Հայկական քաղաքական մտքի համատեղման անհրաժեշտությունը. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Մեր հյուրն է Ազգային Ժողովի պատգամավոր, «Ելք» խմբակցության անդամ Արտակ Զեյնալյանը

– Պարոն Զեյնալյան, ձեր տպավորությունն ինչպիսի՞ն է մեր խորհրդարանից, այսքան ժամանակ նիստեր եղան և դուք մասնակցեցիք: Ի վերջո այն խորհրդարա՞նն է, որտեղ պետք է զարգանա բազմակուսակցական համակարգը, դիսկուրս տեղի ունենա, արդյունավետ աշխատանք կատարվի:

– Իհարկե, շատ ավելի արդյունավետ ու ժողովրդավարական կլիներ, եթե Ազգային Ժողովում ավելի մեծ թվով քաղաքական ուժեր ներկայացված լինեին: Իսկ գիտենք, որ դա պայմանավորված կլիներ ամբողջությամբ ազատ, արդար և օրինական ընտրություններ անցկացնելու փաստով: Ի դեպ, «Ելք» դաշինքն այդ առթիվ հանդես է եկել հայտարարությամբ:

Բայց եթե քաղաքական մեծամասնությունը կամք ունենա, կկարողանա այնուամենայնիվ օգտագործել արտախորհրդարանական քաղաքական ուժերի և հասարակական կազմակերպությունների մեծ ռեսուրսը: Դրա համար ընդամենը կամք է պետք: Եթե նախագծերը նախապես դրվեն շրջանառության մեջ և ուղարկվեն տվյալ կազմակերպություններին, ու վերջիններս դիրքորոշում արտահայտեն դրանց վերաբերյալ, ապա այս ճանապարհով գործնականում հնարավոր կլինի օգտագործել նրանց ներուժը:

Այս հարցը ես մի քանի անգամ բարձրացրել եմ Ազգային Ժողովում: Արդարանում են այսպես` այսքան ժամկետ է տրված օրենքով նախագծերի քննարկման համար, և մենք պետք է պահպանենք այդ ժամանակը: Մի խոսքով` օրենքի տառը պահպանելու միտում է ընդամենը: Ընդ որում, գուցեև` ո՛չ առողջ միտում:

Ընդունված է, թե առաջնորդվելու ենք իրավունքի գերակայությամբ, բայց առաջնորդվում են օրենքի տառով, օրենքի տառի՛ գերակայությամբ: Իսկ այս երկուսը հակոտնյա երևույթներ են:

Իհարկե, իմ ասածը կարելի է ապահովել, և այն գործնականորեն չի հակասի օրենքին: Կարելի է նախագիծը դնել շրջանառության մեջ, և երբ մոտենա ժամկետը, պաշտոնապես ներկայացվի ու հրապարակայնորեն արտահայտվեն դիրքորոշումներ նաև այն տեսակետների վերաբերյալ, որոնք տվել են քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտները և արտախորհրդարանական քաղաքական ուժերը:

Եվ մենք շարունակելու ենք պարտադրել քաղաքական մեծամասնությանը, որպեսզի կատարի իր սահմանադրական գործառույթն ու առաքելությունը:

– Բայց դա չի՞ հակասում այն մեթոդին, որով ընտրվեց ներկա խորհրդարանը, որ այժմ ժողովրդավարական բնույթի նման «շռայլ» գործողություն ծավալի:

– Ժողովրդավարական գործընթացը շռայլ չի լինում. համաձայն չեմ դրա հետ:

Ներկա ընտրակարգը, իհարկե, մեզ չի բավարարում: Ինչպես և չի բավարարում շատերին: Եվ երբ պահը գա, մենք միջոցներ ենք ձեռնարկելու, որպեսզի ներկա համակարգը փոխվի և դրսևորվելու հնարավորություն ընձեռվի նաև այն քաղաքական ուժերին, որոնք ընտրությունների արդյունքում դուրս են մնացել պառլամենտից:

– Վերջերս Արցախում կազմակերպվեց հայկական կուսակցությունների համաժողով: Ըստ երևույթին, համաժողովը նաև այդ նպատակն էր հետապնդում: Դուք մասնակցում էիք համաժողովին. հայկական ողջ քաղաքական միտքն օգտագործելու նպատակադրումն արդյունք ունեցա՞վ:

– Որոշակի արդյունքներ եղան: Բայց` հարակից, ֆակուլտատիվ արդյունքներ: Հիմա արդեն խնդիրը հետևյալն է. քաղաքական մեծամասնությունն արդյո՞ք այնքան կամք ունի, որպեսզի իրականացնի հռչակագրային այն դրույթները, որոնք արձանագրված են համաժողովի բանաձևում:

– Իսկ քաղաքական մեծամասնությունն անկե՞ղծ է իր նպատակի մեջ, որ մեկտեղվի երկրի քաղաքական միտքը: Թե ձևական, այսպես ասած` ֆասադային հարց է լուծում ընդամենը:

– Գուցե հոգու խորքում ուզում է, որ մեկտեղվի: Բայց թե ինչպես է այն դրսևորվում, կգնահատի դատավորը` ժողովուրդը:

– Իսկ Դուք, որպես մարդ և քաղաքական գործիչ, ափսոսո՞ւմ եք այն ուժերի համար, որոնք խորհրդարան չանցան: Նրանց մեջ կա՞ն իրական ասելիք և սեփական դիմագիծ ունեցող քաղաքական ուժեր, որոնք կհարստացնեին ու կուժեղացնեին պառլամենտարիզմի սկզբունքները:

– Դրա մասին մենք բազմաթիվ անգամներ ենք հայտարարել: Նաև` հրապարակայնորեն, նաև` Ազգային Ժողովի ամբիոնից: Կա՛ն այդպիսի ուժեր: Անկախ նրանից` մենք համակարծիք ենք նրանց գաղափարների հետ, թե ոչ: Բայց դրանք ակադեմիական գաղափարներ են և հարկավոր են, որպեսզի բանավեճեր ծավալվեն: Եվ արդյունքում ծնվի ճշմարտությունը, և ի հայտ գա լավագույն որոշումը:

– Իսկ աշխարհաքաղաքական այս բարդ ժամանակներում, երբ մարտահրավեր են առկա և՛ դրսից, և՛ ներսից, մեր քաղաքական միտքը պատրա՞ստ է դրանց դիմակայել և համարժեք լուծումներ առաջարկել:

– Պատրաստ է: Բայց դրա համար անհրաժեշտ է, որպեսզի Ազգային Ժողովը լինի լեգիտիմ և արտահայտի ժողովրդի կամքը: Բայց այն կամքը, որը ձևավորվում է ազատորեն: Իսկ մենք գիտենք, որ վերջին այս ընտրությունների ժամանակ այդ կամքը ազատորեն չձևավորվեց:

 

  Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում: