Դրամատիկ իրավիճակ. Սիրիայում ոչ ոք չի ուզում զիջել

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ 22 Հունիս, 2017 15:12

Սիրիայի հարավում իրավիճակն իսկապես դրամատիկ է դառնում: Դեռ նույնիսկ սիրիական ինքնաթիռի խոցման միջադեպի հետևանքները չհաղթահարած՝ ամերիկյան F–15 E կործանիչն այժմ էլ երկրի հարավ–արևելքում՝ Իրաքա–հորդանանյան սահմանի մոտակայքում գտնվող Աթ–Թանֆի շրջանում, իրանական ծագման Shahid–129 անօդաչու է խոցել: Կոալիցիայի տարածած հաղորդագրության բովանդակությունն այս անգամ էլ չի փոխվել՝ անօդաչուն, որ հագեցած է եղել հրթիռներով, վտանգավոր է եղել կոալիցիայի անվտանգության տեսանկյունից: Այդքան բան: Հետևաբար, դատելով զարգացումներից, այնպիսի տպավորություն է, որ Սպիտակ տան, Պենտագոնի և Կոնգրեսի առանձին ներկայացուցիչներ փորձում են յուղ լցնել կրակին և հատկապես հուլիսի յոթից ութը Համբուրգում կայանալիք Մեծ քսանյակի գագաթնաժողովին ընդառաջ, կամ դժվարացնել Պուտին–Թրամփ երկխոսությունը, կամ առհասարակ տապալել այն:

Ի վերջո, սիրիական բանակն իր իսկ երկրի հարավում չհրավիրված կոալիցիայի դեմ չէ, որ գործողություններ էր ծավալում, և Պենտագոնը, հանուն այս պահին էլ Դամասկոսի արվարձաններում գազանություններ հեղինակող Սիրիական ազատ բանակի գրոհայինների, կարող էր չսրել իրավիճակը՝ հանրային ընկալման տեսանկյունից իրավիճակը սրելով նաև Ռաքքայի և այլ շրջանների խաղաղ բնակիչների գնդակոծմամբ: Հակառակ դեպքում ինչպե՞ս բացատրել այն հանգամանքը, որ Թրամփն անընդհատ խոսում է Մոսկվայի հետ հարաբերությունների կարգավորման ու դրա՝ միջազգային դրության վրա ունենալիք բարերար ազդեցության մասին, իսկ, ասենք, Պենտագոնի խոսնակ, մայոր Ադրիան Ռենկին Հոլոուեյը հայտարարում է, թե Կոալիցիայի ուժերը ուշադրություն չեն դարձնի որևէ տեղից հնչող տեքստերին՝ շարունակելով իրենց օպերացիան Սիրիայի տարածքով մեկ և օդից պաշտպանելով տեղի դաշնակիցներին:

Ընդ որում, սա միակ օրինակը չէ. այս օրերին ոչ միայն ամերիկյան դեմոկրատների ու նրանց համակիր, այլև հանրապետականների մեդիայի ու հատկապես վերջիններիս խոսնակը համարվող FoxNews–ի էջերը լի են ռազմաշունչ հայտարարություններով: Պենտագոնի կապիտանից մինչև գեներալ՝ բոլորը սպառնում են, միևնույն ժամանակ որևէ բացատրություն չտալով այն մասին, թե ի հակադրություն Հալեպի, որի գրավման ժամանակ իրենք մեղադրում էին ռուսներին՝ խաղաղ բնակչության դեմ գործած հանցագործությունների համար, ինչո՞ւ են իրե՛նք միայն վերջին երկու ամսվա ընթացքում 500 խաղաղ բնակիչ սպանել, այն էլ՝ արգելված ֆոսֆորային ռումբերով: Կամ՝ ինչո՞ւ է իրենց թույլատրված օվկիանոսից այս կողմ պաշտպանել ինչ–ինչ կասկածելի դաշնակիցների, իսկ ահա Իրանն իրավունք չունի մտահոգվել իր իսկ անմիջական սահմանին ընթացող զարգացումներով:

Ի դեպ, ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովը երեկ իր ֆրանսիացի կոլեգայի հետ տված մամլո ասուլիսում անդրադառնալով թեմային՝ հայտարարել է, թե բոլոր երկրները պարտավոր են հարգել Սիրիայի ինքնիշխանությունն ու տարածքային ամբողջականությունը և սիրիական հողում բոլոր գործողությունները համաձայնեցնեն Դամասկոսի հետ և հավելել է, թե Մոսկվան սիրիական ինքնաթիռի խոցման ու մնացած հարցերը դեռ կդնի Վաշինգտոնի առջև: Բնականաբար, Լավրովը դիվանագիտական տարազ է հագցրել այն դրամատիկ իրողությանը, որում Վաշինգտոնը փաստացի արձագանքեց ոչ միայն իրենց, այլև Սիրիայում Իրանի գործողությունների ակտիվացմանն ու ԴԱԻՇ–ի ուղղությամբ միջին հեռահարության հրթիռների նետմանը: Հասկանալի է, որ այս պահին, երբ մի կողմից՝ Սիրիայի կառավարական ուժերն են հաջողությամբ երկիրը մաքրում ԴԱԻՇ–ից ու զինյալ թաքֆիրիստական խմբերի ինքնագործունեությունից, մյուս կողմից՝ փորձում է վերահսկել Հորդանանի և Իրաքի սահմանները, Լավրովը գիտակցում է իրավիճակի ողջ դրամատիզմը, որ կարող է դրսևորվել դարձյալ Ասադի և զինված ընդդիմության դաշնակիցների միջև ակտիվ մարտական բախման տեսքով, ինչին, փաստորեն, Կոալիցիան էլ իր հերթին է նպաստում:

Բայց դա էլ դեռ վերջը չէ. վերջին օրերին Թուրքիան իսկական սադրանք է սկսել Հալեպի նահանգի ուղղությամբ, որտեղ գնդակոծում է տարօրինակ կերպով ոչ միայն ԱՄՆ–ի, այլև երբեմնի իր դաշնակից Սիրիայի ազատ բանակի ու Ահրար աշ–Շամի վերահսկողության տակ գտնվող տարածքները: Շատ պարզ պատճառով՝ այժմ այդտեղ հիմնականում քրդերն են կենտրոնացած, և իրավիճակը սպառնում է դուրս գալ վերահսկողությունից հատկապես Թուրքիային սահմանակից Ազազի և Աֆրինի սահմաններում: Երեկ ստացվեցին լուրեր, թե քուրդ բնակչությունը դիմել է ռուսների օգնությանը՝ իրենց թուրքական գնդակոծությունից ազատելու խնդրանքով: Ու թե հիմա ինչպես կզարգանան իրադարձությունները, հատկապես, երբ տեղեկացանք, որ թուրքերը գնդակոծում են նաև Ռաքքայից փախչող խաղաղ բնակչությանը, անհասկանալի է. կարձագանքե՞ն ռուսները, իսկ ինչպե՞ս կարձագանքի դրան Թուրքիան: Կոալիցիա՞ն ինչ դիրքորոշում կորդեգրի քրդերի նկատմամբ, նաև հանուն որոնց սիրիական ինքնաթիռ խոցեց երկրի հարավում: Ստիպված ենք արձանագրել, որ սրանք բոլորը կարևոր, բայց առայժմ խիստ անպատասխան հարցեր են: