Գենոտիպորեն մոդիֆիկացված օրգանիզմներ (ԳՄՕ)

Անցած դարի 70-80 – ական թվականներից սկսած` աշխարհում զարգանում է գենային ինժեներիան`գեների հետ զանազան փորձերի իրականացման համար կիրառվող մեթոդների և տեխնոլոգիաների հավաքականը: Օրինակ` գենային ինժեները կարող է մի օրգազնիզմի ինչ-որ մի գենը տեղակայել մեկ այլ օրգանիզմի մեջ կամ փոփոխություններ կատարել գենի հետ մայր օրգանիզմում: 

Նման շատ փորձեր են կատարվել և կատարվում, բանը հասել է նույնիսկ նրան, որ գենային ինժեներիայի միջոցով կարելի է ինչ-որ գենետիկական շեղում ունեցող մարդուն կամ կենդանուն բուժել` այսպես ասած, գենը «վիրահատելով»: Տարօրինակ չէ, որ հենց գենային ինժեներիան է համարվում ապագայի գիտությունը և միգուցե մի օր մարդու օրգանիզմում կչեզոքացնեն նույնիսկ ծերացման գենը: 
Սակայն եկեք ուտոպիստ չլինենք և դիտարկենք գենային ինժեներիայի շնորհիվ մեզ մատուցված մի ծառայություն, որը, գուցե, արջի ծառայություն է:

Խոսքը գնում է գենետիկորեն մոդիֆիկացված սննդի մասին: Այն ստանում են այս ճանապարհով. որևէ օրգանիզմից մեկուսացնում են մի գեն, տեղակայում այն վեկտորի մեջ, որի օգնությամբ այդ գենը տեղակայվում է օրգանիզմում, իսկ հետո կատարում օրգանիզմի բջիջների վերակառուցում: Իհարկե, ոչ բոլոր օրգանիզմների հետ կատարված փորձերն են հաջողվում, այլ միայն չնչին տոկոսը: Այդ համադրություններն էլ հենց վերցնում և բազմացնում են: 

Խնդիրը նրանում է, որ գենետիկորեն փոփոխված բույսերը կարող են աճել ոչ այնքան բերքատու պայմաններում, ինչպես նաև` ավելի երկար պահպանվել: Այս ամենը և մի շարք այլ նյուանսներ դարձնում են մոդիֆիկացիայի ենթարկված սնունդն ավելի էժան, քան սովորականը: Ասում են` այդպես կարելի է պայքարել համաշխարհային սովի դեմ: 
Այս դեպքում` ի՞նչն է պատճառը, որ գիտնականներն ու էկոլոգները իրար են խառնվել և այդքան վատ են տրամադրված ԳՄՕ-յի նկատմամբ:

Ընդամենը մի օրինակ բերեմ: 
Բրիտանացի գիտնականներից մեկը մի փորձ կատարեց, որի ժամանակ առնետներին սնվելու համար մոդիֆիկացված կարտոֆիլ էին տալիս: Արդյունքը հուսահատեցնող էր. առնետների իմունային համակարգը թուլացել էր, նրանց մոտ կատարվել էին հաստ աղիքի աննորմալ փոփոխություններ, ինչպես նաև առաջացել էին լյարդի, երիկամների, գլխուղեղի հիվանդություններ:

Սա մտածելու տեղիք է տալիս:

Անձամբ ես կարծում եմ, որ ԳՄՕ-ների կիրառումը սննդի մեջ պետք է վերացվի: Դրա համար կան մի շարք պատճառներ:

Ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ ԳՄՕ-ի պերիոդիկ օգտագործումը պարունակում է արյան մեջ չարորակ գոյացությունների, աղեստամոքսային տրակտի և նյարդային համակարգի ախտահարման վտանգը: Ապացուցված է նաև արյան նոր ալերգիկ հիվանդությունների աճը:

Իսկ ի՞նչ եթե գենետիկական փոփոխությունները ներթափանցեն մեր վերահսկողության գոտուց դուրս գտնվող վայրի բնություն: Դա կբերի ամբողջ էկոհամակարգի կատաստրոֆիկ փոփոխությունների: Երբ 18-րդ դարում Ավստրալիա ճագարներ տարան`վերջիններս լավ պայմանների շնորհիվ այնքան աճեցին և բազմացան, որ սկսեցին վերացնել միլիոնավոր հա ցանքատարածություններ: Եվ այստեղ խոսքը գնում է ընդամենը բարենպաստ պայմանի, այլ ոչ թե գենետիկ փոփոխության մասին: Իսկ եթե ավելի ահավոր բաներ պատահե՞ն, որոնք անմիջականորեն կվտանգեն մարդ տեսակի կյանքը:

Ինչպես հայտնի է, այնպիսի գործոնները, ինչպիսիք են շրջակա միջավայրը և սնունդը, հանգեցնում են մարդու գենոտիպի փոփոխության: Ով իմանա, թե ինչ գենետիկ փոփոխությունների կարող է հանգեցնել գենետիկ փոփոխության ենթարկված օրգանիզմի օգտագործումը մեկ այլ օրգանիզմի կողմից: Մտահոգիչ է: Եվ հարցն այն չէ, որ ես վախենում եմ, որ թոռներս կամ ծոռներս մուտանտիկ կծնվեն, մտահոգությունս նրանում, թե արդյո՞ք նրանք ունակ կլինեն հարմարվել Երկիր մոլորակի վրա ապրելուն:

Կարծում եմ `որպես վերջաբան, հետաքրքիր կլինի նաև լսել տարբեր կրոնական կառույցների կարծիքը ԳՄՕ-ների մասին: Ինչքան էլ, որ տարօրինակ է` հուդայական, իսլամական և կաթոլիկ եկեղեցիների ղեկավարները դրական դիրքորոշում ունեն նրանց նկատմամբ: