Երևան, 20.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Մայրը, որը շարունակում է օրորել իր երեխային 4800 տարի շարունակ

ՖՈՏՈ

Միջին վիճակագրական մարդը գրեթե չի հետաքրքրվում հնագիտական պեղումների արդյունքներով՝ կոտրված ամաններ, փշրված ոսկորներ… Ոչ մի հետաքրքիր բան չկա: Սակայն անցյալ տարի Թայվանում կատարված բացահայտումը բացառություն դարձավ: Գերեզմանային մնացորդների լուսանկարները տարածվեցին համացանցում: Սակայն ի՞նչ արտասովոր բան կար այնտեղ: Սա քարե դարի կնոջ կմախք է, ով դեռևս օրորում է իր նորածին երեխային:

Պեղումների պատմությունը

Պեղումները սկսվել են 2014 թ. և շարունակվել են շուրջ մեկ տարի: Հնէաբանների խումբը՝ Չու Վեյ-Լիի՝ Թայվանի ազգային գիտության թանգարանի աշխատակցի գլխավորությամբ աշխատել է Ան-հո անվանմամբ նեոլիթյան հրապարակում, որը 10 կմ հեռավորության վրա է գտնվում Թայվանի արևմտյան ափից: Մասնագետները կարծում են, որ ափի երկայնքը էականորեն փոփոխվել է և որ Ան-հոն մի ժամանակ ափամերձ գյուղ է եղել: Այստեղ գտնվել են շնաձկների հարյուրավոր ատամներ, սակայն թե ինչի համար են դրանք օգտագործվել մարդկանց կողմից՝ դեռևս հայտնի չէ: Ան-հոյի բնակիչներն, ամենայն հավանականությամբ, պատկանում էին նեոլիթյան Դաբենքենգ մշակույթին:

Դաբենքենգի մարդիկ առաջին թայվանացցի ֆերմերներն էին, որոնք, հնարավոր է, եկել են հարավային և հարավ-արևելյան Չինաստանից շուրջ 5 հզ տարի առաջ: Կենցաղում նրանք օգտագործում էին խեցեղեն և քարե գործիքներ: Այս մշակույթը համարվում է նեոլիթյան հնագույն մշակույթը, որը հայտնաբերվել է Թայվանում:

Չնայած որ Չինաստանում Դաբենքենգի դարաշրջանը շարունակվել է մինչև մ.թ.ա. 3 հզ թվականը, թայվանական Դաբենքենդը դադարել է գոյություն ունենալ դեռ մ.թ.ա. 4500 թվականից: Սակայն հենց Թայվանից սկսած է մշակույթը տարածվել դեպի հարավ-արևելյան Ասիա և Օվկիանիա: Հնարավոր է, սրանք առաջին մարդիկ էին, որոնք ավստրոնեզյան լեզվով էին խոսում, իսկ նրանց ժառանգներն այժմ ապրում են Թայվանում և Խաղաղօվկիանոսյան կղզիներում:

Մոր և նորածնի հուզիչ պատմությունը

Ան-հոյում գտնվել են 48 գերեզմաններ, այդ թվում՝ 5-ը երեխաների: Ամենահետաքրքիրը այն մոր գերեզմանն էր, որը նայում է իր ձեռքերի մեջ գտնվող երեխային: Նրանց մահվան պատճառը դեռևս հայտնի չէ:

«Երիտասարդ կինը՝ երեխան ձեռքում, մեզ ամենից շատ զարմացրեց, - պատմում է Չու Վեյ-Լին, - Ես կարծում եմ, որ նրանց թաղել են տան տակ՝ ընտանիքին մոտ, սակայն այդ միտքը հաստատելու համար ապացույցներ են հարկավոր: Երբ նրանց գտանք, բոլոր հնէաբաններն ու աշխատակիցները շոկի մեջ էին»:

Մոր և երեխայի մնացորդների ուսումնասիրությունները (ներառյալ ԴՆԹ անալիզը), ինչպես նաև մնացած գերեզմանների հոտազոտումները շարունակվում են: Այն, ինչ այսօր հայտնի է, հետևյալն է. մոր հասակը մոտ 1,60 մ էր, երեխայինը՝ 50 սմ: Ածխածնային անալիզը ցույց տվեց, որ նրանք թաղվել են շուրջ 4800 տարի առաջ, սիկ դա քարե դարին է համապատասխանում: Մարմինները թաղված էին հստակ ուղղությամբ՝ հյուսիսից հարավ: Զարմանալի է այն, որ նրանք պառկած են եղել մեջքի վրա, իսկ մնացած գերեզմաններում մարդիկ թաղված են դեմքով դեպի գետինը: Ավելին՝ մոր դեմքը դեպի ներքև է ուղղված և նա 5 հզ տարի անց անգամ շարունակում է նայել իր փոքրիկ նորածնին:

Մայր Աթոռում տեղի ունեցավ շքանշանների հանձնման արարողությունԼեհաստանի իշխանությունները հայտնել են երկրի տարածքում ռուսական 2 հրթիռի և մեկ ԱԹՍ-ի ընկնելու մասինՍուտ N3․ ԵՊՀ ռեկտորի հաջորդ մանիպուլյացիան. Մենուա Սողոմոնյան«Առանց իր առաջարկի էլ իրեն կհեռացնենք» Կարապետյանի արձագանքը Փաշինյանի առաջարկինԱՄՆ-ն և Իսրայելը կարող են նոր հարձակում իրականացնել Իրանի վրաՎանաձորում բեռնատարը 15-ից ավելի մեքենաներ է ջարդել, վիրավորներից 2-ն անչափահաս ենՀՊԼ․ «Արարատ-Արմենիա»-ն հաղթել է «Վան»-ին Այն մասին, թե ով է Հայաստանում փորձում շարունակ ահաբեկել մեր ժողովրդին, և ինչու է դա մինչև հիմա մասամբ ստացվել․ ՉալաբյանՕդի ջերմաստիճանը նոյեմբերի 20-21-ի ցերեկային ժամերին աստիճանաբար կբարձրանա 3-5 աստիճանով, 22-ին նույնքան կնվազի Բառախաղի մի՛ դիմեք, ես խոսել եմ ԶՈւ-երում ոչ մարտական պայմաններում մահացության դեպքերից` ներկայացնելով պաշտոն, աղբյուր, դատախազությանը հղում արված տվյալներ. Մարիաննա ՂահրամանյանԻ գիտություն ՀԷՑ ՓԲ ընկերության կառավարչի աթոռը զավթած սուբյեկտիԱյսքան պատերազմներ բերած քաղաքական ուժը չի կարող խոսել խաղաղությունից․ տեսանյութՌուսական հրթիռներ են ընկել Լեհաստանի տարածքում․ կործանիչները բարձրացվել են օդ «Նոր Յալթա՞», թե՞ քաղաքական շոու. ի՞նչ է գրում համաշխարհային մամուլը Թրամփ–Սի–Պուտին պատմական հանդիպման մասինՌուսական գազի գնորդները կբախվեն առավելագույն գնաճի հետԱրման Աբովյանը հանդիպել է Շտեֆան Կոտրեի հետ. հանդիպման առանցքային թեման Գագիկ Ծառուկյանի ապօրինի կալանավորումն էր Ավանդական ծիրանից մինչև արքայանարինջ և էկզոտիկ լայմ․ տեսանյութ Ucom-ը և Իմփաքթ Հաբ Երևանն ամփոփել են կանաչ ձեռներեցության ծրագրի երրորդ փուլը Հայաստանում առանց դատավճռի կալանավորների թիվն աննախադեպ և անթույլատրելի բարձր է. Ավետիք ՉալաբյանՀարգում ենք Բաքվի և Երևանի ուղիղ երկխոսություն վարելը. կարգավորման ներկայիս փուլը մեկնարկել է հենց ռուսական կողմի նախաձեռնությամբ. Զախարովա Ողբերգական պայթյուն Թբիլիսիում․ Հայաստանը ցավակցություն է հայտնել Վրաստանին ՌԴ-ի հետ սահմանն ամբողջությամբ կփակվի․ հայտնի է այդ երկրի որոշման պատճառը Ռոմանոս Պետրոսյանի հետ բանավեճին պետք է Դավիթ Ղազինյանը մասնակցի․ «Ուժեղ Հայաստան»-ի խոսնակ Հայաստանում ճանապարհային վթարների հետ կապված նոր փոփոխություններ են նախատեսվում Պուտինը պшտերազմ է մղում ամբողջ Եվրոպայի դեմ. Մերց Ի՞նչ է սպասվում ռուբլու փոխարժեքին 2027 թվականին«Պալաչի» եղբայրը՝ ազատազրկված թմրամիջոցների իրացման գործով Ինչ եղանակ սպասել դեկտեմբերին․ ձմեռը կսկսվի՞ խիստ ցրտերովԱնկախության հռչակագիրը մեր ժողովրդի ծննդականն է. դրանից հրաժարվելն անթույլատրելի է. Արմեն ՄանվելյանՍոֆթԿոնստրակտն ու Հայաստանի ֆրանսիական համալսարանը նոր հուշագիր են ստորագրելԱմիօ բանկն ու «Փարվանյան քոնսալթինգը» միավորում են հնարավորությունները՝ նպաստելու միջազգային բրենդների մուտքին ՀայաստանՍամվել Կարապետյանը, որը մեծ ներդրում է ունեցել հայ ժողովրդի կյանքում, այսօր գտնվում է բանտում միայն այն պատճառով, որ խոչընդոտում է ներկայիս իշխանություններին. տեսանյութ Փարիզի արվարձանում գտնվող 18-հարկանի բնակելի շենքում hրդեհ է բռնկվել. կա զnh և վիրավnրներ Դավիթ Բեկի փողոցում բшխվել են «SHACMAN»-ը և «Mitsubishi»-ին. մի քանի րոպե անց կրկին բшխվել են մեկ այլ բեռնատարն ու մարդատարը Միասնական ընդդիմությունը վստահ է իր դիրքորոշման և ընդունած որոշումների մեջ. Ցոլակ ԱկոպյանԵրկուշաբթի կհրապարակվի Սահմանադրության նախագիծը. ՓաշինյանՌԴ-ի դեմ նոր պատժամիջnցներ սահմանելու ուղղությամբ ԵՄ-ի գործողություններն առանց պատշաճ պատասխանի չեն մնա. Զախարովա Փաշինյանը հեռանալու է. «Ուժեղ Հայաստանը» թույլ չի’ տալու Հայաստանում ալիևյան սահմանադրություն անցկացնել. Տիգրան ԱբրահամյանԵ՞րբ կավարտվի ռուս-ուկրաինական պատերազմը․ ի՞նչ սպասել 2027 թվականինՍպասվում է առանց տեղումների եղանակ. oդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 3-5 աստիճանով ՔՊ-ականներն «ակադեմիական ազատություն» անվան տակ համալսարաններից դասախոսների են հեռացնում. Մենուա Սողոմոնյան«Не газуй, թե չէ կգնամ, ու դու կկորցնես քո ամենանվիրված կոլաբորանտին». Փաշինյանի ակնարկը Ալիևին․ Տաթևիկ Հայրապետյան Կիևի քաղաքապետ Կլիչկոն հայտնել է Դնեպրի վրայով անցնող երեք կամուրջների վնասման մասին39-ամյա Մեսսին ՄԼՍ-ի ամենաբարձր վարձատրվող ֆուտբոլիստն է Մասիսում «Dodge»-ը վրшերթի է ենթարկել 2 հետիոտնի, ապա բшխվել կայանված «Opel»-ին Շարունակվում են ՀՀ քաղաքացիների արտաքսումները․ նոր թռիչքՀ1-ի եթերում 670 հազար դրամից 5.2 միլիոն դրամ աշխատավարձ ստացողը սուտ է տարածում. պահանջում եմ բանավեճ. Դավիթ ՂազինյանԹրամփը ճնշում է գործադրել Պուտինի վրա․ Axios 15 երկրի ԱԳ նախարարները ողջունել են Իսրայելի դեմ պատժամիջnցները Կենսաթոշակառուների հետվճարների վերաբերյալ կարևոր պարզաբանում՝ նախարարությունից