կարճ ժամկետներում կատարվել: Ուղղակի պետք էր շատ արագ այդ ամենը կատարել, որպեսզի հնարավորինս շուտ լքեինք այդ տարածքները: Տեխնիկան, որ օգտագործում էինք աչք ծակող էր, դռոնը շատ մեծ էր: Ուղղակի բախտներս բերել էր, որ այնտեղի զինվորականները չէին նկատել, թեև ամեն գյուղ, քաղաք մտնելիս խուզարկում էին մեզ ու մեր մեքենան»,– պատմեց նա:

Հարցին, թե այցելության նպատակի մասին չէին հարցնում՝ պատասխանեց, որ ասում էին, թե տուրիստ ենք. «Որ ասեինք, չէին թույլատրի: Միայն Անիում է խնդիր եղել դռոնի օգտագործման հետ կապված, բայց, փառք Աստծո, նկարահանումները բարեհաջող ավարտվել են»:

«Յուքոմ» ընկերության տնօրեն Հայկ Եսայանը «Փաստի» հետ զրույցում նշեց, որ Արևմտյան Հայաստանում գտնվող մշակութային կոթողները հայ ազգի համար արժեք են, որ պետք է պահպանել և կարևորն այն է, որ թվային տեսքով մենք դա ունենք:

«Շարունակական ծրագիր կլինի սա: Մեկ տարուց ավել տարված աշխատանքի արդյունք է սա: Եվ մինչև մեր միանալը ևս աշխատանք է տարվել: Այստեղ կարևոր խնդիրը այն է, որ այն ամենը, ինչը մենք բերում ենք Հայաստան նաև թվային տեսքով է պահպանվելու այստեղ: Մինչև մեր՝ ծրագրին միանալը Հայաստանի ամբողջ տարածքի 3d նկարահանումը կատարված է եղել: Այս պահին մենք ամբողջությամբ Թուրքիայի տարածքով կատարել ենք մեր նկարահանումները և 40 և ավելի կոթող նկարահանվել է ամբողջությամբ:

Կարծում եմ, որ բոլորի համար էլ պարզ է, թե որքան դժվար է եղել իրականացնել նկարահանումները, ինչպիսի բարդությունների առաջ են մարդիկ կանգնել, ինչ խնդիրներ են ունեցել մեր «հարևան» երկրում: Բավականին խնդիրներ են ունեցել, թե ինչու են նկարահանում: Նկարահանումների ընթացքին մասնակցել է «Յուքոմի» անձնակազմի ներկայացուցիչը»,– նշեց նա:

Մեր այն հարցին, թե մտահղացումը ո՞ւմ է պատկանում, Եսայանը պատասխանեց, որ էական չէ, թե ում մտահղացումն է, ում նախաձեռնությունը կամ ում գումարներով. «Սա համահայկական պրոյեկտ է և ամեն հայ պետք է ինչ–որ ձևով աջակցի»: Հստակեցմանը, թե ինչպե՞ս է եղել, որ նաև «Յուքոմն» է հայտնվել աջակիցների շարքում, ընկերության տնօրենը պատասխանեց, թե «Յուքոմը» նախևառաջ հայկական ընկերություն է և մշտապես կանգնած է նման խնդիրների կողքին, որոնց այլ ընկերություններ չեն էլ ցանկանում խառնվել:

 

Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում:

Որևէ ուսանող կրթական պրոցեսից վարձավճարի պատճառով դուրս չպետք է մնա․ Փաշինյան Օվերչուկը հայտարարել է Հայաստանի երկաթուղու երկու հատվածների վերականգնման շուրջ բանակցությունների մեկնարկի մասին Ժորա Չիչոյանը նշանակվել է Երևանի առաջին ատյանի ընդհա­նուր իրավասության քրեական դատարանի նախագահ Գոհ ենք վիճակահանությունից․ Եղիշե Մելիքյանը՝ Ազգերի լիգայի վիճակահանության արդյունքների մասին Թրամփը կարող է դուրս գալ Ուկրաինայի հարցով բանակցություններից Աշտարակում «Toyota»-ն բախվել է բնակչի քարե շինությանը ու մասամբ փլnւզել այն Կատյա Գալստյանն Օլիմպիական խաղերում զբաղեցրել 82-րդը տեղը Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին ոգեկոչեց Սուրբ Վարդանանց զորավարների և 1036 վկաների հիշատակը Ուկրաինան պատրաստ է բանակցել, բայց միայն արդար պայմաններով․ Զելենսկի Երևանում «Mercedes G»-ն մերկասառույցի պատճառով բախվել է պարեկի ծառայողական ավտոմեքենային Ժնևում գործող Շվեյցարիայի Համադաշնությունում ՀՀ դեսպանությունը կտեղափոխվի Բեռն Ամերիկյան զենքից մինչև էներգետիկ նոր պլաններ. ԱՄՆ փոխնախագահի այցի արդյունքներն ու հեռանկարները. Էդմոն ՄարուքյանՀանդիպել են Հայաստանի ազգային հավաքականի ներկա և նախկին գլխավոր մարզիչները Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 8-10 աստիճանով․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին «Մարտի 1-ի» գործով մեղադրանք է առաջադրվել նախկին ոստիկանապետ Վալերի Օսիպյանին և ՊՊԾ գնդի նախկին հրամանատար Ռոբերտ Մելքոնյանին Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանում 3 օր է՝ կոյուղաջրերը լցվում են փողոց․ ինչ են արել բնակիչները Երևան-Գյումրի ավտոճանապարհին մերկասառույցի պատճառով «Ford Transit»-ը հայտնվել է ձնակույտերի մեջ, ապա «Mercedes Vito»-ն բախվել է «Ford Transit»-ին Տարադրամի փոխարժեքները փետրվարի 12-ին Ազգերի լիգա 2026/27. Հայտնի են Հայաստանի հավաքականի մրցակիցները Amio Pro․ բանկինգ՝ բազմաթիվ առավելություններովէդմոն մարուքյանի անդրադարձը Ջեյ Դի Վենսի և Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարություններինՀենրիխ Մխիթարյանը՝ լավագույն տասնյակում Տեսչական մարմինը կասեցրել է 11 ապօրինի հորի շահագործում Սաստիկ բքի և տեսանելիության բացակայության պատճառով Թթուջուր-Նավուր ավտոճանապարհը փակ է բոլոր տեսակի տրանսպորտային միջոցների համար Մելանիա Թրամփի շնորհիվ ՌԴ-ից և Ուկրաինայից երեխաների ևս մի խումբ վերամիավորվել է իրենց ընտանիքների հետ. Սպիտակ տուն Կաթողիկոսի հարկադրական հեռացման uպառնալիքները ուղղակի սպառնալիք են աշխարհի բոլոր հայերի համար․ հայտարարություն Դուք սխալ ճանապարհի վրա եք․ Օրբանը՝ Զելենսկուն Հայերի գենը միակն է, որը 3,000 տարի մնացել է անփոփոխ․ Պետրոս ԱնանիկյանՇրջակա միջավայրի նախարարը և Իտալիայի դեսպանը քննարկել են երկկողմ հարաբերությունների օրակարգը ԱՄՆ-ն և Իրանը պատրաստ են փոխզիջման. Ֆիդան Նավթը սկսում է հոսել, և մեծ գումարները շուտով կօգնեն Վենեսուելայի ժողովրդին․ Թրամփ Փակ ավտոճանապարհներ կան Երկրաշարժ՝ Ադրբեջանում 12 հազար դոլար պարտք՝ ամեն ընտանիքի ուսերին. 9 միլիարդի մասին իրականությունը՝ ըստ Ռոբերտ Քոչարյանի Սամվել Կարապետյանի միջազգային փաստաբան Ռոբերտ Ամստերդամի հատուկ հայտարարությունը բարերարի ուղերձի և դրա ձևի մասինԱՄՆ-ի փոխնախագահի այցը Հայաստան ապացուցեց այն թեզը, որի մասին ես խոսում եմ երկար ժամանակ, և շատերը քննադատում են ինձ. Մհեր ԱվետիսյանՍարուխանում բախվել են «Toyota Camry»-ն, «Լադա»-ն և «ՎԱԶ 2106»-ը. կա վիրավոր Հայտնաբերել ու առգրավել են մեկ կիլոգրամից ավելի մեթամֆետամին Քննչականը և դատախազությունը Սամվել Կարապետյանին հնարավորություն չեն տվել տեսաուղերձով հանդես գալԱՄՆ օդային տարածքը փակվել է լազերային զենքի պատճառով Team-ի և Ֆրանսիական համալսարանի համագործակցությամբ 120 ուսանող իր ուժերն է փորձել առաջատար ընկերություններումՎատ ժամանակները ծնում են ուժեղ առաջնորդներ, ուժեղ առաջնորդները ստեղծում են լավ ժամանակներ․ Նարեկ ԿարապետյանՀայ դահուկորդուհին զբաղեցրել է 82-րդ տեղը Երեք դեռահասներ ծեծել են համադասարանցուն. դպրոցի մանկավարժական կազմը թաքցրել է իրականությունը Յուրաքանչյուր իշխանություն ինքն է ընտրում իր թիվ 1 ընդդիմադրին, և սա տարածված փորձ է աշխարհում. Նաիրի Սարգսյան Արմավիրի մարզում նորահարսը փախել է՝ իր հետ տանելով ոսկյա զարդերը. սկեսրայրը դիմել է ոստիկանություն ԱՄՆ-ի ռազմանավեր են բախվել Հարավային Ամերիկայի ափերի մոտ Անվտանգության նկատառումներից պայմանավորված՝ ճանապարհները ժամանակ առ ժամանակ փակվում են Վանաձորում ոստիկաններն ալկոհոլային սպիրտի ապօրինի վաճառքի դեպք են բացահայտել Արցախի հայաթափումը, ըստ ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի, կարող է համարվել ցեղասպանություն․ Արեգ Սավգուլյան