Հայաստանի էներգետիկ անկախությունը և վերականգնվող էներգիայի աղբյուրները. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Մեր հյուրն է Հայաստանի վերականգնվող էներգետիկայի և էներգախնայողության հիմնադրամի տնօրեն Արմեն Մելկիկյանը

– Պարոն Մելկիկյան, ըստ Ձեզ, աշխարհն ի՞նչ ուղղությամբ է գնում. ապագան վերականգնվող էներգետիկայի՞նն է:

– Կան շատ հետաքրքիր հաշվարկներ, թե արևն ինչքա՞ն ռեսուրսներ ունի, և ինչքա՞ն էլեկտրաէներգիա կարելի է արտադրել նրա ռեսուրսներով: Դրանք հասնում են ֆանտաստիկ թվերի: Իհարկե, այսօր արևի էներգետիկ հնարավորությունների դեռևս չնչին մասն է օգտագործվում: Սակայն նաև տեսնում ենք, որ աշխարհը հաստատուն քայլերով գնում է հենց այդ ուղղությամբ:

Անգամ Չինաստանը, որը համարվում էր միջավայրն ամենից շատ աղտոտող երկրներից, և առանձնապես հակված չէր վերականգնվող էներգետիկայի արտադրությանը, այժմ կառուցում է արևային հզորագույն կայաններ: Դեռ չխոսենք եվրոպական երկրների մասին: Օրինակ, Սկանդինավյան երկրները համարյա այլևս չեն օգտագործում էներգետիկայի ավանդական աղբյուրները, ամբողջությամբ անցել են վերականգնվող էներգետիկային:

Եվ մի բան ասեմ. շատ լավ է, որ աշխարհում կան նախադեպեր: Եվ հիմա արդեն էներգիայի այլընտրանքային աղբյուրներն օգտագործող երկրները կարող են հաշվի առնել նախկինների փորձը: Բանն այն է, որ վերջիններս հաճախ ժամանակին ավելի շատ էին արտոնություններ տրամադրել այս ոլորտին, քան դրանք կարող էին համարվել խելամիտ: Արդյունքում ստացվել է, որ պետությունն առավել մեծ պարտավորություններ է վերցրել իր վրա, և ի վիճակի չի եղել արդեն դրանք կատարել:

Ուստի մշտապես պետք է հաշվի առնել առավել էժան սակագին ստանալու բաղադրիչը, որպեսզի ամեն ինչ հավասարակշռված լինի:

– Իսկ Հայաստանում ինչպե՞ս է. իրո՞ք արևը շատ է մեզ մոտ:

– Մենք այդ առումով քարտեզագրել ենք մեր երկիրը, ունենք արևային ծածկույթով բավականին տարածքներ: Բայց կա մեկ այլ հարց. դրանք գյուղատնտեսական նշանակության հողատարածքներ են նաև, այս հանգամանքը ևս պետք է հաշվի առնենք: Այնպես չէ, որ կարող ենք Արարատյան ողջ դաշտավայրը ծածկել արևային կայաններով: Այդ դեպքում իսկ գյուղացի՞ն ինչ անի:

Ուստի պետք է գտնենք այն տեղանքները, որոնք ոչ պիտանի են գյուղատնտեսական աշխատանքների համար: Բայց այս դեպքում էլ, հեռու գտնվելով կայանների ցանցից, մեծանում է էներգիայի տեղափոխման ծախսը:

Ի դեպ ասեմ, որ դեռևս շարունակվում են քարտեզագրման աշխատանքները: Արդեն ընտրել ենք չորս կայանների տեղադրման վայրերը: Եվ հետագայում կրկին կընդլայնվի քարտեզը:

– Մի խոսքով` մարդկությունը կարող է նաև առանց ավանդական էներգիայի աղբյուրների իր կյանքը կառուցել:

– Ապագան միանշանակ վերականգնվող էներգետիկայինն է: Եվ այս ոլորտը շատ մեծ արագությամբ է զարգանում: Ինչպես, օրինակ, աշխարհահռչակ «Տեսլա» մեքենաներ արտադրող ընկերությունը լեգենդի վրա ստեղծեց մեծ ինդուստրիա: Նա ցույց տվեց, որ հնարավոր է ավտոմեքենան շահագործել ոչ միայն ավանդական էներգիայի միջոցներով` բենզին, նավթ և այլն, այլև` էլեկտրաէներգիայով: Եվ ակնհայտ է, որ աշխարհը հենց սրան է գնում: Որովհետև օր օրի առավել է մեծանում նման ավտոմեքենաների պահանջարկը:

– Այսինքն` մի օր էլ մենք` մեր երկիրը կարող է դուրս գալ էներգետիկ այս կախվածությունից:

– Անշուշտ: Եվ դա կբերի մեր երկրի էներգետիկ անվտանգությանը:

– Իսկ հեռանկարային առումով մենք ունե՞նք մեր ծրագրերը, որ մինչև այս ժամանակահատվածը մեր էներգետիկ հնարավորությունների այսքան մասը ապահովենք վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների հաշվին:

– Անշուշտ, հաշվարկներ արված են, և մենք գիտենք մեր հնարավորությունների մասին: Իսկ այսօրվա դրությամբ մեր էլեկտրաէներգիայի 35 տոկոսը բաժին է ընկնում վերականգնվող էներգետիկայի աղբյուրներին: Հատկապես` ՀԷԿ–երին:

Իսկ ինչ վերաբերում է արևային էներգիային, ապա այն նոր–նոր է կյանք մտնում: Եվ մեկ–երկու տարի հետո նոր միայն, երբ արդեն կարող ենք ունենալ ինդուստրիալ մակարդակի արտադրություն, կկարողանանք խոսել նրա մասնաբաժնի մասին:

Բոլոր դեպքերում կարող ենք ասել, որ վերականգնվող էներգետիկայի ոլորտում մեր երկիրը գոնե մեր տարածաշրջանում առաջատարներից է:

 Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում