Գլխավոր դերում՝ Դոնալդ Թրամփ

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ 27 Մայիս, 2017 23:11

Եվ այսպես, Բրյուսելում ավարտվեց ՆԱՏՕ–ի անդամ երկրների կարճատև գագաթնաժողովը, որտեղ գլխավոր դերակատարումը, հասկանալի պատճառով, ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփին էր վստահվել: Ի վերջո, ալյանսի հավաքը դեռ տարվա սկզբին էր նախատեսվել: Սակայն, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ԱՄՆ նախագահը պաշտոնապես չէր անցել իր պարտականությունների կատարմանը, նաև՝ մտահոգել էր բոլորին՝ նախընտրական շրջանում ՆԱՏՕ–ն հնացած և անպետք կառույց որակելով, որոշվել էր գագաթնաժողովի անցկացումը տեղափոխել մայիս, Թրամփին հնարավորություն տալով նախ՝ վարժվել իր աթոռին, ապա նաև՝ կոնկրետանալ ՆԱՏՕ–ի հետ հարաբերությունների հարցերում:

Թրամփը, սակայն, որևէ նորություն կամ թարմ շունչ չբերեց Բրյուսել, եթե առանձին կուրիոզներ հաշվի չառնենք (օրինակ՝ լուսանկարվելիս այս ու այն նախագահին քաշքշելը կամ խոստովանությունը, որ արաբական երկրների ղեկավարներն ու հատկապես սաուդի իմաստուն թագավոր Սալմանն իրեն խոստացել են այլևս չֆինանսավորել ահաբեկչությունն ու այն գաղափարները, որոնք ահաբեկչություն են ծնում…): Նրա այցը համընկավ մանչեսթրյան ահաբեկչության հետ, հետևաբար, ինչպես և սպասվում էր, հիմնական սլաքները նույնպես ահաբեկչության դատապարտման, նաև՝ ՆԱՏՕ–ի միջոցով հակաահաբեկչական պայքար ծավալելու հարցերին ուղղվեցին: Խնդիր, որի իրականացման ճանապարհն այսօր էլ Թրամփի տեսանկյունից նույնն է: Այն է՝ պահպանել ՆԱՏՕ–ի կանոնադրությունը (անցյալ տարվա տվյալներով պարտավորված ծախսերը 28 անդամներից կատարել են միայն 5–ը՝ Միացյալ Նահանգները, Բրիտանիան, Լեհաստանը, Էստոնիան և Հունաստանը), և բավարար՝ գոնե եվրոպական երկրների ՀՆԱ–ի 2% չափով ֆինանսավորել կաոույցը, արդարացի գտնվելով միմյանց և ամերիկյան հարկատուների նկատմամբ, որոնք, ըստ Թրամփի, իրենց պարտավորությունները մի բան էլ ավելիով են կատարել:

Ճիշտ է՝ ամերիկյան հանրության և քաղաքական գործիչների մի ստվար զանգված դժգոհ է Թրամփի ելույթից և, դատելով The Washington Post թերթում բացված հատուկ սյունակից, նույնիսկ հանրապետականների մի մասն է Թրամփի բրյուսելյան ելույթը խայտառակություն որակում՝ խոսելով առևտրի, կլիմայական խնդիրների, այսինքն՝ բոլոր այն հարցերի վերաբերյալ, որոնք կամ ուշադրության չեն առնվել, կամ, ինչպես Եվրամիության խորհրդի ղեկավար Դոնալդ Տուսկն էր նշել, տարաձայնությունների առիթ էին դարձել: Սակայն, քիչ չեն նաև նրանք, որոնք հպարտությամբ են խոսում Թրամփի կողմից ամեն բան իր տեղը դնելու և եվրոպական ձրիակերությանը վերջ տալու՝ ամերիկյան նոր դիրքորոշման վերաբերյալ:

Առանձին խնդիր էր նաև Ռուսաստանը, որին չնայած Թրամփը ՆԱՏՕ–ի սահմաններին առկա սպառնալիք որակեց, սակայն, Եվրոպայի տեսանկյունից՝ նաև հերթական անհամաձայնության առիթ դարձավ, ինչն, իհարկե, առնվազն զարմանալի էր: Այս պահին թե՛ Եվրամիությունը, թե՛ Նահանգները շատ կոնկրետ պատժամիջոցներ են կիրառում Մոսկվայի նկատմամբ, և այս պայմաններում էլի՛ ինչ միասնություն էր պետք Եվրոպային՝ ընդդեմ Կրեմլի, անհասկանալի է: Ընդ որում, այն հաստատ գագաթնաժողովի միակ անհասկանալի դրվագը չէր: Շատ ավելի տարօրինակ էր գագաթնաժողովի հիմնական ուղերձը, որ հնչեց դաշինքի գլխավոր քարտուղար Յենս Սթոլթենբերգի խոսքում: Վերջինս սկզբում հայտարարեց, թե ՆԱՏՕ–ն պաշտոնապես կընդգրկվի ԴԱԻՇ–ի դեմ՝ Կոալիցիայի հակաահաբեկչական պայքարում, այնուհետ հավելեց, թե ընդգրկվել՝ չի նշանակում, որ ՆԱՏՕ–ն անմիջականորեն կներգրավվի նաև մարտական գործողություններում:

Խոստովանենք՝ կատարյալ նոնսենս է, որովհետև, նախ՝ դաշինքի անդամ շատ կարևոր երկրներ, ճիշտ է՝ որպես առանձին պետություններ, բայց արդեն իսկ մասնակցում են իսլամիստների դեմ պայքարին: Իսկ եթե խոսքը կառույցի մասին է՝ հենց սկզբից էլ այն Կոալիցիային օգնում էր զինվորական խորհրդականներով, հետախուզական օդանավերի թռիչքներից ստացված նյութերով, վարժական ծրագրերով և այլն: Ի՞նչ է փոխվելու այս հայտարարությունից հետո, եթե ալյանսը անմիջական մարտական գործողություններում չի ներգրավվելու: